Twintig jaar geleden publiceerde de Verenigde Naties de eerste Human Development Index, een overzicht van hoe landen zich ontwikkelen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar economische groei, maar ook naar onderwijs, gezondheidszorg, gelijkheid tussen man en vrouw, inkomensongelijkheid en een hele reeks andere factoren. Met een vrije interpretatie kun je zeggen dat deze lijst laat zien of het goed leven is in een land.

Donderdag  is de nieuwe index uitgekomen. Een paar krenten uit de enorme brij (hier de pagina met links naar de verschillende hoofdstukken en de samenvatting) :

• Bovenaan de lijst van 169 landen staat Noorwegen, gevolgd door Australië, Nieuw Zeeland, de VS, Ierland, Liechtenstein, Nederland, Canada, Zweden en Duitsland. De onderste tien illustreren de problemen van Afrika: Mali, Boerkina Faso, Liberia, Tsjaad, Guinee-Bissau, Mozambique, Burundi, Niger en de Democratische Republiek Congo, met als hekkesluiter Zimbabwe.
• Nederland is voor vrouwen het beste land ter wereld. Ons land staat scoort het best op de sekse-ongelijkheid lijst, waarbij is gekeken naar arbeidsmarkt, gezondheid en onderwijs. Lees verder »

De Chinezen komen, en niet als toerist. Het bezoek van de Chinese president Hu Jintao deze week aan Frankrijk en Portugal is voor de New York Times aanleiding om de activiteiten van China in Europa op een rij te zitten. Wegen in Polen, havens in Griekenland en Italië, staatsleningen in Griekenland en Spanje: de Chinezen proberen stukje bij beetje hun invloed te vergroten. En ze hebben de tijd mee. De meest Europese landen worstelen met forse bezuinigingen, en China bulkt van de buitenlandse valuta.

(China)  is snapping up assets depressed by the global financial crisis and becoming a significant partner of other hard-hit European nations. Ultimately, analysts say, Beijing hopes to achieve not just more business for its own companies, but also greater influence over the economic policies set in the power corridors of Brussels and Germany.

De strategie lijkt op die in Afrika, schrijft de Times, alleen probeert China nu eerst voet aan de grond te krijgen aan de rand van Europa. Lees verder »

Doe-het-zelf ontwikkelingshulp, heeft dat zin? Nicholas Kristof wijdt er een lang artikel aan in de New York Times. Hij geeft een aantal voorbeelden van Amerikanen die zelf het initiatief hebbben genomen. Zoals de vrouw die ontdekte dat veel meisjes en vrouwen in ontwikkelingslanden school en werk verzuimen omdat ze geen geld hebben om maandverband te komen.  Zij gaat nu maandverband op de markt brengen dat is gemaakt van banenenbladeren. Dertig procent goedkoper. Een ander voorbeeld is een schooltje in Nepal dat is opgezet door meisje van 19 (vorig weekeinde  op een conferentie in Amsterdam), of de website DoSomething, met veel voorbeelden. Kristof zelf heeft ook een lijst gemaakt van vormen van particuliere hulpverlening.

Je kunt daar allerlei kanttekeningen bij maken. Het gaat regelmatig fout, je lost er maar weinig meer op. Goede bedoelingen en hard werken zijn niet voldoende om anderen een beter leven te geven. Fundamentele veranderingen bereik je er niet mee.

Maar, schrijft Kristof, als jij net degene bent die op die manier wordt geholpen, krijg je wel ineens een heel ander leven. Lees verder »

Een van de meest geciteerde uitspraken in de ruzie tussen Parijs en Brussel over de Roma is: ,,Zo praat je niet tegen een groot land.” Pierre Lellouche, staatssecretaris voor Europese Zaken, zei hij. President Sarkozy straalde het uit. Eurocommissaris Reding houdt voet bij stuk en proeft seksisme in de Franse kritiek op haar.

Volgens Christian Lequesne, een Franse politicoloog die zich veel heeft beziggehouden met Europa en immigratie, laat de Franse opstelling zien hoe Sarkozy tegen Europa aankijkt. In Le Monde schrijft hij dat de Europese Unie in de ogen van Sarkozy niets meer is dan een intergouvernementele organisatie waarin de grote landen de dienst uitmaken en zich niets hoeven aan te trekken van de Europese instituties. Daarin zitten toch alleen maar onverantwoordelijke technocraten.

Lenesque werkt dat kort uit.

• Voor Sarkozy is de EU vooral een overlegorgaan tussen een paar soevereine grote landen. Kleine landen hebben zich maar te schikken. Lees verder »

Niet oorlog, niet recessie en vrijwel ook niet klimaatsverandering zal het belangrijkste kenmerk zijn van de 21ste eeuw, voorspelt de Canadese journalist Doug Saunders. Maar de massale en onomkeerbare gang van miljoenen mensen van het platteland naar de stad. Die volksverhuizing zal tot enorme spanningen leiden. Maar tegelijkertijd daalt de armoede en komt de bevolkingsgroei in de wereld tot stilstand.

In een artikel in het Britse blad The Spectator zet hij een paar cijfers op een rij van het bureau dat voor de Verenigde Naties de ontwikkeling van de wereldbevolking bijhoudt.  In Europa, de VS, Japan en Australië is de urbanisatie vrijwel voltooid. Daar is de afgelopen decennia de verhouding tussen stad en platteland niet ingrijpend veranderd. Maar in Azië en Afrika zal de tendens doorgaan die eerder is ingezet in Latijns Amerika: mensen gaan hun geluk zoeken in de stad omdat ze op het platteland niet meer kunnen rondkomen. Wereldwijd zal het aantal plattelandsbewoners over ongeveer tien jaar niet verder groeien, om in 2050 met 600 miljoen te zijn gedaald.

Dat heeft verregaande gevolgen. Lees verder »

Een stad is waarschijnlijk de milieu-vriendelijkste manier voor mensen om te wonen. De Amerikaanse milieu-activist Steward Brand schrijft het met kennelijk plezier in Prospect Magazine, want hij is nooit wars geweest van controversiële uitspraken. De kop boven zijn stuk: hoe sloppenwijken de planeet kunnen redden.

Brand wijst erop dat er al een tijdje op een nieuwe manier wordt aangekeken tegen sloppenwijken. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont nu in een stad, en de verwachting is dat uiteindelijk in opkomende economieën tachtig procent in de stad zal wonen, net als in rijke landen. Dat zou het mogelijk maken dat in het jaar 2050 tachtig procent van de mensheid op drie procent van het land woont.

Sloppenwijken hebben veel ecologische voordelen, schrijft Brand. Er wordt nauwelijks materiaal verspilt en heel veel wordt gerecycled; het energieverbruik is  laag; er wordt op heel inventieve manieren geld verdiend; en het simpele feit dat mensen in de stad kunnen leven, hoe gebrekkig ook, helpt de achteruitgang van bossen en landbouwgrond tegen te gaan.

De New Yorker heeft al een paar jaar geleden geschreven hoe groen Manhattan eigenlijk is Lees verder »

Er komt  een revolutionaire ‘democratisering’ van de industrie aan. Van meubels tot auto’s:  ook kleine ondernemers  zijn tegenwoordig in staat om succesvol producten te maken. Het hoeft niet allemaal meer op grote schaal te gebeuren. In een begeesterd essay stelt Chris Anderson, de beroemde hoofdredacteur van het Amerikaanse tijdschrift Wired, dat we aan het begin staat van een ‘garage renaissance’: iedereen met een goed idee kan dit ook zelf op de markt brengen.

Anderson is beroemd geworden met zijn essay over ‘de lange staart‘. Daarin stelt hij, kort samengevat, dat niche-producten door digitalisering en internet voor iedereen binnen het bereik zijn gekomen. Een vergelijkbare verandering voltrekt zich nu binnen de industrie, stelt hij.

Transformative change happens when industries democratize, when they’re ripped from the sole domain of companies, governments, and other institutions and handed over to regular folks. The Internet democratized publishing, broadcasting, and communications, and the consequence was a massive increase in the range of both participation and participants in everything digital — the long tail of bits.

Now the same is happening to manufacturing — the long tail of things.

Anderson noemt een paar factoren achter deze ontwikkeling. Lees verder »

De VS en China maken de afgelopen dagen openlijk ruzie, over de kunstmatig laag gehouden wisselkoers van de renminbi en Chinese hackers die netwerken van Amerikaanse bedrijven binnendringen, over Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan en een voorgenomen bezoek van de dalai lama.  Volgens de Indiase econoom Arvind Subramanian zou het goed zijn als andere landen zich zouden aansluiten bij de kritiek op de wisselkoers, maar durven zij dit niet.

Wat China doet door de wisselkoers van renminbi kunstmatig laag te houden, is in essentie een vorm van protectionisme, schrijft Subramanian in de Financial Times. De maatregel is een combinatie van importtarief en exportsubsidie.  Andere opkomende economieën en ontwikkelingslanden zijn daarvan de dupe. Zij kunnen minder goed concurreren met China op de Amerikaanse en Europese markt. Bovendien hebben snel-groeiende landen als Brazilië, India en Zuid-Korea minder speelruimte om monetaire maatregelen te nemen tegen oververhitting van hun economie als China dat niet ook doet.

China heeft het debat over de wisselkoersen vertroebeld door te suggereren dat het simpel zo is dat de VS te veel consumeren en China nu eenmaal veel spaart en produceert, zo besluit Subramanian. Laat het protest van Google een voorbeeld zijn.

It is time to move beyond the global imbalance perspective and see China’s exchange rate policy for what it is: mercantilist trade policy, whose costs are borne more by countries competing with China – namely other developing and emerging market countries – than by rich countries. The circle of countries taking a stand against China must be widened beyond the US to ramp up the pressure on it to repudiate its beggar-thy-neighbourism. But progress also requires that the silent victims speak up. Emerging market and developing countries must do a “Google” on China.

Geschiedenis wordt niet alleen geschreven door politici, maar ook door ondernemers. Daarom kwam de Guardian op het goede idee een kleine serie te maken van de vijf bedrijven die de komende jaren een leidende rol zullen spelen in de wereld. Op die lijst staan:

• Gazprom, het Russische bedrijf dat essentieel is voor de huidige en toekomstige energievoorziening van Europa en goed is voor een vijfde van de Russische belastinginkomsten. De olie- en gasreserves van Gazprom, een instrument voor politieke machtsspelletjes van Moskou, zijn even groot als die van alle Westerse oliemaatschappijen bij elkaar.
• Het grootste telefoonbedrijf ter wereld, China mobile, met meer dan 500 miljoen abonnees en voor drie kwart eigendom van de staat. China Mobile is tot nu toe vooral in eigen land actief, maar zit op het vinkentouw, klaar om in actie te komen als er interessante overnamemogelijkheden zijn in het buitenland, zowel in Westerse landen als in de Derde wereld.
• Wal-Mart, de Amerikaanse low budget winkelketen, met een omzet die even hoog is als het bruto binnenlands product van oliestaat Nigeria. Het bedrijf is er vaak van beschuldigd zijn werknemers (2,1 miljoen mensen) en leveranciers  af te knijpen.Wal-Mart heeft winkelketens in vijftien andere landen, meestal onder een lokale naam. De belangrijkste buitenlandse markten zijn nu Mexico, Brazilië, Japan en het Verenigd Koninkrijk. Er zijn uitbreidingsplannen in Rusland en India.
• BHP Billiton, de Australische-Zuid-Afrikaanse mijnonderneming, de grootste ter wereld en op de beurs meer waard dan Shell. Het bedrijf is een van de belangrijkste staalleveranciers van China.
• General Electric, volgens Forbes het grootste bedrijf ter wereld gemeten naar omzet en winst. Met zestig procent van de omzet buiten de VS is General Electric  het beste voorbeeld van een ‘global company’.

Er zijn boeken vol geschreven over de dominerende rol van de Amerikaanse cultuur, van Disney, CSI en McDonald’s tot het geloof in procesmanagement en de uitstraling van de New York Review of Books. De New York Times (ook al zo’n icoon) zet daar een element bij dat wat minder aandacht heeft gekregen: de opvattingen over geestesziektes.

In het  Westerse, door Amerikaanse wetenschappers gedomineerde beeld, zijn geestelijke aandoeningen universeel – zoals een gebroken been dat is. Die gedachte is versterkt door de groeiende aandacht voor biochemische aspecten van hersenaandoeningen. Lees verder »