*

Wereld » taal :: nrc.nl

Dreigtweet, daggeren en knetterrechts: 2010 in woorden

oh-oh-cherso-dvd-200x141Van Dale is eruit: hier kunt u stemmen (als de server tenminste niet bezet is) op een van de tien woorden die zijn genomineerd voor de titel Woord van het Jaar.

Het is de bedoeling dat het winnende woord ook iets zegt over deze tijd. Als je naar de voorgedragen woorden kijkt, gaat het veel over politiek, seks en wat je allemaal met een computer kunt doen – niet echt verrassend, dus. Je kunt kiezen voor gedoogregering, bestuursobesitas of het prachtige knetterrechts. Of voor daggeren of een dreigtweet. Gelukkig staat de uitleg erbij. Daggeren, bekend van de tv-serie Oh oh Cherso, is ,,erotisch dansen, waarbij de danspartners dansend ‘de daad’ nabootsen”. De damschreeuwer ontbreekt trouwens in de lijst.

Er zijn ook vijf subcategorieën: jongerentaal, lifestyle (Van Dale is ruimhartig met Engelse woorden), sport, economie en politiek. Daarin staan woorden als dork (maar is dat woord niet al veel ouder?), pino (ook van Oh oh Cherso) en pokkefrost, geldicide en abklinken (wie ze allemaal al kende mag het zeggen, de rest moet naar de site). Stemmen tot 10 december, uitslag vier dagen later. En natuurlijk ben ik benieuwd wat de lezers van het wereldblog tot woord van het jaar zouden kiezen.

Doorpakken! Maar pas op voor de taalnazi

De uitslag van de verkiezing van de vaagste term van het jaar, waarover ik eerder  blogde. De meest gehate term is: ,,ik heb zoiets van…”  Mannen en vrouwen waren het hierover eens, maar over de andere termen liepen de gedachten  iets uiteen. Dat blijkt uit de tabel hieronder.

vaagtaal2010_mv_500

Maar er valt nog veel meer te stemmen, voor taalliefhebbers en taalhaters.  Een andere site wil de irritantste woorden en termen te kijk zetten. ‘Hun hebben’ staat bovenaan (maandag 13u), maar er kan nog een maand worden gestemd. Om een idee te krijgen is het ook leuk te grasduinen  door de suggesties die lezers van mijn nrcnext blog aandroegen. Lees verder »

Proactief verzet tegen vaagtaal

Een stukje persoonlijke ergernis, om eens dicht bij mezelf te blijven. Steeds vaker vinden mensen het zeg maar oké om termen te gebruiken als ‘definitief eindconcept’ en andere vage taal. Daar moeten we wat aan doen. We zijn immers allemaal stakeholders als het gaat om het belang van heldere taal. Op de website vaagtaal kunt u, tot 1 november, aangeven waar u zich het meest aan ergert als het gaat om vage taal of onbegrijpelijk jargon.

Omdat dit een mooi initiatief is, wilde ik dat eens doorcommuniceren. Er staan al veel voorbeelden op de site, maar U kunt ook out-of-the-box denken en proactief uw eigen meest irritante term invullen. En het is natuurlijk ook leuk als u uw meest vage termen alvast hieronder aangeeft.

O ja, in dit blogje zijn de meest irritante termen van vorig jaar verwerkt. Veel daarvan zijn helaas nog steeds in gebruik….

Stop Franglais en Denglish. Iemand zin in een éblabla?

englishDe website cafebabel doet regelmatig zijn naam eer aan met korte stukjes over taalverschillen binnen Europa – bijvoorbeeld wat de Spanjaarden bedoelen als een dame una gran pechonalidad heeft, en dat Franse vrienden ‘als hemd en kont’ zijn terwijl Italiaanse vrienden samen een kilo zout eten. Maar wat de meeste talen gemeen hebben is dat ze in de verdrukking komen tegenover het Engels.

Duitse taalpuristen trekken ten strijde tegen het Denglish, liefhebbers van het Frans vechten al jaren tegen het franglais. Het Franse ministerie van cultuur heeft er zelfs een aparte website voor ingericht. Zie ook de slecht gelukte wedstrijd om eigen woorden te vinden voor internet-woorden als chat of buzz. De jury heeft gekozen voor éblabla en ramdam; erg populair zijn die woorden nog niet geworden. De actiegroep Lebendiges Deutsch probeert het met Netzschwatz voor een chat, en chatten zou netzplaudern kunnen worden. Maar ook hier is het succes van het voorstel twijfelachtig.  Ook het Italiaans worstelt met Engelse leenwoorden (al staat op deze site ook dat babordo is ontleend aan het Nederlandse bakboord. ‘Polder’ kan ook in het Italiaans). De Britten intussen vinden het wel best. Britse scholieren leren steeds minder een vreemde taal. Lees verder »

American, British, of toch Globish?

english-language-iconsvg1Toen de Ierse schrijver Oscar Wilde in 1880 de Verenigde Staten bezocht, zei hij: ,,We hebben tegenwoordig alles gemeen met Amerika. Behalve natuurlijk onze taal.” Zeker voor wie Engels niet als moedertaal heeft, kunnen de verschillen tussen het Britse en het Amerikaanse Engels grote problemen opleveren. Als een Britse scholiere een klasgenoot om een ‘rubber’ vraagt, krijgt ze een gummetje. Een Amerikaanse scholier zal anders reageren: een ‘rubber’ is daar een condoom, voor een gummetje moet je vragen om een ‘eraser’.

Spelling, grammatica en woordgebruik zijn anders. Het Britse weekblad The Economist voert deze week een online-discussieover de stelling dat heel de Engelstalige wereld zou moeten overstappen op het Amerikaanse Engels. Michael Agnes, hoofdredacteur van Websters New World woordenboeken, is daar voor. Het Amerikaanse Engels is flexibeler, kan sneller nieuwe ontwikkelingen bijhouden, en, zegt hij, wortelt ook in het land waar veel innovatie begint. Lees verder »

British, American or Globish?

english-language-iconsvgToen de Ierse schrijver Oscar Wilde in 1880 de Verenigde Staten bezocht, zei hij: ,,We hebben tegenwoordig alles gemeen met Amerika. Behalve natuurlijk onze taal.” Zeker voor wie Engels niet als moedertaal heeft, kunnen de verschillen tussen het Britse en het Amerikaanse Engels grote problemen opleveren. Als een Britse scholiere een klasgenoot om een ‘rubber’ vraagt, krijgt ze een gummetje. Een Amerikaanse scholier zal anders reageren: een ‘rubber’ is daar een condoom, voor een gummetje moet je vragen om een ‘eraser’.

Spelling, grammatica en woordgebruik zijn anders. Het Britse weekblad The Economist voert deze week een online-discussie over de stelling dat heel de Engelstalige wereld zou moeten overstappen op het Amerikaanse Engels. Michael Agnes, hoofdredacteur van Websters New World woordenboeken, is daar voor. Het Amerikaanse Engels is flexibeler, kan sneller nieuwe ontwikkelingen bijhouden, en, zegt hij, wortelt ook in het land waar veel innovatie begint. Lees verder »

Fransen intensiveren lobby voor het Frans

int-frpNu de Europese Unie een eigen diplomatieke dienst gaat opzetten, is Frankrijk intensief aan het lobbyen om de positie van het Frans binnen de Unie te verdedigen. Oud-premier Jean-Pierre Raffarin heeft bij de Europese Commissie en het Europees Parlement aangedrongen op ,,een betere linguïstische balans”, zo schrijft EurActiv. Lees: neem mensen aan die goed Frans spreken.

(Update 25 jan: in Brussel wordt bezorgd geconstateerd dat de meeste woordvoerders van de nieuwe Europese Commissie Engelstalig zijn. Er is ook een trend om persverklaringen alleen in het Engels uit te geven.)

In het kader van zijn eerder ingezette offensief voor de francofonie heeft president Sarkozy Raffarin benoemd tot zijn speciale gezant hiervoor. Op zijn bezoek aan Brussel wees Raffarin erop dat het Frans veel terrein heeft verloren sinds de uitbreiding van de EU met Oost-Europese lidstaten. Hij stelde dat de Franse taal helpt bruggen te slaan tussen Europa en Afrika.

De Internationale organisatie voor de Francofonie, waarvan het logo bij dit blog staat,  en websites als La Sphère hameren erop dat het Frans qua politieke betekenis de tweede wereldtaal is, na het Engels – al zijn er meer mensen die Chinees spreken.

Europese taalindustrie draait prima

taalDe wereld wordt kleiner, we proberen met meer verschillende mensen in contact te komen, en mede daardoor heeft de Europese taalindustrie veel minder last van de crisis dan andere sectoren. Bijna nergens wordt zo veel groei verwacht.

Denk bij  ’taalindustrie’ aan tolken en vertalen, aan nasynchronisatie en ondertiteling, aan taalcursussen, aan het organiseren van meertalige conferenties, en aan wat verder nog meer te maken heeft met vreemde talen. De Europese Commissie heeft dat alles op een rijtje gezet (zie het volledige rapport of het persbericht). In 2008 bedroeg de omzet 8,4 miljard euro. De verwachting is dat de omzet de komende tijd met 10 procent per jaar zal stijgen, naar tussen de 16,5 en 20 miljard euro in 2015.

Het rapport is opgesteld onder verantwoordelijkheid van de Roemeense eurocommissaris voor meertaligheid, Leonard Orban. Je zou het kunnen zien als een stil protest. Lees verder »