De Flintstone-uitroep
Gister is in Los Angeles Joseph (‘Joe’) Roland Barbera overleden, een man die zeventig jaar lang strips en animatiefilms maakte. Hij voegde minstens één uitdrukking aan het Nederlands toe.
Joseph Barbera begin zijn loopbaan als loopjongen bij een kledingwinkel. Tijdens de depressie probeerde hij zonder succes om als striptekenaar aan de slag te komen. In 1932 ging hij in dienst bij de Van Beuren Studio als tekenaar en tekstschrijver. Een paar jaar later, na de dood van Van Beuren, richtte Barbera samen met William Hanna de studio Hanna-Barbera op, nu bekend onder de naam Cartoon Network Studios. De studio vervaardigde wereldberoemde tekenfilms, zoals The Huckleberry Hound Show, The Flintstones, The Jetsons, Scooby-Doo en Tom en Jerry.
Van deze series heeft de Flintstones een uitdruking aan het Nederlands toegevoegd, of beter: een uitroep. Het gaat om yabadabadoe dat je in allerlei spellingvarianten aantreft. Bijvoorbeeld ook als jabadabadoe, jabbadabbadoe enzovoorts.
The Flintstones debuteerden op 30 september 1960 op de Amerikaanse televisie. De stem van Fred Flintstone werd verzorgd door Edward Bergman (1907-1977), beter bekend onder zijn artiestennaam Alan Reed. Volgens de belangrijkste Flintstonewebsite was het Reed die de kreet yabba-dabba-doo (hier in de Engelse spelling) bedacht. Producent Joe Barbera zei daar later over: ‘Tijdens een opnamesessie zei Alan: “Hé Joe, kan ik in plaats van yahoo ook yabba-dabba-doo zeggen?” Ik zei oké. God mag weten waar hij het vandaan had, maar het was een geweldige vondst.’
Volgens Reed had hij zich laten inspireren door zijn moeder, die altijd zei: A little dab’ll do ya (‘Een toefje is genoeg’). Ze had dit van een Brylcreem-reclame (te zien op youtube), waarin men dit op het laatst ook zingt.
Aanvankelijk heette de serie overigens The Flagstones. Dit moest echter worden veranderd toen men ontdekte dat Flagstone al werd gebruikt als voornaam in de populaire cartoon Hi and Lois.
Zoals gezegd kom je Freds hartenkreet in verschillende spellingen tegen: Hier enkele voorbeelden uit kranten en van internet:
- ,, Voor iemand die in een hangmat tussen twee palmen bij het tsjirpen van de krekels in slaap wil vallen na een copieuze lunch is het vakantieoord Amanpulo op een van de Filippijnse eilanden het summum. Yabadabadoe!” (NRC 1995)
- ,,Moet zeggen, heb nu Zelda en Mario gezien en alhoewel het niet slecht is, is het ook niet jabadabadoe” (uit een discussiegroep op internet).
- ,,Op Buitenlandse Zaken, met roze tuinbroek en klompen. Stukje kaas in je handtasje – oh nee, in de boerenbonte zakdoek die half uit je achterzak steekt. Jabbadabbadoe!!!” (uit een discussiegroep op internet).
Het opmerkelijkst is het volgende ANP-bericht, uit 1998: ,,De Groninger vliegschoolhouder W. de Nijs, alias captain Flintstone, is ten onrechte geweerd van vliegveld Eelde. Dat heeft de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gisteren besloten. De vliegschoolhouder liet aan de toren regelmatig de herkenningsmelodie van de Flintstones horen. Ook identificeerde hij zich aan verkeersleiding als Jabadabadoe Airlines.”
Ewoud Sanders
woensdag 20 december 2006, 06:46 uur
Heerlijk. Nooit geweten dat yabba dabba do kwam van :”A little dab’ll do ya”. Een toefje is genoeg.
Mijn Moeder had er een andere kreet voor als ze de appelmoes bij de boerenkool uitdeelde met maar twee eetlepels per persoon, we waren met z’n elven.
Ze zei gewoon:”Als je de smaak maar hebt”. Kostelijk.
donderdag 21 december 2006, 03:03 uur
Aan Veronica: appelmoes bij boerenkool?
Aan overigen: iets voor het Groot Dictee?
vrijdag 22 december 2006, 05:01 uur
Boerenkool kan worden gemaakt en gepresenteerd als volgt:
Gesneden niervet uitbakken op laag, dan krijg je knapperige kaantjes. Niervet,’t is te koop want de “Brits” gebruiken het voor Yorkshire Pudding. Aardappelen kleinsnijden en koken. Gebruik liefst friesgedroogde boerenkool. Ook als de boerenkool op het land staat moet de vorst er eerst over.
De kool is anders te taai en dat krijg je niet weg met lang koken. Het gaat dan alleen maar vies ruiken.
De kaantjes hou je apart. Die zijn met een sprenkeltje zout niet te versmaden. Wij gapten ze als Moeder even niet keek. Doe de rest in een flinke pan waarin een bodempje melk is voorverwarmd en dan maar stampen. Ik gebruik nooit een electronish apparaat want dat kan de stamppot veranderen in behangplaksel. Hierna hangt het af van de rikketik van de consument. Smeuig maken met ofwel een beetje niervet, echte boter, nep boter of 1% melk of een lekkere combinatie. Daar hoort niet alleen zelf gemaakte appelmoes bij van Grannie Smith’s zonder suiker.
Ook nog mooie kleine zilveruitjes, zeker vier en twee of drie kleine augurken. Waar het de worst betreft, dat is erg lokaal gebonden. Bij ons was het nooit varkens worst want bij boerenkool hoort rund. Mijn boerenkool is heel wat uitgebreider als mijn Moeders in 1948.