Stukken uit Wikipedia overschrijven in je roman? Dan moet die meteen ook voor iedereen openbaar worden. De Franse jurist Florent Gallaire, gespecialiseerd in digitaal recht, heeft op zijn blog de discussie over het auteursrecht doen oplaaien. Vooral omdat hij de daad bij het woord heeft gevoegd: de veelbesproken en bekroonde nieuwe roman van Michel Houellebecq,  La carte et le territoire,  is vanaf een gearchiveerde versie van zijn blog te downloaden, in verschillende elektronische formaten.

Houellebecq heeft niet ontkend dat hij stukken uit Wikipedia heeft gebruikt, onder andere om te beschrijven hoe vliegen seks hebben. Maar hij ontkent dat dit plagiaat is. De 29-jarige jurist Gallaire geeft de discussie een andere draai. Hij redeneert dat de roman van Houellebecq nu onder de creative commons regeling valt nu Houellebecq zonder bronvermelding informatie uit de Franse wikipedia heeft overgenomen. Onder die regeling behoudt iedereen die iets creatiefs heeft gedaan of bedacht zijn auteursrecht, maar geeft hij anderen het recht om zijn werk te verspreiden. Veel collega-juristen delen deze redenering niet. De uitgever van Houellebecq, Flammarion, vindt dat Gallaire de wet op het auteursrecht heeft overtreden en wil een rechtszaak tegen hem beginnen.

De roman zal in de loop van volgend jaar verschijnen in een Nederlandse vertaling.

De rector van de Katholieke Universiteit Leuven vraagt zich hardop af of zijn instelling zich nog wel katholiek moet blijven noemen, nu vanuit het Vaticaan kritiek is gekomen op de Nobelprijs voor Robert Edwards, pionier van de in vitro bevruchting.

Het is een opvallend bericht in De Standaard. Volgens deze krant is rector Mark Waer, zelf biomedicus, ook bezorgd dat de pedofilieschandalen de reputatie van de universiteit aantasten. Waer zei tegen De Standaard:

Wij blijven staan achter de waarden van het katholieke geloof. Maar de spanning tussen de rigide roomse moraal en onze ambities in biomedisch onderzoek is moeilijk houdbaar. Onze universiteit is een kritisch denkcentrum. Dat geven we onder geen beding op.

Hij heeft er grote bezwaren tegen dat de katholieke kerk zich zonder veel flexibiliteit keert tegen al het onderzoek dat te maken heeft met voortplanting. Lees verder »

‘Lees dit en ge zult een stomp in uw maag voelen.’ Met deze woorden presenteerde de Belgische kinderpsychiater Peter Adriaenssens vrijdag zijn onderzoek naar seksueel misbruik binnen de katholieke kerk (hier of hier de volledige tekst, en hier een goede samenvatting).

Het verslag is onthutsend. Bijna 500 aanmeldingen van seksueel misbruik. Zeker veertien mensen (dertien slachtoffers en de partner van een slachtoffer) die zelfmoord hebben gepleegd. Een pedofiele priester in bijna elk internaat.  Zware vergrijpen, geen oppervlakkig misbruik, en een cultuur van incestueus stilzwijgen, zo vat Adriaenssens het samen. Details zijn na te lezen in de meer dan 100 pagina’s in het rapport waarin de slachtoffers of verwanten hun aangrijpende verhaal doen.

Uit een overzicht van de commentaren blijkt hoezeer België geschrokken is. Dit is ,,een historisch document dat het gezicht van ons land blijven zal vertekenen”, schrijft De Morgen in een commentaar. De krant constateert ook dat niet alleen het vertrouwen in de kerk aan het wankelen is gebracht, ook het vertrouwen in de justitie. Le Soir vergelijkt het schandaal met de zaak-Dutroux.  Lees verder »

De paus komt in actie, neemt zelfs het initiatief. Dat is volgens de Italiaanse Vaticaanwatcher Sandro Magister de betekenis van het besluit om de machtige maar omstreden orde van de Legionairs van Christus onder curatele te stellen. De oprichter van deze orde, de Mexicaanse pater Marcial Maciel Degollado, is beschuldigd van herhaald seksueel misbruik van minderjarigen.

With this statement, the Holy See has overturned the dominant model of recent reporting on pedophilia. Instead of letting its agenda be dictated by the newspapers, instead of responding case by case to the deluge of accusations, this time the Holy See has taken the initiative.

Verschillende verhaallijnen lopen hier door elkaar. De grote financiële armslag van de orde en haar invloed in de Romeinse curie. De sympathie die de Legionairs vonden bij paus Johannes Paulus II. De positie van de huidige paus toen, eind jaren negentig, opnieuw klachten werden ingediend tegen Maciel bij de Congregatie voor de Geloofsleer. Paus Benedictus was toen als kardinaal Ratzinger prefect van deze congregatie. En de betekenis van de maatregel die het Vaticaan eind vorige week bekendmaakte.

Volgens Ross Douthat, columnist van de New York Times, is de moraal van het verhaal dat paus Benedictus een ‘betere’ paus is dan velen denken als ze de vergelijking maken met zijn charismatische voorganger.

(T)he high-flying John Paul let scandals spread beneath his feet, and the uncharismatic Ratzinger was left to clean them up. Lees verder »

De Washington Post heeft een portret van Jeff Anderson, de Amerikaanse advocaat die het Vaticaan op de hielen zit. Dat begint zo:

The Vatican’s chief American pursuer once flunked out of law school and sold shoes for a living. A father at 19, an alcoholic until nearly 50, he got his start in the law by representing indigent clients. He is now a fitness fanatic who lights his ornate office here with Tiffany reproductions and drives a Lexus. He gets his balance from Zen Buddhism, his persistence from the reporters who felled Richard Nixon and his inspiration from the sexually abused clients who trust him to make the Roman Catholic Church pay for the sins of its fathers.

Het is een interessant profiel van een advocaat die in 1983, eigenlijk bij toeval, te maken kreeg met een poging van kerkleiders om een zaak van seksueel misbruik te schikken. Hij beet zich erin vast, kwam steeds meer gevallen van misbruik tegen en kreeg steeds meer cliënten, en is daar steenrijk van geworden. In 2002 schatte hij zestig miljoen dollar te hebben verdiend aan rechtszaken tegen de Amerikaanse kerk of tegen individuele geestelijken. Lees verder »

De Zwitserse publieke tv-zender TSR heeft op aandrang van de bisschoppen twee cartoons over seksueel misbruik van haar website verwijderd omdat die als te beledigend voor katholieken werden beschouwd – het bericht hierover komt van de Zwitserse krant Le Matin.

Het gaat om twee tekeningen van Mix & Remix (artiestennaam van Philippe Becquelin). Hij maakt  cartoons bij het actualiteitenprogramma Infrarouge. Tekeningen die niet tijdens de uitzending worden getoond, zijn daarna te zien op de website van het programma. Maar twee tekeningen die hij maakte voor een uitzending op 23 maart over seksueel misbruik door geestelijken zijn na enige tijd van de website gehaald. Hierboven een tekening uit die uitzending die nog wel op de website te zien is.

De hoofdredacteur van het programma vertelde tegen Le Matin dat hij op aandrang van de Zwitserse bisschoppen nog eens goed naar de tekeningen had gekeken en het met hen eens was dat ze inderdaad ongepast zijn. Hij haalde daarmee meteen de Index of Censorship.

Het gaat om twee tekeningen. Op een daarvan staat een gekruisigde Christus op het punt sodomie te bedrijven met een jongen. Op een andere zegt een priester tijdens een fellatio: neemt en drinkt, dit is mijn sperma.

Tekenaar Becquelin reageerde laconiek tegen Le Matin. Hij wees erop dat de tweede tekening zonder problemen is overgenomen door het Franse stripblad Siné – overigens zonder erbij te vertellen dat dit blad er deze maand na anderhalf jaar mee ophoudt.

Laat het Sint-Pietersplein in juni vol stromen met priesters, als een bewijs van solidariteit met en vertrouwen in de paus, bepleit een prominente kardinaal uit de Romeinse curie. Vrijwel gelijktijdig, en zonder direct verband heeft een Schotse bisschop gezegd dat katholieke politici openlijk moeten protesteren als iemand in het Vaticaan weer iets stoms zegt.

De bisschop van het Schotse Aberdee, Peter Moran, zei tegen EUObserver dat de kerk veertig jaar geleden er mede in slaagde om seksueel misbruik stil te houden wegens ,,overdreven respect voor de geestelijkheid”. Hij zei te hopen dat christelijke politici nu niet hetzelfde gedrag zouden vertonen en riep hen op het Vaticaan te kritiseren als er ,,stomme” opmerkingen worden gemaakt, zoals beweren dat pedofilie voortkomt uit homoseksualiteit.

Het Vaticaan heeft de tekst van een brief bekendgemaakt die kardinaal Hummes, prefect van de Congregatie voor de priesters, eerder deze maand aan alle priesters heeft gestuurd. Hij ging kort in op de schandalen die de afgelopen weken aan het licht zijn gekomen.

It is true that, albeit proportionately small in number, some priests have committed horrible and most serious crimes of sexual abuse upon minors, deeds that we must condemn and rebuke in an absolute and uncompromising manner. Those individuals must answer for their actions before God and before tribunals, including the civil courts. Nevertheless, we also pray that they might achieve spiritual conversion and receive pardon from God. The Church, for her part, is determined neither to hide nor to minimise such crimes. Above all we are on the side of the victims and want to support their recovery and their offended rights. On the other hand, it is absolutely unacceptable to use the crimes of the few in order to sully the entire ecclesial body of priests. Those who do so commit a profound injustice.

Hummes riept de priesters op om 9, 10 en 11 juni, als het door het Vaticaan uitgeschreven jaar van de priester wordt afgesloten, massaal naar Rome te komen. Lees verder »

Verschuivende machtsverhoudingen in de wereld verklaren waarom de paus zo lauw en traag reageert op de verontwaardiging en teleurstelling in West-Europa en de VS over het misbruik van kinderen, schrijft Philip Stephens,  politiek commentator van de Financial Times. Het Westen telt voor de Romeinse curie simpelweg niet meer zo mee. Het is minder belangrijk geworden.

The pontiff is a globaliser. He can feel the world’s geopolitical plates shifting. He grasps as well as any politician or business leader that the west has had its day. The opportunities to spread the gospel lie elsewhere – in societies more respectful of authority and less questioning of past crimes. [...] The future lies beyond the decadent materialism and moral bankruptcy of the richest societies. In the manner of a corporate executive reaping the rewards of globalisation, the pontiff is gathering new recruits in the spiritual markets of the emerging world. The pews may gather dust in Europe and the US, but elsewhere – albeit for obvious reasons with the exception of China – business is booming.

Het is een prikkelende gedachte – geformuleerd vóór de ontmoeting die de paus zondag op Malta had met zes slachtoffers van misbruik en waarin hij volgens een kort persbericht van het Vaticaan zijn gevoelens van schaamte en verdriet uitsprak. Stephens wijst erop dat paus Benedictus zich steeds heeft gekeerd tegen waardenrelativisme en gedeeld gezag.  Als gelovigen in Europa en de VS  moeite mee hebben met die instelling, is dat jammer. De toekomst voor de katholieke kerk ligt elders. Lees verder »

Bisschoppen waar ook ter wereld, kom in verzet tegen de paus en de Romeinse curie. Dat is de strekking van een open brief die de gezaghebbende Zwitserse theoloog Hans Küng heeft geschreven en die voor veel kranten in Europa is gepubliceerd (onder andere De Standaard, de Neue Zürcher Zeitung en Le Monde).

Benedictus XVI, vrijdag 83 jaar geworden, is deze maand vijf jaar paus. Het is een pausschap van de gemiste kansen, schrijft Küng. Geen vooruitgang in de dialoog met andere christelijke godsdiensten, joden en moslims. Ondanks de aids-problemen vasthouden aan het verbieden van condooms in Afrika. Verzet tegen het gebruik van stemcellen. En restauratie als het gaat om de koers van de katholieke kerk. Küng houdt de bisschoppen voor (vertaling uit De Standaard):

Paus Benedictus XVI lijkt steeds meer afgesneden van de grote meerderheid van de leden van de kerk, die steeds minder acht slaan op Rome en zich in het beste geval enkel identificeren met hun plaatselijke parochie en bisschop.  Ik weet dat velen van u onder deze situatie lijden.

De manier waarop Rome omgaat met de misbruikschandalen, illustreren deze problemen. Küng pleit voor verzet. Uiteindelijk, vindt hij, ben je alleen aan God onvoorwaardelijk gehoorzaam, niet aan de paus. Lees verder »

Waarom communiceert het Vaticaan zo onhandig, vraagt Michelle Boorstein, kerkelijk verslaggever van de Washington Post, zich af. Iedere groot bedrijf had al lang een crisisteam bij elkaar geroepen na zo veel beschuldigingen over seksueel misbruik van kinderen door geestelijken. Zij noemt twee hoofdredenen, samen te vatten als:  ze kunnen het niet en ze willen het niet.

One [reason] is structural, with a system that harbors a military respect for rank and fiefdom and is a massive, centuries-old theocracy that still requires some official documents to be in Latin. Experts say there is no unifying figure or office to pull together a team during a crisis. Public communications are dealt with by multiple institutions: Lombardi, a Jesuit priest, runs the Vatican’s media and press office. The secretary of state’s office is also a key player, and the Pontifical Council for Social Communications has dozens of advisers around the world to help it spread the faith […].

To those less supportive of Church leaders, there seems another reason why they don’t communicate more: They don’t want to. The pope and those in the Vatican, these people say, wish to remain in another world, focusing more on traditions and customs, even if that means in some cases keeping sex-abuse allegations private or letting the Church’s internal justice system grind away slowly as victims suffer.

Het heeft ook te maken met de persoon van de paus, schrijft het persbureau Associated Press. Die is meer een academicus dan een pastoraal priester, staat niet bekend om zijn grote invoelingsvermogen, en heeft zich bovendien niet met de beste mensen omringd.

Toch beginnen mensen in het Vaticaan zich er langzamerhand bewust van te worden dat de kerk niet adequaat reageert. De communicatiestrategie verandert. Lees verder »