Toen Nicoline van der Sijs in 2001 het proefschrift Etymologie in het digitale tijdperk publiceerde, voorspelde zij dat de sterke toename van digitale bronnen in de nabije toekomst voor talloze vroegere dateringen van woorden en uitdrukkingen zou zorgen. Zij besloot haar boek met een chronologische lijst van zo’n 18.000 woorden – van het jaar 107 (toen het Nederlandse wad in een Latijnse tekst werd vastgelegd) tot en met 2000, toen wij weblog uit het Engels leenden.
Het is nu even aan ’t dooien, maar als het een beetje meezit kunnen we binnenkort onze schaatsen weer onderbinden. Als u dat gedaan hebt en u glijdt er vandoor, hoe noemt u dit dan: schaatsen of schaatsenrijden?
Ik zou zeggen: schaatsen. Ik schaats, jij schaatst, wij schaatsen.
En als u mij zou vragen: hoe lang wordt het werkwoord schaatsen al in het Nederlands gebruikt, dan zou ik antwoorden: zonder twijfel sinds mensenheugenis. We fietsen op de fiets, we lepelen met een lepel, dus we schaatsen op schaatsen – wat is er logischer dan dat?
Op 6 december 1779, vandaag precies 231 jaar geleden, stuurde de zus van matroos Jacob Smit haar broer een pakketje met sinterklaascadeautjes. De zus woonde in Amsterdam en Jacob lag met zijn schip in Hellevoetsluis, in afwachting van zijn reis naar Batavia. In het pakket zaten noten, beschuit, koek, appelgebak en een kruik jenever.
Hoe weten we dit zo precies? Omdat Jacobs zuster de inhoud van het pakket opsomde in een kattebelletje dat Jacob bewaarde. Later werd zijn schip door Britten overvallen en in beslag genomen. Het is niet meer zo algemeen bekend, maar Nederland en Engeland waren gedurende de 17de en 18de eeuw tot vijfmaal toe in oorlog met elkaar. Tijdens die oorlogen werden duizenden Nederlandse schepen gekaapt en naar Engelse havens gesleept. Alles aan boord werd ingenomen en keurig geïnventariseerd. Veel spullen werden verkocht, maar alle papieren bleven bewaard in het archief van de High Court of Admiralty.