De Chinezen komen, en niet als toerist. Het bezoek van de Chinese president Hu Jintao deze week aan Frankrijk en Portugal is voor de New York Times aanleiding om de activiteiten van China in Europa op een rij te zitten. Wegen in Polen, havens in Griekenland en Italië, staatsleningen in Griekenland en Spanje: de Chinezen proberen stukje bij beetje hun invloed te vergroten. En ze hebben de tijd mee. De meest Europese landen worstelen met forse bezuinigingen, en China bulkt van de buitenlandse valuta.

(China)  is snapping up assets depressed by the global financial crisis and becoming a significant partner of other hard-hit European nations. Ultimately, analysts say, Beijing hopes to achieve not just more business for its own companies, but also greater influence over the economic policies set in the power corridors of Brussels and Germany.

De strategie lijkt op die in Afrika, schrijft de Times, alleen probeert China nu eerst voet aan de grond te krijgen aan de rand van Europa. Lees verder »

Duitsland en Nederland hebben de afgelopen weken  de meeste aandacht gekregen in het  immigratiedebat in Europa – en nu ook Griekenland natuurlijk, dat de hulp van Brussel heeft ingeroepen omdat er zo veel migranten komen. Het is curieus dat zowel in Nederland als in Duitsland de instroom van nieuwe immigranten ter discussie staat op een moment dat het aantal immigranten dat een paspoort krijgt, al een aantal jaren aan het dalen is.

Dat blijkt uit de cijfers in een rapport van Eurostat, waarnaar ik verwees in een eerder blogje. Erik van Gameren van NRC-studio heeft op basis van die gegevens (tabel 1) bovenstaande grafiek gemaakt. Het gaat daarbij, voor alle duidelijkheid, om migranten die met succes een verzoek tot naturalisatie hebben ingediend.

(De grafiek is op 2 november iets aangepast. Titel en formaat zijn veranderd. De cijfers zijn vanzelfsprekend hetzelfde gebleven)

De grootste krachtproef voor Europa sinds de val van het communisme: zo omschrijft bondskanselier Merkel de druk op de eurozone. Maar ook in Duitse ogen staat de ‘war room’ voor de krachtmeting met de financiële markten niet langer in Berlijn, maar in Parijs.

Merkel zei donderdag dat niet alleen de euro, maar het voortbestaan van de Europese Unie op het spel staat (bericht in Engels). Het is de grootste test sinds 1990, en misschien wel de grootste test ooit.

Scheitert der Euro, dann scheitert nicht nur das Geld, dann scheitert mehr, dann scheitert Europa, dann scheitert die Idee der europäischen Einigung.

Maar ook in Duitse ogen kan Berlijn niet langer een beslissend stempel drukken op het monetaire beleid. Volgens commentator Wolfgang Münchau heeft  Merkel twee verkeerde inschattingen  gemaakt: zij dacht dat er meer tijd was en zij dacht dat het Constitutionele Hof zich zou verzetten tegen noodhulp. De kiezers hebben haar bestraft voor een zwalkende koers, constateert hij. En de Berliner Zeitung schrijft (origineel / vertaling) dat Europa een stuk Franser is geworden. Een economisch bestuur van de eurozone is een stap dichterbij gekomen. En de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank is aangetast nu de bank direct is betrokken bij het reddingsplan. Lees verder »

Griekenland gered, een aanval op Spanje en Portugal afgeslagen? De reacties op het Europese besluit om 750 miljard euro garanties af te geven voor een noodfonds om te voorkomen dat de eurozone uit elkaar valt, zitten vol scepsis. Een paar belangrijke vragen:

• Is de rust op de markten nu echt weergekeerd, zoals in ieder geval maandag leek?
• Is hiermee het ‘Duitse’ karakter van de eurozone in gevaar gekomen? Is dit niet een vrijbrief om het ook in de toekomst niet zo nauw te nemen met het Groei- en Stabiliteitspact?
• Is dit echt het begin van verdere financiële en monetaire integratie?
• Kunnen de landen die in problemen verkeren daar wel uit komen als ze binnen de eurozone blijven? Dan moet er immers zoveel worden bezuinigd dat er nauwelijks ruimte is om te groeien.
• Wat betekent dit voor de krachtsverhoudingen in Europa?

De Franse minister van Financiën Lagarde spreekt van een historisch keerpunt, en zeker geen paniekmaatregel. Dit zijn volgens haar de eerste stappen naar een nieuw Europees model.

C’est un tournant historique, c’est extrêmement clair. Ce n’est pas juste un dispositif concocté pour les exigences d’urgence. Nous avons voulu construire un système pour le long terme. Au fond, il y a une prise de conscience que nous sommes tous dans le même bateau et que nous essuyons les mêmes coups de tabac. Il y a une détermination à construire un nouvel édifice, à réinventer le modèle européen.

Grote woorden, misschien ook omdat president Sarkozy  de grote regisseur is geweest of zich in ieder geval die rol heeft aangemeten – zoals ook de Frankfurter Allgemeine Zeitung schrijft. In een bericht van Bloomberg zegt ook de Belgische econoom Paul de Grauw dat dit een belangrijke versterking is van de monetaire unie. Maar in datzelfde bericht zegt een topanalist van de Royal Bank of Scotland dat de euro hier verzwakt uitkomt. Ook wordt geconstateerd dat Alex Weber, gouverneur van de Duitse centrale bank, grote twijfels over het tweede element in de Europese reactie: het besluit van de Europese Centrale Bank (ECB) om probleemschulden van landen op te kopen.

Het economenblog Baselinescenario schrijft dat nu de verleiding wel erg groot wordt voor landen om misbruik te maken van deze mogelijkheid. Lees verder »

Het probleem in de eurozone zijn niet eens zozeer de slechte berichten. Het probleem is dat er zo weinig goede berichten zijn. El Pais citeert deze uitspraak van een investeerder woensdag in een artikel om uit te leggen waarom Portugal en Spanje nu ook onder druk komen, na Griekenland.

Deze nerveuze sfeer voedt de vraagtekens en wakkert geruchten aan. Vanuit Duitsland kwam er ook weer nieuwe olie op het vuur. Bondskanselier Merkel pleitte voor een ‘ordelijk bankroet’ van landen als dat nodig zou zijn – is dat dan toch nodig voor Griekenland, was de vraag op de financiële markten. Minister van Financiën Schäuble zei dat in de eurozone een mechanisme moet komen voor herstructurering van schulden een eufemisme voor gedeeltelijke afschrijving –  gaat dat alsnog gebeuren dan?

Een ander onzeker element rondom de 110 miljard voor Griekenland: wat is eigenlijk de status van deze noodleningen? Wolfgang Münchau schrijft dat alles erop wijst dat het achtergestelde leningen zijn. Dat maakt het vrijwel zeker dat ze niet in hun geheel zullen worden terugbetaald. Lees verder »

Europa staat een mediterraan drama te wachten, nu de Griekse crisis zich uitbreidt naar andere Zuid-Europese landen, waarschuwt de Italiaanse krant La Repubblica. Business Week citeert economen die voorspellen dat er in dat geval 600 miljard euro nodig zal zijn om te voorkomen dat landen failliet gaan en schrijft dat de secretaris-generaal van de OESO de problemen rondom Griekenland en nu ook Portugal en Spanje vergelijkt met het levensgevaarlijke ebolavirus.

In een commentaar met harde kritiek op de aarzelende Duitse opstelling schrijft La Repubblica (originele tekst / vertaling) dat de toekomst van Europa op het spel staat.

Er hangt ons echter een ware catastrofe boven het hoofd. Griekse tragedie, Portugese fado, gevolgd door een mediterraan drama: Spanje en Italië staan reeds op de zwarte lijst van de speculanten. “PIGS” of geen “PIGS”, ditmaal gaat het om de derde en vierde economie van Euroland, van landen die als “too big to fail” ofwel “te groot om failliet te gaan” worden beschouwd, omdat ze “ too big to bail out” zijn, te groot om hulp te ontvangen. Het is echter duidelijk dat er, wanneer Madrid en Rome aan de beurt zijn, over een andere wereld en een ander Europa gesproken zal worden.

Langs dezelfde lijn schrijft de Frankfurter Allgemeine Zeitung dat de Europese Unie te ambitieus is geweest, te veel heeft gewild. Uitbreiding en verdieping blijken niet samen te gaan. Een draaideurunie, zoals nu soms in Duitsland lijkt te worden bepleit, is heel wat anders dan stapsgewijze integratie. Er is behoefte aan een denkpauze om na te denken wat we eigenlijk willen, schrijft de krant.

In de ogen van Daniel Cohn-Bendit heeft de Duitse elite eigenlijk al gekozen. Die  ,,begrijpt de noodzaak van solidariteit niet en denkt dat Duitsland alleen kan leven [...] Het ziet zichzelf tegenwoordig als een groot Zwitserland of een klein exporterend China.” Lees verder »

Voor Franse en Spaanse kranten is het al een feit: machtige financiële speculanten zweren samen tegen de euro. Ze verspreiden onheilsscenario’s in de hoop fors te verdienen aan een koersval van de euro – ongeveer zoals financier George Soros in 1992 zo’n twee miljard dollar heeft verdiend door te speculeren tegen de Italiaanse lire en het Britse pond.

De Spaanse krant El Pais citeert uitgebreid minister van Openbare werken en transport José Blanco, vice-voorzitter van de regerende socialistische partij.

Niets van wat er nu gebeurt, met inbegrip van de apocalyptische commentaren van enkele buitenlandse media, is toevallig of onschuldig. Er zitten allemaal specifieke belangen achter. (Mijn vertaling)

De Brusselse correspondent van de Franse krant Libération is concreter. Hij schrijft informatie te hebben dat een grote Amerikaanse zakenbank en twee hedgefondsen de aanval hebben geopend op Griekenland, Spanje en Portugal.

De Europablogger van The Economist, Charlemagne, gelooft hier niets van. Lees verder »

De term schijnt bedacht te zijn door een Deense financieel analist: Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje, samen als de PIGGS verantwoordelijk voor de grootste bedreiging die de euro tot nu toe heeft gekend.

Noriel Roubini doet zijn bijnaam eer aan. Hij is een van de economen die de kredietcrisis heeft voorspeld en wordt daarom ook wel  ’Doctor Doom’ genoemd. Hoewel de Europese bank en de Europese Commissie in koor verzekeren dat de eenheid van de eurozone niet ter discussie staat, is Roubini buitengewoon pessimistisch.

The euro zone could drift essentially with a bifurcation, with a strong center and a weaker periphery and eventually some countries might exit the monetary union.

Ongewild heeft de Europese Commissie zelf munitie geleverd voor deze voorspelling. Volgens een eigen rapport zouden Griekenland, Spanje en Portugal eigenlijk met tien procent moeten devalueren om weer concurrerend te worden. Die verschillen in concurrentiekracht (het rapport berekende dat Duitsland met zeker drie procent zou kunnen revalueren) ondermijnen het vertrouwen in de euro. Lees verder »

Mr. Bean die met een brede lach ‘Hi there’ zegt – dat was niet de bedoeling van de makers van de website die Spanje heeft opgetuigd ter gelegenheid van het halfjaarlijkse EU-voorzitterschap. De site blijkt relatief simpel te kraken.

Het was een van de vele punten van kritiek op de website vanuit  Europese blogs. De Spaanse blogger Macarena Rodriguez vindt dat de Zweedse voorgangers het veel beter hadden gedaan en wijst onder andere op een gebrek aan mogelijkheden voor burgers om te reageren. De Finse advocaat Ralf Grahn komt op zijn blog met vergelijkbare kritiek. Ook de Brit Jon Worth vindt dat de Spaanse site niet bij de tijd is, maar schrijft dat het nog veel erger kan: kijk maar naar de site van EU-president Herman van Rompuy. Zó 2002.

Met Mr. Bean snel weer verwijderd van de site blijft de vraag: wat valt er te verwachten van het Spaanse voorzitterschap? De Duitse euroblogger Julien Frisch is daar heel duidelijk in: na de ego-trip van Frankrijk, de chaos van de Tsjechen en de efficiëntie van de Zweden zouden de Spanjaarden er goed aan doen bescheiden op de achtergrond te blijven. Lees verder »