Emeriti hoogleraren, dat waren voor mij grijze of kale mannen die in laag tempo aan kwamen schrijden door het middenpad van de aula, struikelend over hun toga omdat die nog uit hun kaarsrechte periode stamde en de heren inmiddels wat gekrompen waren. Dat waren babbelkousen die bij de receptie extra lang de hand van de erepromovendus vasthielden, alsof ze iets van de glorie van die persoon in zich wilden laten vloeien. Mannen, allemaal mannen die je aan de praat hielden met hun eigen opvattingen over die of die richting, waarover ze allang achterhaalde inzichten ventileerden.

Lees verder »

Dankzij de televisie heb ik de afgelopen weken veel geleerd over ijzer. Ik kijk zelf geen televisie maar ik word wel regelmatig gebeld door de redacties van televisieprogramma’s. Vier weken geleden belde RTL-TV met de vraag of ik de laatste uitzending van Keuringsdienst van Waarde had gezien. Uit de tijd dat ik nog wel televisie keek kende ik dat als een tegelijk hilarisch en leerzaam programma dat de prietpraat van voedselfabrikanten ontmaskert. De aflevering van Keuringsdienst van Waarde waar RTL over belde ging over Kellogg’s cornflakes. Die cornflakes zijn verrijkt met vitamines en ijzer, maar volgens Keuringsdienst van Waarde bestond dat ijzer uit fijngemalen spijkers en kinderfietsjes. Het zou niet worden opgenomen in het lichaam en dus had je er als voedingsstof niets aan, en misschien was het zelfs gevaarlijk.

Lees verder »

Adriaan in ’t Groen – De Wende en Humboldts Erfenis. De utopie voorbij. Leiden University Press, 300 blz. Rijksuniversiteit Leiden, 27 juni 2009. Promotores: Prof.dr. W. Otterspeer, Prof.dr. A. Visser

De val van de Muur tussen Oost-en West-Berlijn op 9 november 1989 is net als de moord op Kennedy zo’n moment waarop mensen zich herinneren waar ze toen zelf waren en wat ze deden. Bij de moord op Kennedy was ik op dansles en die werd meteen gestopt toen het bericht binnenkwam. De val van de Muur was ’s avonds heel laat en ik stond met tranen in de ogen voor de televisie. Een half jaar daarvoor was ik nog in Berlijn geweest voor een lezing en toen ik bijna net zo laat als op 9 november in de wind en de regen dicht bij de Muur naar mijn hotel liep, dacht ik nog: dit is natuurlijk niet vol te houden, een eiland in een ander land. Juist omdat de spanning tussen Oost en West al aan het wegebben was, verwachtte ik dat Berlijn binnen niet al te lange tijd de ongedeelde hoofdstad van de DDR zou worden.

Lees verder »

Een collega van mij, nu een briljante hoogleraar deeltjesfysica in Harvard, kan zich nog goed herinneren hoe hij als jongetje van zes ’s avonds in Teheran op straat liep, naar de volle maan keek en zich plotseling bezorgd afvroeg waarom deze niet naar beneden viel.

Echt een kleine Newton dus, ook al zal hij toen nog niet over de vallende appel gehoord hebben. Spelenderwijs nam hij een reuzensprong in de wetenschap, in de (correcte) veronderstelling dat de natuurwetten niet bij de dampkring ophouden en dat er daarom geen reden is waarom de maan aan de zwaartekracht kan ontsnappen. Inderdaad, welbeschouwd valt de maan ook, maar dan met een boogje om de aarde heen, eindeloos rondjes draaiend.

Lees verder »