Lokjood
Zoveelste navolger van de lokeend: de onlangs geïntroduceerde lokjood. Het kan persoonlijk zijn, maar ik vind het een rotwoord.
Het is waarschijnlijk begonnen met de lokeend, een woord dat al in 1864 te vinden is in de eerste editie van wat nu de Grote Van Dale heet. In de tweede helft van de 20ste eeuw volgden samenstellingen als lokfiets, lokauto en lokvrachtwagen, hulpmiddelen om dieven te betrappen of te kunnen opsporen (dankzij verstopte zendapparatuur).
In 2008 stelde de Amsterdamse afdeling van de PvdA voor om loktieners in te zetten om slijters en supermarkten te kunnen betrappen op de verkoop van alcohol aan minderjarigen. Eveneens nieuw in 2008 waren de lokpatiënt, ingezet om misbruik bij de verkoop van medicijnen via internet op te sporen en de lokloverboy, om goedgelovige tienermeisjes te waarschuwen.
Nog twee voorbeelden van menselijke lokeenden: de lokoma (lees lok-oma, geïntroduceerd in 1993) en de lokhomo (uit 2007).
Ik bedoel maar: de lokjood komt niet de lucht vallen. Heeft u nog niet van de lokjood gehoord? Dan heeft u waarschijnlijk teveel naar voetbal gekeken.
Het woord lokjood (ook gespeld lok-jood en lok-Jood) werd onlangs geïntroduceerd door Ahmed Marcouch. Marcouch was stadsdeelvoorzitter van Slotervaart en is sinds kort Tweede Kamerlid voor de PvdA. In een interview met BNR Nieuwsradio zei hij, over straatagressie tegen Joden in Amsterdam door met name Marokkaanse jongeren: ‘Ik vind dat je alles moet doen om die etters, die kwelgeesten, die criminelen te pakken. Wat mij betreft zet je een lokjood in, maar je pakt ze. Je moet alles doen om de pakkans te vergroten. Het lijken incidentjes, maar dit is ernstig.’
Ik denk dat Marcouch gelijk heeft en ook het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) steunt hem, maar toch stuit het woord lokjood mij tegen de borst.
Ik heb daar geen rationele verklaring voor. Lokjood is goed te vergelijken met lokhomo en lokoma, maar terwijl ik lokoma grappig vind klinken (je zou het overvallers toewensen dat ze een keer een agent overvallen die als lokoma is verkleed), heb ik een naar gevoel bij lokjood. Kennelijk ben ik daar niet de enige in. Bij het Meldpunt Taal schreef iemand: ‘Ben een groot liefhebber van nieuwe woorden, vooral van inventieve neologismen. Maar ik wens te protesteren tegen het woord “lokjood”. Dat kan echt niet.’
En Fokke en Sukke grapten gisteravond: ‘Wij spreken liever van “lokjoodse mensen”. Want: ‘Fokke en Sukke vinden het anders zo eng klinken.’
Vanwaar die weerzin? Ik vermoed dat het komt omdat het lijkt alsof je daarmee onderschrijft dat een Jood die in orthodoxe kleding is gestoken, dan wel iemand die een keppeltje draagt, geweld uitlokt.
Een lokoma is simpelweg oud en kwetsbaar, en daarmee een potentieel slachtoffer voor bijvoorbeeld tasjesdieven. Ik ken weinig lokhomo’s, maar ik vermoed dat ze de aandacht trekken door bepaald gedrag (hand in hand lopen, zoenen), niet door bepaalde kleding. Het is natuurlijk absurd dat dit agressie zou uitlokken, maar in de praktijk is dat helaas soms het geval.
Alleen bij de lokjood ga je er vanuit dat het dragen van bepaalde kleding aanstootgevend zou kunnen zijn. Dat het agressie oproept, net zoals het dragen van een boerka bijvoorbeeld. Anders dan bij de lokhomo is er dus geen verschil in gedrag tussen de échte orthodox geklede jood en de lokjood.
Of zoek ik er teveel achter? Is het simpelweg omdat Jood niet vaak meer op deze manier wordt gebruikt? Nog een andere mogelijkheid: lokjood roept bij mij associaties op met antisemitische verhalen over kinderlokkende Joden.
Nou ja, u ziet, ik kom er niet helemaal uit. Misschien moet ik hiermee volstaan: ik vind lokjood een rotwoord.
Ewoud Sanders
zaterdag 26 juni 2010, 09:25 uur
U vindt het een rotbegrip.
zaterdag 26 juni 2010, 10:29 uur
Ik sluit me graag bij Ewoud Sanders aan. ‘Lokjood’ is een heel nare uitdrukking. Bij mij komt ook de associatie ‘kinderlokker’ bovendrijven; waarom? Omdat in mijn jeugd in Noord-Limburg kinderen soms bang gemaakt werden met de uitdrukking: ‘pas op, anders komt de Jut aan de deur!’. Dat is een onbestemde dreiging, die wel degelijk met ‘je weghalen’ te maken heeft.
Later dacht ik: dat ‘Jut’, dat is onmiskenbaar een dialect-verbastering van ‘Jood’; hoewel ik daar niet zeker van ben.
Maar de associatie, die is er.
zaterdag 26 juni 2010, 10:59 uur
Dito met een *, net zoals lok moslima of lok geert.
zaterdag 26 juni 2010, 10:59 uur
En hoe zit het in andere landen en talen?
Op zoek naar een antwoord op die vraag stuit ik op internet onmiddellijk op het volgende bericht op Telegraph.co.uk, dat weinig aanleiding geeft tot nationale Nederlandse trots. Je zou zeggen dat je kinderen toch gewoon op school een moderne opvoeding kunt geven, waarin je ze leert voorgoed afstand te nemen van alle vormen van collectieve haat, gecombineerd met misplaatste collectieve eigenliefde, op grond van welke religie of ideologie ook.
Lees even mee uit de buitenlandse pers:
Dutch police use ‘decoy Jews’ to stop anti-Semitic attacks
Dutch police are to use “decoy Jews”, by dressing law enforcers in Jewish religious dress such as skullcaps, in an effort to catch anti-Semitic attackers.
[...]
Amsterdam police already disguise officers as “decoy prostitutes, decoy gays and decoy grannies” in operations to deter street muggings and attacks on homosexuals or the city’s red light district.
Police in the Dutch city of Gouda have claimed the use of officers disguised as apparently frail old age pensioners has helped cut street crime.
“If we receive several reports of street robbery in a certain location, we send out the granny. That soon quietens things down,” said a spokesman.
Secret television recordings by the Jewish broadcasting company, Joodse Omroep, broadcast at the weekend, have shocked Amsterdam, a city which prides itself on liberalism and which is home to the Anne Frank museum.
The footage showed young men, often of immigrant origin, shouting and making Nazi salutes at a rabbi when he visited different areas of the Dutch capital.
zaterdag 26 juni 2010, 12:19 uur
Ik deel je gevoel!
1) Zeker met je eerste en laatste zin (‘rotwoord’) benadruk je de klankrelatie tussen lokjood en rotjood. (“Blijf met je rotpoten van onze rotjoden af!”). Hoewel de dubbele laag van die uitspraak mij altijd weer raakt, is het contextloze ‘rotjood’ natuurlijk een rotwoord.
2) Gedurende de hele geschiedenis, hadden onze toekomstige ongeboren kinderen een stabiele 100% kans op tienerschap, 50% kans op het geslacht dat kan leiden tot oma-schap, 5% kans op homoschap en 0% kans op eend-, fiets- of vrachtwagenschap. De kans dat een willekeurig iemand echter een Jood is, is echter nooit stabiel geweest. En misschien moet je nét iets zuiniger zijn op personen die wel eens schaars kunnen worden. En gevoelsmatig past het lokaas-idee daar niet bij…
zaterdag 26 juni 2010, 14:44 uur
[...] Zo’n woord verzin je niet … [...]
zondag 27 juni 2010, 11:14 uur
Driewerf foei, foei, foei.
Resumerend volgens de regels van de logica.
Voor U -Ewoud Sanders- geldt:
1 Lok+jood heeft als eigenschap een rotwoord te zijn.
2 Lok heeft deze eigenschap niet
3 Dus jood moet als eigenschap hebben een rotwoord te zijn.
zondag 27 juni 2010, 12:38 uur
Ik nodig Edwoud Sanders uit om ook eens in te gaan op het nieuwe woord voor halskettingdieven namelijk kettingrukkers en dit dat met name ten opzichte van het gebruikelijke woord kettingrokers.
maandag 28 juni 2010, 04:41 uur
Een rot woord inderdaad en helemaal rot dat dit schijnbaar nodig is en als oplossing gezien wordt. Laat die pleister maar achterwege en ga naar de bron van de agressie: De Islamitische leer. Pas aan, ga aan het hervormen, begin een gematigde stroming. Want een lokjood, lokhomo, lokgematigdemoslim, lokwestersgekleedmeisje/lok whatever is slechts een doekje op het bloeden.
maandag 28 juni 2010, 07:41 uur
Bedankt dat je een poging hebt ondernomen om op papier te zetten wat je tegenstaat. Mijn eerste reactie was ook dat ik het een raar woord en akelige actie vond.
In jouw verwoording vind ik mezelf wel terug. Niet alleen het woord is fout, ook het idee.
maandag 28 juni 2010, 11:16 uur
[...] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door Onze Taal, Roel Thijssen en ThijssenTranslations, ThijssenTranslations. ThijssenTranslations heeft gezegd: Lokjood http://bit.ly/aqepQk [...]
maandag 28 juni 2010, 12:43 uur
Ik word ook licht misselijk van het woord. Maar bij mij komt het door mijn leeftijd (57). Het verhaal over de holocaust is me op school en in de kerk met de paplepel ingegoten en aan die pap heb ik het permanente gevoel overgehouden dat je met joden niet mag spotten. Lokjood klinkt of je met joden spot. En dat hoort niet. We hebben geleerd dat je van joden niets slechts mag zeggen.
Je merkt het ook aan de politieke verwarring rond begrippen als antisemitisme en lokjood. De meeste ‘publieke’ mensen draaien heel voorzichtig om de nog steeds hete brij heen. Uit benauwdheid niet politiek correct te zijn. Dat vertroebelt een hoop discussies enorm, ze lijken erdoor verlamd te worden, en ik zou daar graag meer over zeggen. Maar dat gaat buiten het bestek van deze rubriek, denk ik.
maandag 28 juni 2010, 18:03 uur
Misschien komt het ook door het beeld dat het bij me oproept. Bij een lokoma zie ik een puberachtige tasjesdief voor me die gelokt moet worden, bij lokjood meteen een horde skinheads, of erger, SS’ers in uniform die blijkbaar in kelders verborgen hebben gezeten. Alsof we eindelijk de grote schoonmaak na de Tweede Wereldoorlog houden. En natuurlijk, het feit dat we zo’n lokjood überhaupt nodig schijnen te hebben, stemt uiterst treurig. Vooral als je er even over nadenkt, dat de betreffende daders veelal jongeren zijn die zich druk maken over wat Wilders van hen vindt.
dinsdag 29 juni 2010, 10:41 uur
Ik heb totaal geen problemen met het woord lokjood. Uit de column blijkt niet wat nou precies het probleem is, anders dan dat het woord ‘jood’ negatieve associaties oproept bij de schrijver ervan, immers, lokoma wordt niet erg gevonden. Waarom ligt in Nederland bij velen het woord ‘jood’ zo gevoelig. Nog steeds vanwege de tweede wereldoorlog. Natuurlijk is het erg wat er is gebeurd, maar mag je daarom het hele woord ‘jood’ niet meer gebruiken?