Ergens een punthoofd van krijgen
Waar komt het woord punthoofd vandaan? En sinds wanneer kennen we dit?
Een vraag van Ard van der Steur: ,,Waar komt het woord punthoofd vandaan? Ik kan het in het woordenboek niet vinden en het etymologisch woordenboek op internet
komt niet tot aan de p. Het zal niet zo oud zijn, maar ik vraag mij toch af wie het heeft gelanceerd en wanneer dat was.”
Antwoord: Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT), het wetenschappelijke woordenboek van het Nederlands, geeft deze informatie:
,,Punthoofd, menschenhoofd dat in een punt uitloopt, waarvan de schedel een puntigen vorm heeft. In de laatste jaren ook gebezigd in de „slang” -uitdrukking ergens een punthoofd van krijgen, ergens doodelijk vermoeid van worden, „dol” van iets worden. || Ik ben louter voor mijn genoegen naar Engeland geweest. Alleen heb ik wat ze wel eens noemen een „punthoofd” gekregen van die Engelsche journalisten, Parool 20 Jan. 1947. Het is een aardige baby, maar heb je wel gezien dat hij een punthoofd heeft?”
De aflevering van het WNT waar dit in stond, verscheen in 1948. De observatie dat punthoofd pas ,,in de laatste jaren” – lees: in de loop van de jaren veertig – in het Nederlands ingeburgerd is geraakt, lijkt juist. Althans: in de diverse historische krantenbanken op internet, die de periode 1877-1940 beslaan, zijn geen punthoofden in deze overdrachtelijke betekenis te vinden (wel eentje in de letterlijke betekenis, ‘een puntig hoofd’, in 1923). Aan het begin van de jaren zestig werd punthoofd al als ‘banaal’ ervaren, getuige deze opmerking in het tijdschrift Onze Taal (1962, p. 28):
,,Uit onze voorraad banale stoplappies: ergens in me achterhoofd, nog niet jarig zijn, niet om over naar huis te schrijven, zo-enzominded, boze tongen beweren, je krijgt er wat van, een punthoofd, dat komt in de beste families voor, after all, dan ben je nergens, in de clinch. We hebben er nog veel meer. Het staat iedereen vrij ze te gebruiken.”
Wie het woord punthoofd heeft verzonnen en wie het in omloop heeft gebracht – dat is niet bekend. Maar dat is bij woorden en uitdrukkingen slechts zelden het geval.
Ewoud Sanders

AEX: 317,02 



zondag 10 februari 2008, 00:30 uur
[...] ontdekt, gelezen en goedgekeurd: toegevoegd aan favorieten! Kwestie van geen punthoofd te krijgen van al die nieuwsovervloed. Kwestie van het taalinzicht aan te scherpen door mee te [...]
dinsdag 13 januari 2009, 12:23 uur
een punt hoofd komt uit de cultuur van de maya`s. in hun cultuur was het schoonheidsideaal een lang hoofd (met dus een punt aan de bovenkant) dit bereikte ze door baby`s te laten slapen met hun hoofd tussen twee plankjes. het is wetenschappelijk bewezen dat dit gedrags veranderingen tot gevolg had. onze uitspraak heeft hier mee te maken…
zondag 19 juli 2009, 16:00 uur
Punt. Punt uit. Eindpunt dat is het punt van punthoofd. Daar maak ik dus wel een punt van. Daar krijg ik een punthoofd van. Het staat er in de betekenis van wat er staat. Niets achter te zoeken dan dat die punt het einde van iedere zin betekend.
Punt uit. Daar ben je dan klaar mee. Nu is het dus zo dat alle schrijvers van woordenboeken in woorden en in spreuken en in gezegde’s op eerder geschreven en vooral nageschreven bestaande boeken af gingen. En nu komt de grote ergenis van Hietbrink; de frontale aanval op al die Plagiaat=bi-al-gejat plegers… men denkt zelf nooit meer na. Men zoekt in boeken terwijl Nietsche stelde… men zal het juist niet zoeken in boeken. En door zelf na te Nauw-denken kwam Nietsche tot het op een hoop vegen van alle filosofen tot en met de oudste der Grieken en staat Frededrich Nietsche op eenzaame hoogte onaanstastbaar voor de komen 1000 jaar.
Ik zal U bewijzen dat ook bij spreuken spreekwoorden men al duizend jaar elkander gewoon maar na schreef
het werk hier en daar vernieuwenD als ER weer eens wat ongepubliceerd werk van de een of ander ergens opdook… 2043 spreuken en gij-zegt-het verbeterde Hietbrink of vulde het goed overdacht en voor-al nauw gedacht en kennis van dialekt-diets geheel opnieuw in. Hier VOLGT STRAKS alleen alvast de letter A
‘door de mand vallen=door de mond vallen’… vreemde taal spreken of verspreken.
hij ziet door de vingers=vangers… gevangen en toch laten gaan.
de boer die lacht en kiest voor pijn. Omdat hij dan de doktersrekening niet hoeft te betalen.
het versgil let op! hier zijn geen taalfouten maar gewoon en stukje toekomstige Nederlandse dialekt-dietse spelling.
Limburgs kreit
hollandse inkt
B.W.Hietbrink
Limburgs kreit en Hollandse inkt… daar intussen liggen eeuwen..
Het kreit speelde kweit de inkt begon te sgreewen !
Hietbrink heeft een Nederlandse nieuwsdiensten klausterfobie=kluister-fop-U. KLuisters = gebonden zijn.
omdat hun taal liegt… alleen dieren liegen niet.
Het sgreive van taal vouten heeft gelukkig niets met literatuur te maken.
Korekte=keurig-rechte uitspraak op sgrift.
>4 wereld boeken hoeft men eigelijk maar te lezen… hier komen de
titels…
Simon Stevin: “weerdigheid der Dietse talen.”
Spieghel: “Tweespraak”
Baron Phillip de Rijckholt. “Sgeinwetensgap”
Machiavelli. Il Principio.
Dat zal Hietbrink je wel verdietsen…
De beroemde Hongaarse druipsteengrotten noemt men Aggeteileliek =
acht-tellen-lek.
zij draagt deze naam al duizende jaren…
stalachtieten=sta-lek-tieten
stalachmieten=sta-lik-mee-eten
1 miljard achttellen lek droppels = 272 jaren en 12 dagen en 8 uren kalk
aanzetten…
kalk=kaal-lijk het vreet niet verder dan kaal. Het water wonder is de
eigelijke sgepper
laat maar komen dat overstromen…alles op zijn tijd. Laat maar gaan…
spoelt af en aan…
tijd groeit altijd door zonder tijd altijd…
Kontakt verbroken.
Uwe aanwezigheid hier niet op prijs gesteld
Toeval of niet Hietbrink is hier geboren
dietse woorden eigen wijzen hep gespelt
door valse taalmagt uiteindelijk hep verloren
wat hier verder dan toch nog te zoeken
sgreiver digter maatsgaplijk ongeaksepteert
gelukig de aardbol heeft geen hoeken
Hietbrinks taal les natuurkundig leert.
kroegenpraat=Kruikenpraat is geen praten…
want inderdaad ’s morgens vallen er de gaten…
en gisteravond gaat-er=kater zielig of gezelligheid
niemand die gaten in de gaten alcohol veloren tijd.
praatjes voor de vaak=fake
A.
nieuwschierig aagje=oogje
aal is geen paling=al is geen paling… je moet je niet aal=alle vis voor paling laten verkopen….
iemand iets aankalken=aan-kallen.
altijd op het zelfde aambeeld hameren= in beeld-hou-immer-in.
het leeuwenaandeel=al-eeuwen-aandeel.
tot aanfluiting maken=tot een-vlot-ding maken… haastige spoed is zelden…
aangekleed gaat uit=eens zul je toch je kleren uit moeten trekken kun er net zo sjiek bij lopen…
maar…
aanklampen=aanklemmen=en-claimen.
met iemand aanpappen=en-papen dat is met de cristenen samen heulen=houden.
iemand iets aansmeren=medische term.
zich aanstellen= dat je je zelf aansteld inplaats dat je op je benoeming wacht.
aanstoot geven=een stoot geven = uitlokken…
iemand de wacht aanzeggen= wacht maar ik krijg je nog wel.
aap wat heb je mooie jongen=hap wat heb jij mooie jongen en zij aten ze allemaal op. Dat doen vooral dieren onderelkaar.
hij heeft de aap binnen= hij heeft de hap binnen
daar kwam de aap uit de mouw=daar kwam hap uit de mauw… voedsel diefstal ten allertijden ik deed het ook wel eens in de super…
makkelijk,snel en meest opvallend, mars,baunty of een nuts… tot dat je toch betrapt…
in de aap gelogeerd=in de open geloogeerd, geen dak boven je hoofd, de open lucht.
je een aap lachen=openlijk lachen en iemand belachelijk maken.
dat het een aard heeft=dat het een hard geeft
een aardje naar zijn vaartje=vadertje
op zijn aarlanderveens=ouwer-landse-daar-van-us=het oude land van ons, naar gebruik en gewoonte.
waar Aberham de mosterd haalt=meest-hard= het beste brandhout. (zeeuws dialekt-diets.)
Aberham zien=hap-er-heem zijn… 50 en niet meer te werken was vroeger het pensioen. thuis blijven.
Kregen vroeger ook een groot gebakken speculaas pop. vandaar de pop.
achhilleshiel=hak-hiel-is
acht is meer dan duizend= dus acht.
je bent achter backs=achter backs=achter de rug= engels-sax dialekt-diets. back=rug=buk-us
hij heeft het achter de ellebogen=allen-buigen= voor alle bukken en kontenlikken.
iets achteroverdrukken=achter-over-trucken=trekken
een achterdeurtje openhopuden=achter-doortje
adam was de eerste mens=adem…zonder adem geen mens en dier.
adamsappel=adems-appel ademen en hap-al 2x funktioneel. In het verkeerde keelgat schieten kan niet je hebt maar een keelgat.
addertje onder het gras=etertje
adder aan zijn borst koesteren=eter
een werk van lange adem. maar… in het frans: longue haleine= lang haleine=haal-in=adem terug vertaald…
aan talloze buitenlandse spreekwoorden zien we gewoon dat ze oorprongkijk Nederdiets zijn…
afgaan als een reiger=rechter… dus rechtelijke dwalingen… en die koem de laatste jaren eindelijk pas aan het licht.
afgaan als een gieter… de Cesaer werd in 57 voor het jaar O in St Geertruid st Gieter=gieter dialekt-diets verslagen … dus! hij ging af als in Gieter… hier tevens ons oudste geschiedkundige feit… waargemaakt de de Eberonen… waar in Limburg elke stad en dorp een straatnaam aan gewijd.
dus weg met je alla volgula…!
dat is zo afgezaagd=af-gezegd=oft-gesaagt hoogduits dialekt-diets.
aan het aftakelen=af-te-kalen…haren verlies en ouderdom.
dat is aftands=af-te-hands.. te oud om zijn handen te gebruiken want zonder tanden kun je wel nog eten.
( zie gehande-kapte.)
hem aftroeven=af-treffen=ter-over.
iemand aftuigen=af-tuigen=met leder tuig ranselen=rond-zeulen.
we nemen nog een afzakkertje… het zakt lekker je keel af… hup-sakke… sake zegt de japanner die in de
17e eeuw door de hollanders al afzakkertjes leerde drinken in Desciema=diets-heem.
Kort zeggen is vriendschap houden=nergens omheen draaien.
akkoord zijn=ik-hoor-’t
ik zal hem afzouten=af-zo-uit- uit=out.
Aken en Keulen niet op een dag gebouwd=eiken en kallen=kalken=opschrijven niet op een dag, betekend dat controle
en afwerking burokratisch niet samen werken.
Akoord van der Putten=akoord van der put in… dus waardeloos en dus wegesmeten.
Akoord van varelen=vaar-allen=weg-wezen niets betalen en geen belofte nakomen.
alarm=alle-armen… tegn habger van alle hands aan dek= alle handen aan dek.
hij heeft een allbie=halen-bij die en die en deze er bij gehaalt om te getuigen van het tegendeel.
alias=al-hij-is en nog veel meer….als het moet.
allemans vriendje=alle-mens vriendje; duidelijker…daar ook vrouwen bedoeld.
een allooi=al-oud= zolas de oude.
komt van den ooievaar=oude-vader… ooi het oude dus moeder schaap.
twaalf ambachten en dertien ongelukken= 12 ambachten en die-er-dient ongelukkig… toelichting… ieder zijn ambacht maar die-er-dient is ongelukkig want hij moet werken en meestal ook niet voor zich zelve… en twaalf is een veel genoemd getal vanwege 12 maanden, 12 uur, 12 apostelen…. etc.
over al ja en amen op zeggen… amen=om-end… als je er maar van af bent.
zo waar als amen=om-end.
daar loopt iets van st. anna onder… kan niemand verklaren… ook ik niet, doch ik ben de eerste 8 jaren van mijn leven
opgevoed in de st. anna stichting een klooster voor mismaakte kinderen en wezen. Het klooster st. Anna is zeer oud en bekend in de Nederlandse verpleegwereld. De plaats noemt zich Heel=heil het helen van ziekte etc… dus Toch st Anna Heel bedoeld ? en er was een ziekehuis-klooster voor vrouwen, een voor kinderen en een voor mannen.
doen… er zich met een jantje van leiden afmaken=jantje-van-lui-doen. voor
piet snot=piet=-so-not is voor niets dus. U komt ze allemaal nog tegen, doch anders en verrassender dan steeds uitelegd.
op apengapen liggen=open-gapen
het is allemaal apenkool=open-kal
op zijn apostelpaarden=hou-post-stal paarden; pronken en verwaandheid.
hen onder appel houden=apél=hou-paal=vastgebonden staan.
door den zuure appel heen=hap-al… geld voor veel voedsel hoeft niet persé appels te zijn.
de apelflauwte=de hap al flauwte… ademnood naar adem happen.
een appeltje met jou te schillen=hou-paaltje met jou te-schei-halen. dat is dus een grens kwestie beslechten. dat de een of ander
zich niet aan de afgesproken palen houd. aan-de-scheide=Enschede. Scelde=schei=halden=grens-houden… zoals U ziet kunnen we dit dialekt-diets
spelletje ook met de ontelbare plaatsnamen doen… eigen en beroepsnamen, enz…
een april verloor Alva zijn bril=den Brille omdat in deze plaats industrie was van Brillen en vooral de verrekijker er is uitgevonden
Jansen en Lipperhy uit den_bril bestwisten deze elkander. De Geuzen liepen ook met vaandels rond waarop de afbeelding van een bril.
met Aurusogen=hou-gerust-ogen… houd een oogje in het zeil.
armoetroef=tref door armoe getroffen…
In arre moede=arm-moede… bedoeld mensen die te moe zijn om ooit hunne armen te gebruiken.
as is verbranden turf… as=aus en brand dus niet meer.
zij is een Assepoester=huizen-poetser, want as poetst juist niet.
waar feniks uit zijn as herrijst=van-niks tot weder iets worden.
Augiasstal=hou-gier-stal… gier mest bedoeld.
averij belopen=have-rij belopen… het schip beloopt zich naar de haven en gaat liggen in de schepenrij. aan-vaarder-rij kan ook nog ?
ZO! EN DAT KOMT ALLEMAAL OM DAT DESTIJDS EEN AANTAL ZOGENAAMDE TAALKUNDIGE IN DEN HAAG…ZONDER KENNIS VAN DIALEKT-DIETS ZOMAAR EEN STANDAARD TAAL UIT DE GROND HEBBEN GESTAMPT EN ONZE 17 PROVINIËN HEBBEN LINKS=LANGS LATEN LIGGEN. DAT IS JE VERDIENDE STRAF.
(kijk niet nar taalfouten maar naar de bijgewerkte inhoud.)