Zimbabweaanse vluchtelingen in een kerk in Johannesburg. (Foto Reuters)

De foto  in de Zuid-Afrikaanse krant The  Star van woensdag sprak boekdelen. Tientallen Zimbabweanen bepakt en bezakt bij een afslag van de  snelweg N1, even buiten Kaapstad in het schilderachtige wijnland. Ze  wachten al dagen op een lift van  een vrachtwagen of bus naar Johannesburg, meldt de begeleidende tekst. Van daaruit willen ze verder naar hun land van herkomst. “We vrezen voor onze levens”,  zegt een van de geïnterviewden.  “Je weet niet wat er gaat gebeuren.”

Het beeld herinnert aan 2008,  toen Zimbabweanen en andere immigranten Zuid-Afrika probeerden te ontvluchten nadat 62  mensen bij een golf van xenofoob geweld om het leven waren gekomen. Als het wereldkampioenschap voetbal voorbij is, zo dreigden zwarte Zuid-Afrikanen de  laatste weken, dan gaan de huisjes  van de buitenlanders weer in brand.

Lees verder »

Het Beach Hotel in Durban.

Vrijdag voetballen Brazilië en Portugal in Durban. Kaartjes voor de wedstrijd zijn niet meer te krijgen, maar wie in de Zuid-Afrikaanse havenstad nog een hotel zoekt, heeft ruim de keus. Wat te denken van het Beach Hotel op slechts 10 minuten van het stadion? Ondanks het WK kost een kamer slechts 97 euro per nacht. Ontbijt inbegrepen.

Het Beach Hotel is eigendom van Gooderson Leisure in Johannesburg. Het bedrijf had gehoopt flink aan het wereldkampioenschap voetbal te gaan verdienen. „Maar dat viel tegen”, zegt sales- en marketingmanager Gail McCann.

Dat Gooderson Leisure niet veel wijzer wordt van het WK, komt volgens McCann in de eerste plaats door het in Zwitserland geregistreerde bedrijf Match Event Services AG. „Die hebben ons erin geluisd”, zegt McCann. „Het is een grote teleurstelling.”

Lees verder »

(Foto AP)

Met opgeheven hoofd heeft Bafana Bafana afscheid genomen van het eerste wereldkampioenschap voetbal in eigen land. De nummer 83 van de FIFA-ranglijst versloeg oud-wereldkampioen Frankrijk met 2-1 in Bloemfontein, maar dat was na het dramatische verlies tegen Uruguay en het gelijkspel tegen Mexico in de openingswedstrijd niet genoeg om de volgende ronde te bereiken.

Niet veel Zuid-Afrikanen hadden gedacht dat het nationale voetbalteam de eerste ronde zou overleven. De ploeg was er eerder niet eens in geslaagd zich te kwalificeren voor de Africa Cup of Nations, terwijl matige voetballanden als Mozambique afgelopen januari wel naar dat toernooi in Angola mochten.

De vele vlaggetjes aan de auto’s en de gele shirtjes die het land sinds enige maanden draagt, waren meer dan slechts een steunbetuiging aan Bafana: het land verenigde zich in trots over de organisatie van een van de grootste sportevenementen in de wereld.

Maar zo goed als het WK tot nu toe georganiseerd lijkt, zo beroerd is het gesteld met de nationale voetbalbond, de South African Football Association.

Lees verder »

(Foto Reuters)

“We wisten dat Bafana Bafana nooit wereldkampioen kon worden”, concludeerde een teleurgestelde Zuid- Afrikaanse supporter woensdag na de 3-0 nederlaag tegen Uruguay. “Maar zo’n dramatisch verlies, hadden we niet verwacht.”

De vuvuzela’s kermden toen tien minuten voor het eindfluitje ‘Loftus’, het rugbystadion van hoofdstad Pretoria, begon leeg te stromen. De Zuid-Afrikaanse supporters waren na het wonderbaarlijke gelijkspel in de openingswedstrijd tegen Mexico weer met beide benen terug op aarde.

Lees verder »

(Foto Reuters)

De twee Nederlandse vrouwen die woensdagochtend in Zuid-Afrika zijn gearresteerd op verdenking van het maken van reclame voor bierbrouwer Bavaria bij het WK-stadion in Johannesburg zijn op borgtocht vrijgelaten. Tegen betaling van 10.000 rand (1.000 euro) per persoon konden ze terug naar hun hotel. Hun zaak wordt op 22 juni verder behandeld.

Om zogenoemde ‘ambush marketing’ (guerrillamarketing) te voorkomen heeft de minister van Handel van Zuid-Afrika het WK in 2006 tot een ‘speciaal evenement’ uitgeroepen (met speciale ordemaatregelen), waarna de in 2002 aangepaste ‘Merchandise Marks Act’, met FIFA-regels van kracht werd, zegt advocaat Ian Jacobsberg van het bureau Eversheds in Johannesburg.

“Iedere poging om het evenement te gebruiken voor de promotie van een product of een merknaam door een niet-officiële sponsor, die concurrent is van een van de officiële sponsors van het evenement, is nu verboden.”

Lees verder »

Naar Soccer City komen was geen probleem, terug wel. (Foto AFP)

De snelwegen waren overvol, maar lachend reden we de files voorbij. Onze bus kreeg op ieder kruispunt voorrang, politieagenten hielden het andere verkeer op afstand. Dankzij de Rea Vaya, de nieuwe buslijn van Johannesburg naar Soweto, was ik maandag in vijfentwintig minuten bij het stadion waar Nederland tegen Denemarken zou spelen. Wat nou transportproblemen in Zuid-Afrika?

De buslijn maakt deel uit van wat de Zuid-Afrikaanse overheid het nieuwe ‘geïntegreerde openbaarvervoerssysteem’ noemt en moet langzaam de levensgevaarlijke en onbetrouwbare taxibusjes vervangen. De eerste route, die augustus vorig jaar in gebruik werd genomen, leidt van het Ellis Park-stadion in het centrum van de stad, naar Soccer City en Orlando Stadium in Soweto.

Het buskaartje kostte 12 rand (ongeveer 1,20 euro) en gaf ook recht de terugreis. Maar na het verlaten van het stadion was bij het busstation geen bus meer te bekennen. “Sorry meneer, de chauffeurs zijn in staking”, legde een steward uit aan honderden ontredderde Oranje-fans. Tijdens de wedstrijd hadden de chauffeurs bedacht dat ze eigenlijk formeel nog helemaal niet hadden ingestemd met de overuren die ze vanwege het WK maakten, dus legden ze spontaan het werk neer.

Lees verder »

“Zuid-Afrikanen zijn late gelovers”, zei WK-organisator Danny Jordaan een jaar geleden. Er waren grote zorgen over de kaartverkoop en met het nationale team van Zuid-Afrika, ‘Bafana Bafana’, wilde niemand vanwege de slechte prestaties geassocieerd worden. “Maar als ze er eenmaal in geloven, dan gaan ze er ook voor”, beloofde Jordaan de sceptici.

Hij heeft gelijk gekregen. Zuid-Afrika is in een jaar tijd compleet voetbalgek geworden. President Jacob Zuma sprak zondagochtend van een “explosie van nationale trots” zoals die volgens hem voor het laatst gezien is bij de vrijlating van Nelson Mandela.

Niet alleen zwarte Zuid-Afrikanen, voor wie voetbal al langer de meest populaire sport is, maar ook witte Zuid-Afrikanen, die meer van rugby en cricket weten, lopen al weken rond in Bafana-shirtjes. Ambtenaren, bankmedewerkers en zelfs de stewardessen van de nationale luchtvaartmaatschappij South African Airways hebben hun dagelijkse werkkloffie ingeruild voor de officiële Adidas-teamshirts. Wie er in de grote steden bij wil horen heeft bovendien ‘spiegel-sokken’: Zuid-Afrikaanse vlaggetjes rond de buitenspiegels van je auto.

Ook met de kaartverkoop is het op het laatste moment goed gekomen. Veel Zuid-Afrikanen hebben geen toegang tot internet of de beschikking over een creditcard, dus kaarverkoop kwam pas echt op gang toen de wereldvoetbaldfederatie kantoortjes opende waar tickets gewoon aan de balie aangeschaft konden worden. Terwijl haast alle wedstrijden inmiddels zijn uitverkocht, staan bij de ticketbureaus nog steeds lange rijen wachtenden.

En dan Bafana Bafana. Het onder coach Joel Santana kwakkelende nationale elftal heeft onder diens eind vorig jaar aangestelde opvolger Carlos Parreira een ware wederopstanding doorgemaakt. Door wanbeleid bij de Zuid-Afrikaanse bond moest op het laatste moment nog een reeks oefenwedstrijden geregeld worden. Thailand (4-0), Bulgarije (1-1), Colombia (2-1) en Guatemala (5-0) werden speciaal ingevlogen en goed betaald om de vele internationaal onervaren spelers van Zuid-Afrika wat speelminuten te geven. “Die teams werden ingehuurd om te verliezen”, zei een cynische voetbaljournalist vorige week nog.

Maar de wedstrijd tegen Denemarken, zaterdagmiddag in Pretoria, was van een andere orde. Voor de ploeg van coach Morten Olsen, de eerste tegenstander van Nederland tijdens het WK, was het partijtje tegen Zuid-Afrika een serieuze test. In een wedstrijd waarin Zuid-Afrika van begin tot eind dominant en agressief was, werd Denemarken met 1-0 verslagen. Zuid-Afrika staat nummer 83 op de laatste FIFA-ranglijst, Denemarken 36.

Wie een jaar geleden aan Zuid-Afrikanen vroeg welk team ze tijdens het WK zouden steunen, kreeg meestal Brazilië of Argentinië te horen. Na de zware loting in een groep met Frankrijk, Mexico en Uruguay waren voor de fans de kansen van Bafana bekeken. Na de zorgvuldig gecreëerde hype en het sterk verbeterde team is er nu geen Zuid-Afrikaan die er nog aan twijfelt of het land de tweede ronde haalt. “We zijn er klaar voor”, zei een opgeluchte Parreira na de wedstrijd tegen Denemarken.