Om op de valreep dit jaar en ook dit weblog (ik ga de komende weken met vakantie, daarna treedt de nieuwe correspondent aan) af te sluiten, dit fijne filmpje. Het is geschoten op het strand van Ipanema, Rio de Janeiro. Elke avond zwaaien de strandgangers er de zon uit door de zonsondergang met applaus te begeleiden. Een van de mooiere momenten van mijn 2007. Feliz 2008!

Natuurlijk, de aanstaande (???) vrijlating van drie FARC-gijzelaars zou zeker moeten worden opgenomen in een Latijns-Amerikaans jaaroverzicht, maar bij deze toch alvast mijn persoonlijke top-10. Aanvullingen en commentaar zijn welkom:

1. De nederlaag van Chávez in het grondwetgevend referendum (Venezuela)

2 De verkiezing van presidente Kirchner (Argentinie)

3. Goedkeuring in assemblee van – en door oppositie geboycotte – grondwetsvoorstel van president Morales (Bolivia)

4. Inzet van Mexicaanse leger tegen de drugskartels

5. Winst van presidentskandidaat Colom in Guatemala

6. Chileense uitlevering van ex-president Fujimori aan Peru

7. Het para-politico-schandaal rond president Uribe (Colombia)

8. Aardbeving in Peru

9. Overstromingen in Tabasco en Chiapas (Mexico)

10. Bezoek Bush (en tegentour Chávez) aan Latijns-Amerika

bonus: Romario´s ´duizendste´ doelpunt (Brazilie)

 Bliepjes. Overal om je heen in Brazilië hoor je bliepjes. prieee-prieee, gevolgd door een korte ruis. Het zijn de kleine vhf-radiootjes die hier dienst doen als een soort walkie-talkie. Je praat er in en als je klaar bent, druk je op de ‘over’-knop. Je gesprekspartner aan de andere kant hoort ‘priee-priee’ en weet dat hij weer kan spreken, en vice versa, etc.  De apparaatjes werden aanvankelijk alleen gebruikt in grote bedrijven, maar nu lopen ook steeds meer consumenten er mee rond. Bellen per radio is goedkoper dan bellen met een mobiel; je betaalt een vast bedrag en kan dan onbeperkt praten, handig in zo’n uitgestrekt en praatgraag land als Brazilië. Ze zijn ook populair in  São Paulo en Rio de Janeiro: in deze miljoenensteden is het gsm-netwerk drukbezet en een radioverbinding blijkt veel beter. Punt is wel dat je vrienden er ook een moeten hebben. Daarom dragen veel radiobezitters nu ook nog een mobiel aan hun broekriem.  De vraag is hoe lang het nog duurt tot heel Brazilië Back to the Future gaat.

 Sinds Diego Maradona op Cuba afkickte van de coke heeft hij een speciale band met het socialistisch geregeerde eiland.  Hij heeft al een tatoeage op zijn rechterarm van Ernesto ‘Che’  Guevara  en een ander van Fidel Castro op zijn linkerbeen. En nu wil de voetballegende ook een prent van Castro’s belangrijkste bondgenoot, president Hugo Chávez van Venezuela. Althans, dat zei ‘Pluisje’ gisteren tijdens een ontmoeting met de pers in de Noord-Argentijnse stad Tucuman.  Waar de tatoeage komt is nog onbekend.

De liefhebber van Japans eten kan zijn hart ophalen in São Paulo. De stad herbergt de grootste gemeenschap Japanners buiten Japan ( ze heeft zelfs twee Japanse kranten). In de Japanse wijk Liberdade kan je daarom fantastisch eten. Vanmiddag belandde ik in het restaurant Takô  en schoof aan voor een lunch-buffet met sushi, sashimi en heel veel lekkers meer.

Gaat het ‘socialisme van de 21ste eeuw’ samen met merkkleding? Deze vraag speelt in Venezuela nadat minister Pedro Carreño er het lachertje van de week is geworden. De minister steekt op een persconferentie net een revolutionair-socialistisch verhaal af waarin hij het kapitalisme met kanibalisme vergelijkt, als hij wordt onderbroken door een journalist. Of het niet raar is dat Carreño dit zegt, terwijl hij zelf een Louis Vuitton-stropdas (à 124 euro) en Gucci-schoenen (à e345) draagt? Het blijkt nogal een ontregelende vraag. De minister stamelt een paar seconden en verweert zich dan door te stellen: ,,Ik zou willen dat Venezuela dit soort producten zelf maakt, zodat ik ze hier kan kopen en we niet 95 procent van onze consumptie-artikelen hoeven te importeren”. Hieronder het fragment:

 Voor een verhaal over de toenemende chaos in de Braziliaanse luchtvaart was ik vandaag op reportage rond het vliegveld Congonhas  in São Paulo. De luchthaven staat symbool voor alles wat mis kan gaan en is gegaan bij vliegen in Brazilië. In juli nog schoot een vliegtuig door op een natgeregende landingsbaan en landde in de omliggende woonwijk, waardoor bijna 200 mensen omkwamen. Sindsdien is er weinig veranderd. Nog steeds vliegen de toestellen er af en aan, en scheren daarbij vlak over de huizen. Bij deze alvast een voorproefje: een video die ik maakte vanaf de 13^de (sic) verdieping van een woontoren nabij het vliegveld:

Bij de crash in juli kwam het vliegtuig overigens aanvliegen vanaf de andere kant en schoot daarna door

Na een lange nachtvlucht aangekomen in São Paulo. Na Mexico-Stad weer een metropool van twintig miljoen-plus inwoners. En net als in Mexico-Stad dus ook veel verkeer, vooral als het – zoals vanmiddag – regent. Een ritje (25 km) van de internationale luchthaven Guarulhos naar het centrum: 2,5 uur. Komende dagen meer.

Het is dezer dagen in Mexico-Stad nog drukker dan normaal. Vandaag viert Mexico zijn belangrijkste katholieke feestdag en de stad is vergeven van de pelgrims die optrekken naar de basiliek van Nuestra Señora de Guadalupe. Zij is de patroonheilige van de Mexicanen en wordt devoot vereerd. Volgens de lokale sensatiepers komen er acht miljoen pelgrims op de basiliek af. Deze zelfde blaadjes berichten ook regelmatig over huilende Mariabeelden en andere Godstekenen, maar  zeker is dat het aantal pelgrims de twee miljoen met gemak overschrijdt.

Guadalupe dankt deze populariteit aan haar status van eerste eigen heilige van de oorspronkelijke bevolking van Mexico. De legende wil dat een net gekerstende indiaan, Juan Diego, een berg beklom die de Azteken vereerden als de berg van hun aardgodin Tonantzin. Tijdens zijn tocht verscheen aan Juan een stralende donkerkleurige Guadalupe die hem in de Aztekentaal Nahuatl verzocht op de berg een kerk te bouwen. Juan ging naar de bisschop, die geloofde hem niet. Totdat Guadalupe, op 12 december 1531, nogmaals aan Juan verscheen. Ze droeg hem op rozen te plukken en deze aan de bisschop te brengen. Juan deed dat, wikkelde het boeket in zijn mantel, ging naar de bisschop en toen hij de bloemen er voor diens neus uit haalde was aan de binnenkant van het kledingstuk een afdruk van de maagd te zien. De bisschop was overtuigd en de mantel hangt nu in de basiliek.

Historici duiden de legende doorgaans als een doorzichtige manier van de Spanjaarden om de indianen te kerstenen. Hoe het ook zij, het is ze goed gelukt. Het aardige van Guadalupe is, is dat ze ook 476 jaar na haar verschijning nog alle typen Mexicanen weet te boeien. Stoere jongens uit de barrio lopen met een schilderij van haar door de stad, evenals nette middenklasse Mexicanen die speciaal voor de tocht een nieuwe sportoutfit hebben gekocht.

 Zoals deze man op de foto, Arturo Rodriguez, die vanuit Ajusco (een voorstad in de zuidelijke heuvels van Mexico-Stad) gisteren al zes uur lopend onderweg was naar de basiliek. Een beeld van de maagd meedragend, een T-shirt met haar afbeelding boven zijn trainingsbroek. Hij en zijn familie moesten gistermiddag nog twee uur lopen en ze hadden al flinke kramp. Het vermoeiendst echter, aldus Arturo, was het ontwijken van het langs scheurende verkeer. Terug gingen ze dan ook met het openbaar vervoer.

Het was vandaag een aangename 21 graden in Mexico-Stad. En omdat het ook nog eens onbewolkt was, priemde de zon hier op 2240 meter boven zeeniveau nog behoorlijk fel door de smog heen. Kortom, perfect schaatsweer. Op het centrale plein van Mexico-Stad  is namelijk een enorme kunstijsbaan gebouwd, want burgemeester Marcelo Ebrard hier is wel in voor een geintje. In de zomer liet hij in zijn miljoenenstad al een zandstrand aanleggen. Ook probeert hij de fiets als alternatief voor de auto te promoten, een voorstel dat onder niet-suicidale Mexicanen vooralsnog niet echt aanslaat. 

Sinds begin deze maand kunnen zijn 20 miljoen-plus onderdanen op het plein van de grondwet (in de volksmond ‘Zócalo’ genoemd) genieten van een van de grootste ijsschaatsbanen ter wereld. Rondom het blok ijs is een kleine wintermarkt opgetrokken waar eten en souvenirs te koop zijn. En veel inwoners komen wel even een kijkje nemen. Niet alleen om te schaatsen (op de baan zelf was het vanmiddag nog rustig), maar vooral om hun stadgenoten te zien vallen (om plaats te nemen op de tribunes moet je een halfuur in de rij staan).