zaterdag 9 oktober 2010 door Paul Schnabel
Stephanie Wiesmann – 24/7 Negotiation in couples’ transition to parenthood – 173 p. Universiteit Utrecht, 3 september 2010. Promotoren: Prof.dr. J.van Doorne-Huiskes, Prof.dr.ir. A.G. van der Lippe
Het regeerakkoord is nu wel definitief en dat zal de discussie over de geplande verhoging van de eigen bijdrage voor de kinderopvang wel weer opnieuw doen oplaaien. Veel vrouwen, zo is al gesteld, zullen hun werk buitenshuis gaan opgeven, omdat het gewoon niet meer loont. Als het extra inkomen opgaat aan de kinderopvang, kun je net zo goed of zelfs beter zelf voor je kinderen gaan zorgen.
Lees verder »
Dit bericht heeft 2 reacties
zaterdag 2 oktober 2010 door Robbert Dijkgraaf
‘Ik heb nooit iets ‘nuttigs’ gedaan. Geen ontdekking van mij heeft ooit, direct of indirect, ten goede of ten kwade, het minste verschil gemaakt, of zal dat maken, voor het welzijn van de wereld.”
Aldus de briljante Engelse wiskundige G.H. Hardy. Met zijn grijze flanellen pak en vaste routines – een paar uur wiskunde in de ochtend, een goede lunch op zijn College, gevolgd door een eindeloze middag aan de rand van het cricketveld – was Hardy een kleurrijke verschijning in het Cambridge en Oxford van het begin van de vorige eeuw, zo weggelopen uit Brideshead Revisited. Je hoort al de spitsvondigheden en het klinken van de kristallen portglazen aan de high table.
Lees verder »
Dit bericht heeft 4 reacties
zaterdag 25 september 2010 door Piet Borst
Dokters zijn knappe toekomstvoorspellers. Over 7 maanden krijgt u een kind; uw bloeddruk gaat dalen, mits u die plaspil slikt; uw ademnood neemt toe als u blijft roken. Wat dokters weten te voorspellen over de toekomst van ons lijf, daar kan geen waarzegger tegenop. Des te vreemder is het dat oncologen nog steeds niet in staat zijn om te voorspellen of een tumor zal reageren op anti-kankermiddelen, althans de meeste middelen.
Voor de patiënt is dat ongelukkig en voor de dokters frustrerend. Denk aan de vrouwen die voor uitgezaaide borstkanker worden behandeld met Taxol (paclitaxel). Dat middel remt de celdeling van kankercellen, maar ook van normale cellen. Het heeft dus nogal wat bijwerkingen. Die zijn acceptabel, zolang de tumor slinkt. Bij een deel van de patiënten gebeurt dat ook, maar bij andere patiënten is de tumor van meet af aan resistent. Zij hebben wel de bijverschijnselen, maar geen baat van de Taxol. Dat ongelukkige resultaat zou een dokter de patiënte willen besparen. Veel kankeronderzoek richt zich daarom op tumorkenmerken die kunnen voorspellen of de tumor gaat reageren op Taxol of andere chemotherapeutica, voordat de patiënt met Taxol wordt behandeld. Predictieve markers heten zulke tumorresponsvoorspellers.
Lees verder »
Dit bericht heeft 2 reacties
zaterdag 18 september 2010 door Marita Mathijsen
Hoe kan het dat bij het toneel in Nederland vaak zo feilloos en trefzeker klassieken opgevoerd worden, terwijl ik bij de opera in Nederland geregeld uitvoeringen zie met spectaculaire beelden, die de kern van de tekst aan hun laars lappen? Vorig jaar was er een opvoering van Op hoop van zegen bij Het Toneel Speelt. Natuurlijk was er het een en ander bewerkt door regisseur Jaap Spijkers. Ik heb de toneeltekst van Spijkers niet vergeleken met de oorspronkelijke tekst van Herman Heijermans, maar zeker is dat de betekenis ervan onaangetast was. In het stuk staan machthebbers tegenover machtelozen die moeten zien te overleven door zich te schikken. Het aangrijpende van het stuk is dat zelfs het moederinstinct sneuvelt als het om die worsteling gaat. Kniertje maakte zonder enige melodramatiek de handen van haar jonge zoon Barend los die zich wanhopig vastklampte aan het decor, omdat hij niet naar zee wilde. Hij wist dat het zijn dood zou zijn, en het strakke gezicht van Kniertje verried dat zij het ook wist. De uitvoering was in alle opzichten een hommage aan het klassieke stuk van Herman Heijermans.
Lees verder »
zaterdag 4 september 2010 door Paul Schnabel
Per jaar bespreek ik in deze rubriek ongeveer tien proefschriften. Meestal selecteer ik er één uit een stapeltje van drie in de maand tevoren verschenen dissertaties. Vandaag even niet, want het academisch jaar moet nog beginnen. Een mooi moment om even bij de proefschriften en hun makers stil te staan. Als columnist krijg ik ongeveer dertig proefschriften per jaar onder ogen. Dat is best veel, maar toch minder dan een procent van wat er in dat jaar aan de Nederlandse universiteiten verdedigd wordt. Dat zijn er dus ruim meer dan 3.000, vier- tot vijfmaal zoveel als veertig jaar geleden en bijna anderhalf keer zoveel als twintig jaar terug. Zonder promotie is een wetenschappelijke carrière ondenkbaar geworden. Geen universiteit neemt nog een doctorandus als wetenschappelijk medewerker aan. Als het al tot een aanstelling komt, gaat de voorkeur bijna altijd uit naar iemand die eerst als AIO vier jaar aan een proefschrift heeft gewerkt en daarna nog een paar jaar als postdoc ervaring heeft opgedaan. Uiteraard beschikt de kandidaat daarna ook over een stevige lijst van publicaties in peer reviewed en internationale tijdschriften.
Lees verder »
Dit bericht heeft 2 reacties
zaterdag 28 augustus 2010 door Robbert Dijkgraaf
De eerste regel. En de rest van de eerste alinea.
Vervolgens de eerste regel van de tweede alinea.
Ten slotte de laatste zin.
Dat is wat velen slechts van deze column zullen lezen, zeker als ze dat op internet doen. Onderzoek dat de oogbewegingen van proefpersonen in kaart brengt, heeft laten zien dat webpagina’s typisch in het bovenstaande “F-patroon” worden gelezen. Als de schrijver geluk heeft, krijgt de derde alinea misschien nog een vluchtige blik en wordt de F een E, maar het grootste gedeelte van een tekst wordt veelal overgeslagen. Kinderen blijken dit patroon niet alleen op het scherm maar ook op papier te volgen.
Lees verder »
Dit bericht heeft 7 reacties
zaterdag 3 juli 2010 door Piet Borst
Sinds een jaar werk ik in het lab met een DNA- vreter, een nieuw apparaat dat in staat is om gigantische aantallen DNA- moleculen te verwerken en daar de basevolgorde van te bepalen. Diep sequensen noemen we dat, maar er is niets dieps aan, het is vooral veel. Voor ons kankeronderzoek is dit apparaat een uitkomst, maar ook voor het onderzoek van parasieten, zoals Leishmania. Het genoom van Leishmania is simpel, 1/100 van het onze. Als we dat genoom in kleine stukjes hakken, kan de DNA-vreter binnen één dag al die stukjes sequensen. Je kunt het vergelijken met een boek dat je in 100.000 regels knipt. De DNA-vreter leest die regels en slaat ze op in zijn geheugen.
Lees verder »
Dit bericht heeft 4 reacties
zaterdag 26 juni 2010 door Marita Mathijsen
Een vriend uit België had voor mij een strip uit De Standaard geknipt. De nieuwste serie van Suske en Wiske blijkt De halve Havelaar te heten en ‘het hele verhaal’ te vertellen ‘over de redding van een meesterwerk’. Behalve de bekende Lambik en zijn companen treden ook Droogstoppel, Sjaalman, Ravana en Mokka op. Ravana is de veelkoppige en veelarmige demonenvorst uit de Hindoestaanse traditie die het kwaad belichaamt. Op de introductieprent van De halve Havelaar verplettert Ravana met een van zijn armen het hoofd van Mokka, die getekend is als prototype van de Indische inlander. Op de achtergrond is het koloniale paleis van Buitenzorg te herkennen en de Borobudur tempel. Er zijn pas twee tekeningen verschenen, dus ik kan nog niet raden waar dit heen gaat, maar wat hier gebeurt is natuurlijk wel fascinerend. Hebben we dit al eerder gezien, dat een roman van 150 jaar geleden verwerkt wordt in een stripverhaal? Natuurlijk heeft Dick Matena prachtige bewerkingen van De avonden en Kort Amerikaans als strip gemaakt, maar dat ligt toch weer net iets anders. De Suske en Wiske-adaptatie bewijst voor mij dat Max Havelaar voldoet aan de regels van een literair meesterwerk. Om dat duidelijk te maken ga ik naar Darwin.
Lees verder »
zaterdag 19 juni 2010 door Martijn Katan
Eergisteren was ik bij de officiële opening van het Kennisinstituut Bier. Dat is een initiatief van de Nederlandse brouwers die ons willen informeren over de positieve gezondheidseffecten van verantwoorde bierconsumptie. Dat maakt nieuwsgierig. Is alcohol echt gezond? Is bier even goed als wijn? En wat is dat kennisinstituut Bier?
Weinig wetenschappelijke hypotheses zijn zo enthousiast verwelkomd als die over de gezonde werking van matig alcoholgebruik. Er is ook wel onderbouwing voor. Wie één of twee glazen per dag drinkt, leeft gemiddeld langer dan een geheelonthouder. Dat komt doordat geheelonthouders eerder een hartinfarct krijgen. Die grotere kans op hartinfarcten bij geheelonthouders zegt niet alles, want drinkers en niet-drinkers verschillen in meer opzichten. Verrassend genoeg blijken mensen die helemaal niet drinken lager opgeleid te zijn dan matige drinkers, en ze zijn ook minder gezond. Laten geheelonthouders de alcohol staan vanwege hun zwakke gezondheid, geldgebrek, traditie of geloof? We weten het niet, maar het blijft onzeker of hun kortere levensduur geheel veroorzaakt wordt door het vermijden van alcohol. Wat we wel weten is dat rode wijn, bier of wodka geen verschil maakt. Het gaat om de alcohol, en niet om antioxidanten uit rode wijn, zoals vaak wordt gedacht.
Lees verder »
Dit bericht heeft 2 reacties
zaterdag 12 juni 2010 door Paul Schnabel
Caspar C. Berghout – A cohort study into the effectiveness of long-term psychoanalytic treatment for patients with personality disorders and/or chronic depression – 149 blz. Vrije Universiteit Amsterdam, 11 juni 2010. Promotores: Prof.dr. J.T.V.M. de Jong, Dr. D.J. Zevalkink
Het had niet ongelukkiger kunnen treffen. Twee maanden geleden heeft het College voor Zorgverzekeringen besloten dat de psychoanalyse bij gebrek aan aantoonbare werkzaamheid niet langer meer deel uitmaakt van het basispakket van de zorgverzekering. Gisteren promoveerde Caspar Berghout op een in de ruim honderdjarige geschiedenis van de psychoanalyse uniek onderzoek naar de effectiviteit van psychoanalyse. Om maar meteen alle onzekerheid weg te nemen: het werkt, maar toch minder overtuigend dan in de analytische wereld altijd gedacht werd. Ik durf niet te zeggen dat de uitkomsten zodanig zijn dat het College schielijk op zijn schreden terug zal keren.
Lees verder »
Dit bericht heeft 2 reacties
