(Tekening Hajo de Reijger)

Het ‘bed van Poetin” speelde vorig jaar een belangrijke rol in de recente reeks schandalen rondom de Italiaanse premier Berlusconi, omdat hij daar dames tegen betaling ontving. Dat een 74-jarige regeringsleider op zo’n manier zijn viriliteit wil bewijzen, is een van de redenen voor de slinkende vertrouwen in  Berlusconi. Later deze maand zal het parlement stemmen over moties van vertrouwen en wantrouwen. Achteraf gezien zou het best kunnen dat het bed van Poetin het begin van het einde was. Worden de Wikileaks-berichten over Berlusconi en Poetin de genadeslag?

De ambtsberichten vanuit de Amerikaanse ambassade in Rome (hier aan te klikken in een verhaal van Der Spiegel) laten geen ruimte voor misverstand: de Amerikanen beschouwen Berlusconi als de spreekbuis van Putin. In die correspondentie wordt ook gesuggereerd dat Berlusconi persoonlijk rijker is geworden van Russisch-Italiaanse energie-akkoorden – iets wat Berlusconi met klem heeft ontkend.

De onthullingen betekenen een smet op Berlusconi’s reputatie, constateert de New York Times. Lees verder »

Terwijl de onthullingen van Wikileaks doordruppelen, geeft de Britse historicus Timothy Garton Ash alvast een eerste indruk. Niet zozeer van de inhoud van die 250.000 documenten, want die staan nog niet eens allemaal online. Maar vooral wat dit zegt over het Amerikaanse diplomatieke korps. Ze zijn in mijn achting gestegen, is de conclusie van Garton Ash. Veel analyses zijn scherp en vaak ook geestig.

Wat ook duidelijk wordt is hoe belangrijk de strijd tegen terreur is geworden – en hoe ongrijpbaar die dreiging van aanslagen is.

What you see in all this diplomatic traffic is how security and counter-terrorism concerns have pervaded every aspect of American foreign policy over the last decade. But you also see how serious the threats are, and how little the West is in control of them.

Garton Ash erkent dat hij als historicus smult van al deze actuele informatie. Maar tegelijkertijd vraagt hij zich af wie er is gebaat bij de openbaarmaking van deze vertrouwelijke gegevens. Enorme schandalen zijn niet aan het licht gekomen. Lees verder »

Een van de thema’s in de nieuwe stroom documenten die Wikileaks heeft gepubliceerd, is het optreden van ingehuurde veiligheidsbedrijven. Meestal waren dat Amerikaanse ondernemingen. De New York Times, die de documenten van te voren heeft kunnen inzien, heeft op basis daarvan een overzicht gemaakt van de incidenten met de particuliere beveiligers – die steeds belangrijker worden voor het Amerikaanse leger. In Afghanistan zijn nu meer ingehuurde mensen dan Amerikaanse militairen. Er is in Irak veel fout gegaan, constateert de krant. Regelmatig bleken die particuliere beveiligers een makkelijke prooi voor aanslagen. In zes jaar tijd zijn er zeker 175 van hen omgekomen. Maar nog vaker leidde het optreden van de particuliere bedrijven juist tot incidenten, vaak met dodelijke afloop.

Contractors often shot with little discrimination — and few if any consequences — at unarmed Iraqi civilians, Iraqi security forces, American troops and even other contractors, stirring public outrage and undermining much of what the coalition forces were sent to accomplish.

De Wikileaks documenten leggen scherp de problemen bloot wanneer een leger particuliere bedrijven inhuurt voor taken die eigenlijk door het leger zelf vervuld zouden moeten worden. Lees verder »

Immigratie is goed voor een land – in ieder geval voor de VS. Dat is de stelling waarmee Ezra Klein, columnist van de Washington Post, politici uitdaagt die strengere regels willen. Hij slaat bewust integratieproblemen en cultuurverschillen over en concentreert zich op de vraag die volgens onder anderen Geert Wilders lang niet gesteld mocht worden: wat zijn de kosten en baten van immigratie?

Klein ziet overwegend voordelen: goedkopere producten, behoud van werkgelegenheid, in veel gevallen hogere lonen en stijging van de arbeidsproductiviteit. Hij baseert zich onder andere op een publicatie van de Brookings Institution: Ten Economic Facts about Immigration. Ik vat een paar daarvan kort samen.

• Immigranten verhogen de levensstandaard. Veel laaggeschoolde immigranten doen werk dat autochtonen niet meer willen doen en dat toch gedaan moet worden. Dat stelt hoger geschoolde autochtonen in staat productiever te zijn – en vaak iets meer te verdienen. Overigens is het effect op het loon van laaggeschoolde autochtonen niet eenduidig.
• Immigranten drukken niet zwaar op het Amerikaans overheidsbudget. Ze betalen met elkaar meer belasting dan ze ontvangen aan publieke voorzieningen.
• Er zitten, ook relatief gezien, minder immigranten gevangen dan mensen die in de VS zijn geboren.
• Immigranten zijn eerder geneigd een eigen bedrijfje te beginnen dan autochtone Amerikanen. Lees verder »

Peer Steinbrück was de Duitse minister van Financiën toen de financiële crisis uitbrak, Barry Eichengreen is een prominente Amerikaanse econoom. Ieder voor zich laten ze in een lezenswaardige terugblik hun licht schijnen op wat er de afgelopen jaren is gebeurd en op de onzekere situatie nu.

Steinbrück doet dat in een lang interview met Der Spiegel International. We stonden aan de rand van de afgrond, zegt hij. Hij vertelt ook dat in september 2008 vanuit Europa enorme druk is uitgeoefend op de VS om na de instorting van de zakenbank Lehman Brothers een tweede failliet van een financiële kolos te voorkomen. Steinbrück gaat uitgebreid in op de Duitse maatregelen, en waarschuwt dat het nog te vroeg is om te zeggen dat het ergste voorbij is.

There are still deep-seated structural problems that threaten the economic balance in the world: Between the United States and China, for example, but also within Europe. We have taken a few steps toward taming the financial markets, but we haven’t come nearly far enough to rule out a repetition of the crisis. The most important question hasn’t been answered yet: Who’s in charge, politicians or the financial industry?

Ook Eichengreen is verre van optimistisch over de toekomst. Lees verder »

550 miljoen eieren: hoe zou dat eruit zien? Twee grote Amerikaanse eierreuzen moeten daar enig idee van hebben, want zij hebben respectievelijk 350 miljoen en 170 miljoen eieren moeten terughalen uit de winkels wegens een salmonella-uitbraak. Naar schatting 1300 mensen zijn ziek geworden, in verschillende Amerikaanse staten. Het gaat om eieren die sinds medio mei zijn verstuurd.

Dit schandaal  laat  zien hoe sterk de Amerikaanse voedingsindustrie geconcentreerd is in een paar grote bedrijven, en vooral, hoe slecht het toezicht op de kwaliteit is. De CDC’s  (Centers for Disease Control and Prevention) zijn nu een groot onderzoek begonnen (bovenstaande tabel van mensen die ziek zijn geworden komt van hun site). De eerste aanklachten liggen al bij de rechter.

Oud-minister van Arbeid Robert Reich schrijft op zijn blog dat iedereen dit schandaal had kunnen zien aankomen. Lees verder »

De Washington Post heeft een portret van Jeff Anderson, de Amerikaanse advocaat die het Vaticaan op de hielen zit. Dat begint zo:

The Vatican’s chief American pursuer once flunked out of law school and sold shoes for a living. A father at 19, an alcoholic until nearly 50, he got his start in the law by representing indigent clients. He is now a fitness fanatic who lights his ornate office here with Tiffany reproductions and drives a Lexus. He gets his balance from Zen Buddhism, his persistence from the reporters who felled Richard Nixon and his inspiration from the sexually abused clients who trust him to make the Roman Catholic Church pay for the sins of its fathers.

Het is een interessant profiel van een advocaat die in 1983, eigenlijk bij toeval, te maken kreeg met een poging van kerkleiders om een zaak van seksueel misbruik te schikken. Hij beet zich erin vast, kwam steeds meer gevallen van misbruik tegen en kreeg steeds meer cliënten, en is daar steenrijk van geworden. In 2002 schatte hij zestig miljoen dollar te hebben verdiend aan rechtszaken tegen de Amerikaanse kerk of tegen individuele geestelijken. Lees verder »

De voorstellen van president Obama om de rol van kernwapens in de wereld te beperken, zijn in Europa veelal met instemming ontvangen, al is er ook teleurstelling dat Obama niet een stap verder is gegaan. Obama had al eerder drie doelen gesteld: ontwapening (het akkoord hierover met de Russische president Medvedev wordt vandaag in Praag getekend – zie ook dit historische overzicht), non-proliferatie, en pogingen om te voorkomen dat nucleair materiaal in handen komt van terroristen (daarover wordt maandag een top gehouden in Washington). Dinsdag maakte Obama een herziening van de Amerikaanse nucleaire strategie bekend, de Nuclear Posture Review. Onderaan dit blog links naar de teksten en documenten van Obama, maar eerst de reacties.

El Pais schrijft in een commentaar dat het belangrijkste element is dat de VS in hun nucleaire strategie een scherpere grens trekken tussen kernwapens en conventionele wapens. Volgens de krant dreigde die grens te vervagen onder Obama’s voorganger, president Bush. Maar Le Monde Diplomatique, het maandblad, schrijft dat er een bewuste vaagheid blijft bestaan, en dat Washington niet expliciet zegt dat het nooit als eerste een kernwapen zal gebruiken, zelfs niet als het gaat om een land dat zelf geen kernwapens heeft.

De krant Le Monde citeert in zijn bericht hierover deskundigen die erop wijzen dat het een hele stap vooruit is dat de VS zeggen geen nieuwe kernwapens te zullen ontwikkelen – president Bush wilde nog kernwapens die door een bunker zouden kunnen dringen. Op de opiniepagina van Le Monde wordt ervoor gepleit ook de tactische kernwapens weg te halen (het akkoord met Rusland betreft alleen de strategische, lange-afstandswapens). Het gaat om ongeveer 200 Amerikaanse kernwapens, militair gezien verouderd, die zijn opgeslagen in Nederland, België, Turkije, Duitsland en Italië. Op initiatief van Duitsland zal hierover worden gesproken op een bijeenkomst van Navo-ministers van buitenlandse zaken eind deze maand.

Dat element komt ook terug in de reacties in Duitsland. Lees verder »

Praten met China heeft geen zin meer, schrijft de invloedrijke Amerikaanse econoom Paul Krugman. Hij vindt dat Washington lang genoeg de weg van de dialoog heeft bewandeld. De Chinese munt is ondergewaardeerd, en daardoor kan China blijven exporteren. Waarom niet een tijdje op alle producten uit China een heffing van 25 procent invoeren?

(Update: Het wordt tijd dat Europese landen zich bij het koor van critici voegen en openlijk zeggen dat de te goedkope munt hen schaadt, schrijft de New York Times woensdag in een hoofdartikel. )

Krugman is niet de enige die een felle botsing voorziet tussen China en de Verenigde Staten over de Chinese munt (renminbi voor buitenlanders, yuan voor binnenlands gebruik). De website Naked Capitalism heeft een aantal kritische uitspraken over het beleid van China bij elkaar gezet, en constateert dat Peking geen aanstalten maakt om daar serieus op in te gaan. Dat past in het beeld dat Newsweek schetst van het Chinese lange-termijnbeleid: China wil er zeker van zijn dat het op veel punten de toon zet voor een nieuwe wereldorde. Dat gaat van pogingen om van de Chinese munt een internationaal betaalmiddel te maken, in ieder geval in een aantal Aziatische landen, tot een maanlanding, gepland voor 2013.

Maar vergissen we ons niet in de macht van China? In de jaren tachtig dacht iedereen dat Japan het land van de toekomst was. Dat is heel anders uitgepakt. Gideon Rachman, buitenlandblogger van de Financial Times, zegt dat er genoeg vraagtekens te zetten zijn bij voorspellingen dat dit de eeuw van China wordt. Lees verder »

De VS en China maken de afgelopen dagen openlijk ruzie, over de kunstmatig laag gehouden wisselkoers van de renminbi en Chinese hackers die netwerken van Amerikaanse bedrijven binnendringen, over Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan en een voorgenomen bezoek van de dalai lama.  Volgens de Indiase econoom Arvind Subramanian zou het goed zijn als andere landen zich zouden aansluiten bij de kritiek op de wisselkoers, maar durven zij dit niet.

Wat China doet door de wisselkoers van renminbi kunstmatig laag te houden, is in essentie een vorm van protectionisme, schrijft Subramanian in de Financial Times. De maatregel is een combinatie van importtarief en exportsubsidie.  Andere opkomende economieën en ontwikkelingslanden zijn daarvan de dupe. Zij kunnen minder goed concurreren met China op de Amerikaanse en Europese markt. Bovendien hebben snel-groeiende landen als Brazilië, India en Zuid-Korea minder speelruimte om monetaire maatregelen te nemen tegen oververhitting van hun economie als China dat niet ook doet.

China heeft het debat over de wisselkoersen vertroebeld door te suggereren dat het simpel zo is dat de VS te veel consumeren en China nu eenmaal veel spaart en produceert, zo besluit Subramanian. Laat het protest van Google een voorbeeld zijn.

It is time to move beyond the global imbalance perspective and see China’s exchange rate policy for what it is: mercantilist trade policy, whose costs are borne more by countries competing with China – namely other developing and emerging market countries – than by rich countries. The circle of countries taking a stand against China must be widened beyond the US to ramp up the pressure on it to repudiate its beggar-thy-neighbourism. But progress also requires that the silent victims speak up. Emerging market and developing countries must do a “Google” on China.