De afgelopen week gebeurden er op taalgebied zoveel interessante dingen dat ze hier onmogelijk allemaal uitgebreid ter sprake kunnen komen.

Zo viel Balkenende lelijk door de mand door een akkefietje met RTL-presentatrice Mariëlle Tweebeeke. Tweebeeke vroeg hem tot driemaal toe welke ‘drie-partijen-coalitie’ volgens hem het best zou zijn voor de economie. Na twee eerdere ontwijkende antwoorden zei Balkenende: ,,U kijkt zo lief.’’

Volkomen ondenkbaar dat hij zoiets tegen een man zou hebben gezegd. Seksisme vindt meestal achter de schermen plaats, maar hier werd het ons live voorgeschoteld, voor een miljoenenpubliek, door een zeer ervaren debater.

Het was ook de week waarin het onzekere optreden van Job Cohen in debatten door sommigen werd uitgelegd als een teken van kracht. Het was juist goed, zo hoorden we, dat Cohen niet meedeed aan de populairste sport onder politici: elkaar vliegen afvangen. Interessant om te zien aan welke schommelingen iemands imago onderhevig kan zijn. Zó ben je, na één sympathieke verklaring (,,Ik wil het land bij elkaar houden’’) de gedoodverfde winnaar van de verkiezingen, en zó ben je de underdog. Maar zoals bekend doen underdogs het soms verrassend goed bij het grote publiek, dat per definitie veel underdogs telt. Slecht presteren tijdens debatten kan dus juist tot een goed eindresultaat leiden – een feitje dat ik in handboeken over debatteren nog niet ben tegengekomen.

Het was ook de week waarin de Grote Van Dale eindelijk online ging. Uitgeverij Van Dale biedt al enkele jaren (tegen betaling) diverse vertaalwoordenboeken online aan – in een geavanceerde toepassing. Daar is nu de Grote Van Dale, het belangrijkste Nederlandse handwoordenboek, bijgekomen – aangevuld met de Jaarboeken van Van Dale (de jaarlijkse verzamelingen neologismen). Gratis uit te proberen, daarna zes euro per maand.

Belangrijkste taalnieuws van de vorige week: het online gaan van de eerste miljoen van acht miljoen historische krantenpagina’s bij de Koninklijke Bibliotheek. Die kranten zijn een goudmijn voor taalhistorisch onderzoek, ik kom er binnenkort op terug.

Zijn er ook kranten die niet meedoen aan dit megaproject omdat ze menen dat ze dat zelf wel kunnen: hun oude leggers duurzaam digitaliseren, slim ontsluiten, en er nog geld mee verdienen ook?

Ik denk NRC.

Zijn er ook kranten die hier straks, net als De Telegraaf bijvoorbeeld, van terugkomen, nadat ze eerst veel geld hebben uitgegeven aan dit experiment?

Ik voorspel: NRC.

Maar goed, door naar het leukste taalnieuws: het Meldpunt Taal, hier eerder genoemd, komt er – zo is vorige week besloten. Half juni gaat www.meldpunttaal.nl online. Het is een samenwerkingsverband tussen het Meertens Instituut, het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, het Genootschap Onze Taal en uitgeverij Van Dale Lexicografie. Hopelijk zal ook de Nederlandse Taalunie nog meedoen. Bezoekers kunnen er drie dingen doen: eigen taalobservaties melden, meedoen aan taalonderzoek (enquêtes en taalrecherchewerk) en allerlei dingen over taal opzoeken – in diverse databanken.

Frappant: alle genoemde instellingen bestaan al enkele decennia, maar dit is voor het eerst dat ze samenwerken.

 

Ewoud Sanders

Dit verhaal is geplaatst op maandag 31 mei 2010 om 13:59 uur.