Euforie spat van de Spaanse voorpagina's. (Foto AP)

Stel dat je eigenlijk weinig met voetbal hebt. Niet omdat je onder een steen woont, maar gewoon omdat je bent opgegroeid met rugby, basketbal of cricket; in delen van de wereld nog altijd belangrijker dan 22 man die tegen een bal aan schoppen. Maar na vijf weken staan ook de voorpagina’s van jouw kranten vol met nieuws uit Zuid-Afrika en het toernooi waar miljarden zich bij betrokken voelen nadert zijn climax. Dus je besluit er toch eens voor te gaan zitten, to see what all the fuss is about. Dan ben je na het zien van Nederland-Spanje waarschijnlijk voorgoed genezen, want de schoppartij was allesbehalve de prachtige finale waar de wereld op hoopte. Van beide landen met een reputatie voor mooi voetbal werd veel verwacht. Die verwachting werd allesbehalve ingelost en Nederland is daar schuldig aan, zo blijkt uit internationale reacties.

Bij de BBC zijn de pundits unaniem in hun oordeel: de beste heeft gewonnen en wat Nederland deed was schandalig. “Het is één ding om een strategie te hebben, georganiseerd te zijn en achter de bal te voetballen”, aldus analist Alan Hansen, “maar de cynische wijze waarop Nederland de eerste 45 minuten opereerde is een total and utter disgrace.” Lee Dixon verwoordt het als volgt. “Vanaf het begin was Spanje het enige land dat wilde winnen. Dus hun overwinning is een overwinning voor het voetbal.” Al is hij ook kritisch op de Engelse scheidsrechter Howard Webb.

Het lijkt alsof de Britse commentatoren zich niet eens zozeer opwinden over hoe Nederland de Spanjaarden aanpakte, maar hoe Nederland de kijker een mooie, open wedstrijd onthield. Volgens The Guardian moet het gedrag van het Nederlands elftal, dat met negen gele kaarten bestraft werd, nog grotere consequenties hebben “gezien de schade die is toegebracht aan het hoogtepunt van een toernooi dat zoveel betekent voor de wereld”. Anti-football lets Europe down, kopt de krant. Ook volgens The Independent was de finale een 120 minuten durend verraad van de Nederlandse voetbalcultuur.

Het Franse L’Équipe noemt de zege een “moeilijke bevalling” van Spanje. “Nederland heeft er alles aan gedaan om te verhinderen dat de Spanjaarden in hun spel konden komen en was er bijna in geslaagd om te vertrekken met de volle buit.” Ook de Financial Times wist een sneer in een compliment te verpakken. “Het was een wrange ode aan het erfelijke Nederlandse voetbal-IQ: toen ze uiteindelijk geconfronteerd werden met een team dat beter kon passen, schakelden ze naadloos over op het verpesten van de wedstrijd.”

Het Spaanse dagblad El Mundo dankt de eigen spelers, maar is niet te spreken over de wedstrijd: “Deze finale gaat de geschiedenis  in als de hardste ooit door de agressiviteit van de Nederlanders.” El Pais prijst de spelers, die één voor één voor elke test slaagden, en noemde het Nederlands elftal “onherkenbaar”. Volgens de sportkrant La Marca is de goal van Iniesta “de belangrijkste bal in de geschiedenis van het Spaanse voetbal“. Belangrijker dan wat er in Wenen gebeurde, tijdens de twee jaar geleden gewonnen EK-finale, waar alle Spaanse kranten aan refereren. Spanje heeft beide prijzen, Nederland grijpt in 36 jaar drie keer naast het hoogste. “The Dutch once went through life as beautiful losers. Now they’re just plain losers“, aldus de Amerikaanse zender ESPN.

Weer won Spanje met 1-0. (Foto Reuters)

Na 1974 en 1978 heeft Nederland ook in 2010 de finale van het WK voetbal verloren. 115 minuten hield Oranje stand tegen Spanje, maar uiteindelijk maakte Andres Iniesta een einde aan de droom. Spanje is voor het eerst in de geschiedenis wereldkampioen geworden.

Beide elftallen begonnen gespannen aan de WK-finale. Het was Spanje dat als eerste de schroom van zich afgooide. In het eerste kwartier kreeg la furia roja drie kansen. Sergio Ramos (twee keer) en David Villa misten. Het Nederlands elftal hield zich in  de eerste 45 minuten vooral bezig  met het ontregelen van de tegenstander. De internationals zochten met  harde tackles en grove charges de grens op van scheidsrechter Howard Webb. Deze Engelsman gaf voor rust geel aan de Spanjaarden Carles Puyol en Sergio Ramos en de Nederlanders Robin van Persie, Mark van Bommel en Nigel de Jong. De laatste had voor de onbesuisde trap tegen de borst van Xabi Alonso ook rood kunnen krijgen.

Oranje maakte Spanje het voetballen bijna onmogelijk en kreeg zelf vlak voor rust via Joris Mathijsen en Arjen Robben de eerste mogelijkheden, maar zij misten. Na rust ging Nederland op dezelfde voet verder. Giovanni van Bronckhorst en John Heitinga kregen binnen tien minuten geel. Spanje kwam niet toe aan het befaamde combinatievoetbal en liet zich meeslepen in een fysieke strijd.

Na een uur spelen liet spelmaker Wesley Sneijder voor de 84.490 toeschouwers dan toch even zijn klasse zien. Met een schitterende pass stuurde hij Arjen Robben diep, die alleen op Iker Casillas afging. De aanvaller faalde oog in oog met de doelman. Spanje was daarna de betere ploeg, maar kon zoals vaker bij het afgelopen WK niet scoren. In de 68ste minuut kreeg Villa na een mistrap van Heitinga de grootste kans voor Spanje, maar de topscorer miste vlak voor het doel van de opnieuw uitblinkende Maarten Stekelenburg. Robben miste in de 83ste minuut de laatste kans in de reguliere speeltijd. Ook hij kreeg geel wegens mekkeren tegen de scheidsrechter.

Stekelenburg hield Nederland in de eerste helft van de verlenging persoonlijk op de been toen hij redde op inzetten van Cesc Fabregas en Jesus Navas. Heitinga kon in de tweede helft van de verlenging met rood vertrekken toen hij Andres Iniesta op de  rand van het strafschopgebied aan zijn shirt trok. Robben mocht van geluk spreken dat Webb hem geen tweede geel gaf toen hij na een fluitsignaal de bal in buitenspelpositie alsnog in het doel schoot. Iniesta velde in de verlenging het vonnis over Nederland.

De (digitale editie van) NRC Handelsblad staat vandaag bol van verhalen over het einde van de zegetocht van Oranje.

Oranje voor de wedstrijd tegen Brazilië. (Foto Reuters)

Om u vandaag alvast aan te verlekkeren: NRC brengt the road to the final in beeld. Herinnert u zich nog het moeizame begin van de Spanjaarden op dit WK? Of het stroeve spel van Nederland tegen Denemarken? De eerste goal van Robben? En natuurlijk die redding van Stekelenburg tegen Brazilië en de agressie bij Robinho. De ontlading bij Wesley Sneijder maar ook de doelpunten van David Villa. Hoe kwamen Spanje en Nederland ook alweer in de finale? Bekijk het hier.

Müller juicht na zijn treffer, de 1-0 tegen Uruguay. Het is zijn vijfde dit WK. (Foto Reuters)

Duitsland is derde geworden op het WK in Zuid-Afrika door van Uruguay te winnen in de troostfinale. In het Nelson Mandela-stadion in Port Elizabeth maakten de twee verliezende halve finalisten er een boeiende wedstrijd van.

De Duitser Thomas Müller, die voor de vijfde keer dit WK scoorde en daarmee op gelijke hoogte komt met Wesley Sneijder en de Spanjaard David Villa, en Edinson Cavani van Uruguay brachten voor rust de stand op 1-1. Na rust bracht ook de Uruguayaan Diego Forlán zijn doelpuntentotaal op vijf, maar Duitsland richtte zich op via Marcel Jansen en Sami Khedira die beiden met het hoofd scoorden.

De wedstrijd kreeg nog een passend slot met een fraaie vrije trap van Forlán op de lat. Duitsland ontsnapte vroeg in de wedstrijd aan een rode kaart toen verdediger Dennis Aogo slechts geel kreeg voor een zware overtreding op Diego Perez in de vierde minuut.

Voor Duitsland betekent het de vierde keer dat het derde wordt op een WK. Ook in 1970 was het te sterk voor Uruguay in de troostfinale. Daarnaast pakte Duitsland brons in 1934  en 2006. Uruguay greep net als in 1970 ook al in 1954 naast het brons.

Lees hieronder hoe de wedstrijd zich ontwikkelde.

• De Duitse spits Miroslav Klose begint niet aan de wedstrijd, hij heeft sinds de verloren halve finale tegen Spanje last van zijn rug. Hij is nog één doelpunt verwijderd van een evenaring van het recordaantal treffers op WK-eindrondes – vijftien doelpunten van de Braziliaan Ronaldo. Thomas Müller mag na een schorsing weer meedoen.
• Bij Uruguay speelt Luis Suárez na een schorsing weer mee.
• De Duitser Dennis Aogo, linkervleugelverdediger, maakt mogelijk de zwaarste overtreding van dit WK na vier minuten spelen in deze wedstrijd om niets. Hij krijgt geel, slachtoffer Diego Perez kan gewoon verder.
• Diego Forlán, voor hem gaat het niet om niets want hij kan topscorer worden, tilt de bal over de kruising uit een vrije trap net buiten de zestien.
• Arne Friedrich kopt op de lat uit een corner. De rebound van Müller stuit op een Uruguayaanse rug.
• Maar nu (19e minuut) verdwijnt een rebound van Müller wel in het net. 1-0 Duitsland! Doelman van Uruguay Fernando Muslera verwerkt een hard schot van Bastian Schweinsteiger slecht, Müller kan gemakkelijk tekenen voor zijn vijfde van het toernooi. Net zoveel als Wesley Sneijder en David Villa, die morgen nog in actie komen.
• Ook Forlán is dicht bij zijn vijfde met een kopbal uit een voorzet van Suárez. Het uitgestoken been van Per Mertesacker voorkomt gevaar.
• Maar even later (28e minuut) is het Edinson Cavani die gelijkmaakt. Balverlies van Schweinsteiger op het middenveld leidt een snelle aanval in. Suárez bedient Cavani in de loop.
• Suárez schiet rakelings voorlangs vanaf rechts. Doelman Hans Jörg Butt verkleint zijn doel goed.
• RUST in een leuke, open wedstrijd. Het regent overigens keihard boven het Nelson Mandela-stadion in Port Elizabeth.
• De tweede helft begint met consternatie in het Duitse strafschopgebied. Cavani komt een pas tekort tegen de uitkomende Butt, maar de bal belandt uiteindelijk bij Suárez. Hij mist, ook omdat de opgekrabbelde Butt opnieuw goed opgesteld staat.
• Forlán scoort zijn vijfde! 2-1 Uruguay in de 51e minuut. Egidio Arevalo legt na een knappe actie over rechts terug op de zestienmeterlijn waar Forlán knap ineens uit de volley uithaalt. Met een stuit verdwijnt de bal in het net. Forlán schaart hij zich tussen landgenoten Pedro Cea (1930) en Oscar Míguez (1950), die ook vijf keer scoorden op een WK.
• Maar Marcel Jansen trekt de stand in de 56e minuut alweer gelijk: 2-2! Opnieuw een fout van de Uruguayaanse keeper Muslera, die een voorzet van Jerome Boateng verkeerd taxeert. Jansen, die meespringt, krijgt de bal zonder het echt te beseffen op het hoofd.
• Mesut Özil verprutst een goede kans door te veel te willen dollen met Uruguayaanse verdedigers.
• Heel Duitsland denkt aan een terugspeelbal als Muslera een onderschepte Duitse voorzet oppakt van de grond. Scheidsrechter Benito Archundia uit Mexico wil er niet aan.
• Vreemd momentje van Diego Lugano, die na een schot van Cacau de geboren Brazilaanse Duitser opvangt met een elleboogje. Het is niet zo ernstig.
• Prachtige actie van invaller Stephan Kiessling, die met een handige schaarbeweging voor zichzelf een schietkans creëert. Zijn schot vuurt hij echter recht op doelman Muslera. Minuten later komt Kiessling enkele centimeters tekort om een fraaie voorzet van Boateng in te koppen.
• Sami Khedira scoort in de 82e minuut! Duitsland op 3-2. Uit de kluts na een corner plaatst hij de bal keurig met het hoofd in de verre hoek. Uruguay ziet er niet goed uit.
• Kiessling rondt een mooie aanval van Duitsland niet af. Vanaf de zestien meter krult hij, vrijstaand, de bal over het doel.
• Een prachtige vrije trap op de lat van Forlán, versierd door Suárez, is het laatste wapenfeit van deze aantrekkelijke wedstrijd. Duitsland pakt brons en is net als in 1970 te sterk voor Uruguay in de troostfinale. Voor Duitsland betekent het de vierde keer dat het derde wordt op een WK, naast 1970 lukte dat in 1934  en 2006. Uruguay greep ook al in 1954 en dus in 1970 naast het brons.

De groep verzamelt zich rond bondscoach Van Marwijk. (Foto AP)

Het Nederlands elftal begint morgen de finale van het wereldkampioenschap voetbal tegen Spanje met 23 volledig fitte spelers. De selectie van bondscoach Bert van Marwijk werkte gisteravond in een zeer ontspannen sfeer de laatste training af in het Soccer City stadion van Johannesburg.

Er werden veel grappen en grollen gemaakt, de Oranje-spelers zijn vol vertrouwen over een goede afloop. De ploeg die morgen (aanvang 20.30 uur) geschiedenis kan schrijven door de wereldbeker te winnen, zal in vergelijking met de halve finale tegen Uruguay zeer waarschijnlijk op twee plaatsen zijn gewijzigd. De toen geschorste spelers Gregory van der Wiel (rechtsback) en Nigel de Jong (verdedigende middenvelder) keren terug in het team, hetgeen dan ten koste gaat van respectievelijk Khalid Boulahrouz en Demy de Zeeuw/Rafael van der Vaart.

Van Marwijk liet vandaag niets los over tactiek van Oranje, maar de verwachting is dat zijn formatie zich niet zal aanpassen. De ruimtes waarbinnen wordt gevoetbald zullen gezien het combinatiespel van Spanje, waarbij steeds veel spelers zijn betrokken, zeer klein zijn. ,,We gaan altijd van onze eigen kracht uit”, aldus de bondscoach. „Ik ga me nu ook niet druk maken of bij de Spanjaarden Pedro of spits Fernando Torres begint. We zijn op alles voorbereid. Niemand heeft ooit zo’n belangrijke wedstrijd gespeeld. Mijn spelers gaan er echt alles aan doen om te winnen.”

Net als de meeste internationals gelooft Van Marwijk dat het Nederlands elftal in staat is de Europees kampioen te verslaan. Eerder verklaarde de bondscoach dat hij Spanje de afgelopen jaren als de beste ploeg van de wereld beschouwde en Duitsland het beste team van het WK. ,,Maar wij hebben op dit toernooi alle wedstrijden gewonnen. [Spanje verloor alleen van Zwitserland] Dat zegt wel iets over onze vorm”, meent Van Marwijk. ,,Daarom moeten we ook in staat zijn Spanje te verslaan.”

Duitse voetbalfans stelde voor Paul te frituren toen hij Spanje als winnaar van de halve finale aanwees. (Foto Reuters)

Is Nederland zondag de underdog in de WK-finale tegen Spanje? Bekende Nederlandse oud-voetballers zeggen in ieder geval van wel. In Spaanse media dichten zij La Roja steevast de favorietenrol toe. Johan Cruijff, Barcelona-icoon en verliezend WK-finalist in 1974, schreef donderdag in de Catalaanse krant El Periódico dat hij zich geen mooiere finale had kunnen wensen. “Voor wie ben ik? Ik ben Nederlander, maar ik verdedig het spel dat Spanje speelt”, aldus de levende legende. Cruijff noemt het land waar hij is blijven wonen “de grote favoriet” voor de titel.

Op de website van de Madrileense sportkrant Marca sluiten Ronald Koeman en Ruud van Nistelrooy zich daarbij aan. Koeman, in 1988 winnaar van het Europees kampioenschap, gokt op een gelijkspel, gevolgd door winst voor Spanje in de blessuretijd. Volgens Van Nistelrooy, vier seizoenen actief voor Real Madrid, is het spel van de Spanjaarden “onnavolgbaar“. De spits had zelf dolgraag in de finale in Zuid-Afrika willen staan, maar bekijkt de wedstrijd thuis in Hamburg. Hij steunt Nederland, maar zal ook blij zijn als Spanje wint, schrijft de krant. “Spanje zal balbezit hebben, maar Robben en Sneijder kunnen dodelijk zijn in de counter”, voorspelt Van Nistelrooy.

Na de uitschakeling in de halve finale verkondigde de Duitse bondscoach Joachim Löw direct dat Spanje ook de titel zou winnen. Ook de bookmakers rekenen op de Europees kampioen. Die koersen zullen wellicht nog ten faveure van de Spanjaarden worden bijgesteld nu de Duitse octopus Paul Spanje als winnaar van het WK heeft aangewezen. In zijn aquarium in Oberhausen heeft het achtarmige ‘orakel’ — de hype van dit WK — de wedstrijd voorspeld door een mossel in een bakje met een Spaanse vlag te verkiezen boven een bakje met de Nederlandse. Dit hele WK koos de octopus al de juiste winnaar van wedstrijden van Die Mannschaft, maar tijdens het EK van 2008 wees hij ten onrechte Duitsland aan als de winnaar van de finale. Het aquarium heeft ook gewaarschuwd dat Paul alleen expert is op het gebied van Duits voetbal. Dat volgens hem de ‘troostfinale’ wint van Uruguay.

Voetbal International is, aan de hand statistieken, optimistischer over de Nederlandse kansen. “Als debutant in de eindstrijd is de ploeg van bondscoach Vicente Del Bosque geen favoriet in Johannesburg”, schrijft VI op haar site. En Oranje krijgt ook steun uit het dierenrijk. De Singaporese parkiet Mani, aan wie waarzeggende gaven worden toegedicht, heeft een kaartje met Nederland erop getrokken, aldus zijn woordvoerder.

Aan het einde van de wedstrijd – als Duitsland bijna is uitgeschakeld – piekt het aantal kijkers zelfs tot 352.000. “Dat is geen kijkdichtheid, maar leedvermaakdichtheid”, zegt René van Dammen van de afdeling Mediaonderzoek & -Advies (MO&A) van de publieke omroep.

Nederlandse televisiekijkers volgen het WK voetbal grotendeels via de NOS, blijkt uit cijfers van MO&A. Alleen in de rust schakelen mensen over naar Canvas (België), ARD of ZDF (Duitsland) en BBC (Groot-Brittannië). Dat ligt hoogstwaarschijnlijk aan de lange reclameblokken op Nederland 1, maar ook aan de interessante analyses op de buitenlandse zenders.

Het beste voorbeeld: Nederland – Uruguay. Circa 100.000 Nederlanders keken de halve finale op Canvas. Dat is natuurlijk een fractie van het recordaantal van 12,3 miljoen mensen die afstemden op Nederland 1. In de rust echter verdrievoudigde het aantal kijkers naar Canvas tot 300.000. Hetzelfde effect was te zien bij het Duitse ZDF. Circa 40.000 Nederlanders keken daar de wedstrijd tegen Uruguay, maar dat aantal groeide tot 170.000 in de rust. Ook bij andere WK-wedstrijden ligt het aantal Nederlandse kijkers naar de Vlaamse of Duitse verslagen op 80.000 tot 100.000.

Ondertussen zijn de Nederlandse radio- en tv-zenders niet meer te houden. Nederland 1 en Radio 1 beginnen zondag om 12.00 uur met hun uitzendingen over Oranje. Hitzender 3FM doet zondag verslag vanaf een groot aantal locaties in Nederland. En als Nederland wint zendt radiozender 100%NL de hele zondagnacht feest- en voetbalhits uit.

Tientallen miljoenen Chinese voetbalfans wijten de gefaalde kwalificatie aan corrupte spelers en coaches en incompetente bestuurders, schreef correspondent Oscar Garschagen in NRC Handelsblad. Maar Chinese bedrijven en producten zijn wel degelijk aanwezig in Zuid-Afrika. Zo wordt naar schatting zo’n 90 procent van de vuvuzela’s gemaakt in de sweatshops van Shantou, waar het meeste speelgoed in Europese en Amerikaanse winkels vandaan komt. Ook andere sportparafernalia die in de stadions gedragen worden zijn ‘made in China’.

Maar de grote Chinese verrassing tijdens het WK staat op de reclameborden langs het veld: Yingli Green Energy. Met nog geen 7.000 werknemers in Baoding (bij Peking) een in China onbekende onderneming. Het bedrijf zorgt wel voor een drievoudige primeur: het is voor het eerst dat een Chinees bedrijf de FIFA sponsort, het is voor het eerst dat Chinese karakters gebruikt worden op de reclameborden van een WK en het is voor het eerst dat een onderneming op het gebied van schone energie zich onder de traditionele sponsors van grote sportevenementen schaart.

Daarnaast schittert ook het Indiase Mahindra Satyam, een IT-bedrijf uit Hyderabad. De sponsoring van het WK is volgens het Financieele Dagblad een slimme marketingzet na het boekhoudschandaal waardoor het bedrijf begin 2009 internationaal in de schijnwerpers stond. De verantwoordelijke ceo, Byrraju Ramalinga Raju, wacht in de gevangenis op een mogelijk levenslange straf, maar het bedrijf is ook veel klanten kwijt. Voor het schandaal rekende het bijna eenderde van de Fortune 500-lijst van internationale ondernemingen tot haar klanten, maar onder andere General Electric zegde de overeenkomst op. Nu probeert het, inmiddels overgenomen, bedrijf nieuwe internationale klanten te bereiken, maar het wordt op de beurs in ieder geval niet beloont voor die poging.

Wat dat betreft gaat het Yingli beter. Als gevolg van de aanwezigheid in Zuid-Afrika schoot het aandeel van de onderneming op de beurs van New York omhoog.

Dit jaar streefde China Duitsland voorbij als grootste exportland van de wereld. Hoe lang zal het nog duren voordat het dat ook op het voetbalveld doet?

Schweinsteiger baalt. (Foto AP)

Als u gevraagd wordt om van een willekeurig eindtoernooi (EK of WK) de finalisten te noemen, en u heeft geen idee, noem dan in ieder geval (West)-Duitsland. Bijna fifty-fifty kans dat u die dan alvast goed hebt. Het is genoegzaam bekend: Duitsland komt vaak ver: zeven keer een WK-finale, net als Brazilië. Maar de troostfinale is vier keer gespeeld door die Mannschaft, één keer vaker dan Brazilië.

Ook in 2006 werd, in eigen land, de halve finale verloren. De Italianen scoorden in de verlenging en de eerste van Grosso was – net als Puyols kopbal gisteren – terug te brengen tot on-Duitse verdedigende wanorde bij een corner. Enerverender was de verloren halve finale in 1970; ook wel het Jahrhundertspiel. Doelpunten van Gerd Müller, de negende en tiende dat WK van der Bomber, in de verlenging mochten niet baten: Italië won uiteindelijk met 4-3.

Langer geleden sneuvelde Duitsland in de halve finale van 1952 tegen een verrassend sterk Zweden. Hitler-Duitsland kon het in 1934, in het Italië van Benito Mussolini, niet bolwerken tegen Tsjechoslowakije. Oldrich Nejedlý scoorde drie keer.

Hoewel de afgelopen vier eindtoernooien (2002, 2006, 2008 en 2010) zeer succesvol verliepen voor Duitsland, zijn hoofdprijzen 1990 (WK) en 1996 (EK)  uitgebleven. Je zou haast kunnen spreken van een net-niet generatie, ware het niet dat juist de Mannschaft van dit jaar een nieuwe generatie markeert. En die gaat nog verder komen.