Een dubbel paspoort, hoe gaan andere landen daar eigenlijk mee om? Sara Wallace Goodman, politiek wetenschapper aan de Universiteit van Californië, heeft een vergelijkend onderzoek gedaan binnen Europa. Haar conclusie is dat in het algemeen landen steeds soepeler omgaan met een meervoudige nationaliteit. Mensen gaan immers steeds vaker een tijdje in het buitenland werken en krijgen daar kinderen, die vaak ook de nationaliteit krijgen van het land waar ze zijn geboren (dat geldt bijvoorbeeld in Frankrijk, de VS, Canada, Brazilië en Argentinië). Of mensen  trouwen met een buitenlandse partner waardoor hun kinderen wegens de bloedband twee nationaliteiten krijgen.

In Nederland zijn er inmiddels 1,1 miljoen mensen met een meer dan één nationaliteit, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is drie keer zoveel als vijftien jaar geleden. Bijna de helft van hen heeft naast een Nederlands een Turks of een Marokkaans paspoort.

Volgens de officiële regels moet je je oude nationaliteit opgeven als je door naturalisatie Nederlander wordt. Marokkanen en Grieken kunnen dat volgens de wetten van hun land niet, Turken en Zweden wel. Lees verder »

Sinds eind jaren negentig zijn de Europese landen steeds meer eisen gaan stellen aan immigranten, zowel voor een verblijfsvergunning als voor een paspoort. Maar tegelijkertijd zijn de normen voor een dubbel paspoort verruimd, zo blijkt uit een goed overzicht van het Observatory on Citizenship in Florence.

Steeds meer landen hebben een taaltest ingevoerd. In 1998 waren het vooral Oost-Europese landen die een taaltest kenden, onder andere om etnische Russen uit te sluiten of om verwante taal- of etnische groepen te bevoordelen. Nu hebben in Europa alleen Italië, Polen, Spanje, Zweden, Cyprus en België geen taaltest. In Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk moet je ook nog een aanvullend examen doen.

Een dubbel paspoort is verboden in Oostenrijk, Tsjechië, de Baltische staten, Denemarken en Noorwegen. Lees verder »

Wie zijn de nieuwe burgers van de Europese Unie? Eurostat, het statistische bureau van de Europese Unie, heeft de paspoort- aanvragen in de lidstaten op een rij gezet in een rapport vol interessant tabellen. Het  kadertje hiernaast (uit tabel 3) laat zien waar de nieuwe Nederlandse burgers in 2008 vandaan kwamen.

Het totale aantal naturalisaties is voor het tweede opeenvolgende jaar licht gedaald. En net als in voorgaande jaren waren het in 2008, het laatste jaar waarover van alle landen cijfers zijn, vooral mensen uit Marokko en Turkije die burger werden van een Europees land. Lees verder »

Zou je ook een Duitser kunnen worden? Of een Deen? Een aantal Europese landen heeft naast taaltoetsen ook een inburgeringstest verplicht gesteld – in Denemarken, Duitsland en Oostenrijk moet je doen om een paspoort te krijgen, in Nederland en het Verenigd Koninkrijk een fase eerder, bij de aanvraag voor een verblijfsvergunning. Die testen staan geheel of gedeeltelijk online, soms met een verwijzing naar een bijbehorend handboek. U kunt nu zelf kijken hoe goed u thuis bent in de Duitse of de Britse samenleving.

• Een overzicht van wat je allemaal moet weten als je Brit wilt worden.
• Vragen die je voorgelegd krijgt als je in Wenen een paspoort aanvraagt. Met hier algemene informatie over immigratie in Oostenrijk.
• Een Duitse inburgeringstest zoals die in Baden-Württemberg wordt afgenomen.
• Eksempler van vragen die je in Denemarken voorgelegd kunt krijgen. Via een vertaalsite wordt wel duidelijk wat wordt bedoeld. Er is ook een site met algemene informatie over de burgerschapstest in het Engels. Wie zich wil voorbereiden kan deze 180 pagina’s doornemen.
• Een voorbeeld van een Nederlandse inburgeringstest. Meer informatie over het Nederlandse inburgeringsexamen hier. Zie ook deze startpagina

Immigratie is goed voor een land – in ieder geval voor de VS. Dat is de stelling waarmee Ezra Klein, columnist van de Washington Post, politici uitdaagt die strengere regels willen. Hij slaat bewust integratieproblemen en cultuurverschillen over en concentreert zich op de vraag die volgens onder anderen Geert Wilders lang niet gesteld mocht worden: wat zijn de kosten en baten van immigratie?

Klein ziet overwegend voordelen: goedkopere producten, behoud van werkgelegenheid, in veel gevallen hogere lonen en stijging van de arbeidsproductiviteit. Hij baseert zich onder andere op een publicatie van de Brookings Institution: Ten Economic Facts about Immigration. Ik vat een paar daarvan kort samen.

• Immigranten verhogen de levensstandaard. Veel laaggeschoolde immigranten doen werk dat autochtonen niet meer willen doen en dat toch gedaan moet worden. Dat stelt hoger geschoolde autochtonen in staat productiever te zijn – en vaak iets meer te verdienen. Overigens is het effect op het loon van laaggeschoolde autochtonen niet eenduidig.
• Immigranten drukken niet zwaar op het Amerikaans overheidsbudget. Ze betalen met elkaar meer belasting dan ze ontvangen aan publieke voorzieningen.
• Er zitten, ook relatief gezien, minder immigranten gevangen dan mensen die in de VS zijn geboren.
• Immigranten zijn eerder geneigd een eigen bedrijfje te beginnen dan autochtone Amerikanen. Lees verder »

Respect! Het woord komt vaak terug in discussies over een multiculturele samenleving. Maar volgens de Britse politieke filosoof John Gray is dat helemaal niet nodig voor een vrije, beschaafde maatschappij.

Startpunt is een boek van Tariq Ramadan, de Zwitserse filosoof en islamoloog die pleit voor een moderne, gematigde islam (meer over hem hier en hier). In zijn recensie constateert Gray dat Ramadan het idee van tolerantie verwerpt, omdat dat uit zou gaan van machtsongelijk. Hij citeert Ramadan:

When it comes to relations between free and equal human beings, autonomous and independent nations, or civilisations, religions and cultures, appeals for the tolerance of others are no longer relevant.

Dat is onzin, zegt Gray. Lees verder »

Der Spiegel International noemt hem een racist die Duitsland wil veranderen van een tolerant land tot een samenleving die is gebaseerd op angst en islamofobie. De linkse Tageszeitung schrijft dat hij 65 jaar na Hitler een nieuwe rassentheorie probeert te verkondigen. Duitsland is in rep en roer naar aanleiding van een boek van Thilo Sarrazin, bestuurslid van de Bundesbank en prominent lid van de sociaal-democratische SPD.

Heel kort samengevat schrijft Sarrazin in Deutschland schafft sich af (Duitsland schaft zichzelf af) dat er te veel moslims zijn in Duitsland, dat de nieuwkomers gemiddeld lager opgeleid en minder intelligent zijn, en meer kinderen krijgen, en dat het land als geheel daardoor dommer wordt. Zijn toch al omstreden stellingen kregen nog meer kritiek toen hij in een interview met Die Welt am Sonntag zei dat joden een apart gen hebben – uitgelegd als: ze zijn bovengemiddeld intelligent.  Meer over zijn ideeën hier en hier en hier.

Der Spiegel International probeert via een ruwe psychologische analyse vast te stellen hoe Sarrazin is geworden tot ,,een racistische anti-moslim die onzin verzint over de genetische basis van intelligentie”. Maar het blad concludeert ook dat hij veel steun krijgt. Lees verder »

Zelfs een sollicitatiecode en allerlei wettelijke regels en beroepsmogelijkheden kunnen niet voorkomen dat sollicitanten worden gediscrimineerd. Allochtonen, vrouwen en ouderen zijn de groepen die vaker worden afgewezen, zo blijft uit verscheidene onderzoeken. Het gebeurt in Nederland, het gebeurt elders in Europa.

Een aantal grote Duitse bedrijven gaan een proef van een jaar nemen om te kijken of het anders kan – Der Spiegel International geeft de details. De personeelsafdelingen krijgen in eerste instantie alleen de kwalificaties van een sollicitant te zien. Alleen op basis daarvan worden de uitnodigingen voor een gesprek gestuurd.  Of een vrouw kinderen heeft, of de sollicitant een Turkse naam heeft of ouder is dan 50, dan mag voor de uitnodiging voor een gesprek geen rol spelen.

De bedrijven die meedoen zijn Deutsche Post, l’Oréal, Proctor and Gamble, en Mydays (een bedrijf dat cadeaubonnen verkoopt voor allerlei elementen). Ook het Duitse ministerie voor het Gezin sluit zich aan bij de proef, die dit najaar begint.

Niet iedereen is overtuigd van het nut en de haalbaarheid van deze methode. Kleine bedrijven hebben gezegd dat de sollicitatieprocedure zo ingewikkelder en duurder zou worden. Andere critici stellen dat discriminatie zo niet zal verdwijnen, maar alleen worden verplaatst naar een latere fase in het sollicitatiegesprek.

Volgens Der Spiegel worden in Zweden en Frankrijk vergelijkbare proeven gedaan. In Frankrijk doen daar volgens het blad vijftig bedrijven aan mee.

Een algemeen boerkaverbod is in België dichterbij gekomen en in Frankrijk onwaarschijnlijk geworden. De Belgische Kamercommissie Binnenlandse Zaken heeft woensdagmorgen unaniem een wetsvoorstel aangenomen dat in de openbare ruimte kleding verbiedt die het onmogelijk maakt om iemand te herkennen. In Frankrijk adviseert de Raad van State tegen zo’n algemeen verbod.

In Frankrijk had premier Fillon maandag nog gezegd dat hij ,,zo ver mogelijk’’ wil gaan met een verbod op de boerka en de niqaab. Maar in een advies aan de regering schreef de Franse Raad van State dinsdag dat ,,een algemeen en volledig verbod op het dragen van de gezichtssluier geen enkele niet aan te vechten juridische grondslag zou kunnen vinden’’.

In een analyse van het Franse advies constateert Le Monde dat de notie van een seculiere staat, de laicité, onvoldoende rechtsgrond biedt voor een volledig verbod. Veiligheid en bestrijding van fraude kunnen dat wel zijn, aldus de Raad. Libération stelt vast dat de Raad de wetgever daarin veel vrijheid laat. Een verbod zou voor een specifieke plaats en tijd moeten gelden.

In het advies wordt het openbaar vervoer niet genoemd als mogelijke plaats voor een verbod op de gezichtssluier, maar wel:

-         banken en juwelierszaken
-         bepaalde sportwedstrijden en internationale conferenties
-         rechtbanken, de burgerlijke stand, ziekenhuizen
-         het schoolplein
-         plaatsen waar examens worden afgenomen. Lees verder »

Ruim 650 pagina’s telt het rapport van de Franse parlementaire commissie over de niqaab en boerka. De conclusie stond in de nieuwsberichten: de commissie stelt voor gelaatsbedekkende kledij als niqaab en boerka te verbieden in publieke ontmoetingsplaatsen ziekenhuizen, openbaar vervoer en overheidsgebouwen als postkantoor en sociale dienst. De onderbouwing van dat voorstel is hard en fel. Voor het Nederlandse debat (samengevat in p. 77-80)  is het interessant om te zien hoe de commissie tot haar conclusie komt en wat de eerste reacties zijn.

Een paar elementen uit het rapport:

• De ‘integrale sluier’ is in strijd met de kernwaarden van de Franse republiek: vrijheid, gelijkheid, broederschap, zo schrijft André Gerin, een van de auteurs van het rapport, in een voorwoord.  Zij is ,,een onaanvaardbare aanslag op de vrijheid en de waardigheid van vrouwen. Het is de ontkenning van de gelijkheid van de seksen [...] Het illustreert tot slot de wens vrouwen uit te sluiten van het sociale leven en de verwerping van onze gemeenschappelijke wil om samen te leven.” (Mijn vertaling, p. 13.) Lees verder »