Het is een lijstje waar je als land niet op wilt staan: de jaarlijkse Failed States Index van het Amerikaanse tijdschrift Foreign Policy. Bovenaan de lijst staan vijf Afrikaanse landen: Somalië, Tsjaad, Soedan, Zimbabwe, Kongo.

De top tien ziet er al jaren ongeveer hetzelfde uit, wat illustreert hoe hardnekkig de problemen in die landen zijn. Een verbetering is zichtbaar in Sierra Leone, Liberia, de Dominicaanse Republiek en Colombia. Maar in andere landen is de situatie snel aan het verslechteren. Honduras en Guatemala zijn in een paar jaar een essentiële draaischijf geworden in de cocaïnehandel vanuit Zuid-Amerika. Nigeria is een kruitvat. En Iran dreigt  volgens Foreign Policy in de gevarenzone  te komen wegens groeiende onvrede over tegenvallende groei en werkloosheid.

Voor de lijst is gekeken naar een aantal factoren, waaronder demografie, vluchtelingen, legitimiteit van het bestuur, mensenrechten, publieke dienstverlening, stammenstrijd. De website heeft veel interessante links, waaronder een vergelijking in cijfers tussen de tien meest problematische landen en de VS  en een overzicht van de ergste dictators.

De voorstellen van president Obama om de rol van kernwapens in de wereld te beperken, zijn in Europa veelal met instemming ontvangen, al is er ook teleurstelling dat Obama niet een stap verder is gegaan. Obama had al eerder drie doelen gesteld: ontwapening (het akkoord hierover met de Russische president Medvedev wordt vandaag in Praag getekend – zie ook dit historische overzicht), non-proliferatie, en pogingen om te voorkomen dat nucleair materiaal in handen komt van terroristen (daarover wordt maandag een top gehouden in Washington). Dinsdag maakte Obama een herziening van de Amerikaanse nucleaire strategie bekend, de Nuclear Posture Review. Onderaan dit blog links naar de teksten en documenten van Obama, maar eerst de reacties.

El Pais schrijft in een commentaar dat het belangrijkste element is dat de VS in hun nucleaire strategie een scherpere grens trekken tussen kernwapens en conventionele wapens. Volgens de krant dreigde die grens te vervagen onder Obama’s voorganger, president Bush. Maar Le Monde Diplomatique, het maandblad, schrijft dat er een bewuste vaagheid blijft bestaan, en dat Washington niet expliciet zegt dat het nooit als eerste een kernwapen zal gebruiken, zelfs niet als het gaat om een land dat zelf geen kernwapens heeft.

De krant Le Monde citeert in zijn bericht hierover deskundigen die erop wijzen dat het een hele stap vooruit is dat de VS zeggen geen nieuwe kernwapens te zullen ontwikkelen – president Bush wilde nog kernwapens die door een bunker zouden kunnen dringen. Op de opiniepagina van Le Monde wordt ervoor gepleit ook de tactische kernwapens weg te halen (het akkoord met Rusland betreft alleen de strategische, lange-afstandswapens). Het gaat om ongeveer 200 Amerikaanse kernwapens, militair gezien verouderd, die zijn opgeslagen in Nederland, België, Turkije, Duitsland en Italië. Op initiatief van Duitsland zal hierover worden gesproken op een bijeenkomst van Navo-ministers van buitenlandse zaken eind deze maand.

Dat element komt ook terug in de reacties in Duitsland. Lees verder »

Hou er mee op. Het wordt toch nooit wat met grootschalige Navo-acties buiten Europa, zoals in Afghanistan. De VS zouden zich moeten terugtrekken en de Navo overlaten aan de Europeanen. Daarmee kan de organisatie terugkeren naar de reden waarvoor zij is opgezet: een tegenwicht vormen tegen de Russische militaire macht. Dan mogen de Europeanen zelf bepalen hoeveel geld en mensen ze daaraan willen besteden.

Dit voorstel komt van een Amerikaan die altijd kritisch is geweest over de Amerikaanse interventies in Irak en Afghanistan en een zoon verloren heeft in Irak: Andrew Bacevich, hoogleraar internationale betrekkingen. Het is geschreven vóór de Nederlandse kabinetscrisis over terugtrekking van de troepen uit Afghanistan – ‘bad timing‘, volgens de linkse Britse krant The Guardian.

Bacevich heeft in verschillende boeken geschreven dat de Amerikanen in hun buitenlandse politiek te veel vertrouwen op militaire macht. Hij constateert dat in vrijwel alle Europese landen de bereidheid tot militaire actie gering is. (Update: volgens de Amerikaanse minister van Defensie, Robert Gates, is de ‘demilitarisering van Europa’ een belemmering geworden voor vrede en veiligheid). De Europese afkeer van militaire middelen is volgens Bacevich een onoplosbaar probleem gebleken bij pogingen om het karakter van de Navo te veranderen en haar werkterrein te verbreden. Lees verder »