Ruim 650 pagina’s telt het rapport van de Franse parlementaire commissie over de niqaab en boerka. De conclusie stond in de nieuwsberichten: de commissie stelt voor gelaatsbedekkende kledij als niqaab en boerka te verbieden in publieke ontmoetingsplaatsen ziekenhuizen, openbaar vervoer en overheidsgebouwen als postkantoor en sociale dienst. De onderbouwing van dat voorstel is hard en fel. Voor het Nederlandse debat (samengevat in p. 77-80)  is het interessant om te zien hoe de commissie tot haar conclusie komt en wat de eerste reacties zijn.

Een paar elementen uit het rapport:

• De ‘integrale sluier’ is in strijd met de kernwaarden van de Franse republiek: vrijheid, gelijkheid, broederschap, zo schrijft André Gerin, een van de auteurs van het rapport, in een voorwoord.  Zij is ,,een onaanvaardbare aanslag op de vrijheid en de waardigheid van vrouwen. Het is de ontkenning van de gelijkheid van de seksen [...] Het illustreert tot slot de wens vrouwen uit te sluiten van het sociale leven en de verwerping van onze gemeenschappelijke wil om samen te leven.” (Mijn vertaling, p. 13.) Lees verder »

In Frankrijk begint het debat over een verbod op het dragen van een boerka of nikab op volle toeren te komen. De fractieleider van de regeringspartij UMP, Jean-François Copé, heeft de zaak op scherp gezet. Vorige maand pleitte hij voor een totaal draagverbod (franse link) in de openbare ruimte.  Boete: 750 euro.

Voor een verbod is brede steun, maar een totaal verbod op boerka en nikab gaat een aantal mensen te ver – ook Nederlandse deskundigen hadden een paar jaar geleden al vastgesteld dat een algemeen verbod waarschijnlijk in strijd is met de vrijheid van godsdienst en de rechten van de mens (de essentie staat op pagina 4 t/m 8). Premier Fillon stuurt nu aan op een parlementaire resolutie (frans), die als leidraad kan dienen voor een wettelijke regeling.

Premier Sarkozy had in juni het startschot gegeven voor deze discussie. Hij zei toen dat de boerka niet welkom is in Frankrijk. Lees verder »

Het is een mooi Frans twistgesprek, dat het weekblad Le Nouvel Observateur aanbiedt voor de kerst: twee filosofen die qua retoriek en eruditie alles uit de kast halen (de meeste links zijn in het Frans). Inzet is de vraag of het zin heeft te debatteren over nationale identiteit, zoals de Franse regering heeft verordonneerd.

De een, Alain Badiou (zie ook Franse wiki), vindt het hele idee van een nationale identiteit een reactionair, neofascistisch concept. De ander, Alain Finkielkraut, verwerpt die kritiek als een ontkenning van de eigen wortels. Wat voorgeschiedenis hierbij: Badiou is heel zijn leven lang actief geweest ter linkerzijde. Finkielkraut heeft steeds kritisch gestaan tegenover het idee van een multiculturele samenleving.

Op de speciale website die door de regering is ingericht, gaat het debat intussen alle kanten op. Dat is ook voorzien: de vier pagina’s tellende vragenlijst die als handleiding zou moet gelden, is heel breed. Sommigen, zoals het communistische dagblad l ‘Humanité, zien hier een verwerping bij voorbaat van immigratie in, bijvoorbeeld in de vragen die in 1.7 worden gesteld en waarin een verband wordt gelegd tussen illegale immigratie en criminaliteit.

Maar Finkielkraut en Badiou hebben alle ruimte gekregen om methodisch te werk te gaan, vijf webpagina’s lang. Lees verder »

Ook in Zwitserland heeft het referendum over het verbod op minaretten veel ophef gebaard. Een groep prominente Zwitsers, verenigd in de Club Helvetique (doorklikken in vier talen), wil nu de mogelijkheden inperken om vergelijkbare vragen bij referendum voor te leggen aan de bevolking.

In een verklaring (in het Frans en Duits) zegt de groep, die zichzelf ,,democratisch en progressief” noemt, dat niet over alles een referendum gehouden kan worden. Er zou niet gestemd mogen worden over voorstellen die ingaan tegen onvervreemdbare mensenrechten.

Het is een zeer omstreden voorstel gezien het belang dat referenda hebben in de Zwitserse staatsinrichting. Die Presse bericht dat rechtse partijen meteen fel kritisch hebben gereageerd. De krant wijst er daarbij op dat de Club Helvetique hiermee ook de plannen wil dwarsbomen voor referenda over levenlange gevangenisstraf voor veelplegers en verplichte repatriëring voor buitenlandse misdadigers, ongeacht de vraag of zij in hun vaderland het risico lopen te worden gemarteld.

Alle jongeren tenminste één keer per jaar de Marseillaise laten zingen. Dat is een van de voorstellen waarmee de Franse minister Eric Besson het door hem ingezette debat over de nationale identiteit probeert aan te wakkeren.

De link is, net als de meeste in deze blogpost, in het Frans. Maar de discussie is interessant, omdat het debat over een of de identiteit in veel West-Europese landen wordt gevoerd. Had prinses Maxima niet gezegd dat dé Nederlander niet bestaat?

Hoewel president Sarkozy het vaak over de nationale identiteit  heeft gehad (zie ook dit filmpje), zijn de plannen voor dit van overheidswege georganiseerde debat (waarbij de lokale prefecten een grote rol zullen spelen)  toch als een verrassing gekomen. Sommigen zien er een verkiezingsstunt in. Volgend voorjaar zijn er regionale verkiezingen. Sarkozy, halverwege zijn ambtstermijn kan wel een opsteker gebruiken, concludeert de Financial Times in een overzichtsartikel.

Le Monde stelt in een commentaar dat het niet zo vruchtbaar is om je af te vragen of dit het goede moment is, maar dat het wel degelijk een belangrijke vraag is. Lees verder »