Kauwgum waarmee je kunt vaststellen of iemand met malaria is geïnfecteerd, en een speciaal apparaatje om aan de hand van uitgeademde lucht te bepalen of iemand tbc heeft. Het zijn twee ontdekkingen waardoor de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden met sprongen vooruit is gegaan.

Dat is het soort successen waar de Bill en Milanda Gates stichting naar op zoek is. Het is de grootste particuliere stichting ter wereld, met ruim 36 miljard dollar in kas en jaarlijkse donaties van miljarden dollars. De oprichter van Microsoft praat nu liever over ziektes als malaria, hiv en polio dan over het beruchte ‘blue screen of death’ als Windows weer eens was vastgelopen.

Gates en zijn stichting praten niet zo vaak met de pers, maar ze maakten een uitzondering voor Gideon Rachman, de buitenlandcommentator van de Financial Times. Rachman heeft eerst met Bill Gates geluncht en is toen op bezoek gegaan bij de stichting. Bij een broodje cheeseburger vertelde Gates dat er in wezen weinig verschil is tussen het ontwikkelen van nieuwe software en het zoeken naar een vaccin: Lees verder »

Het is al vaak vastgesteld dat het nieuwe kabinet waarschijnlijk in botsing zal komen met Brussel (bijvoorbeeld hier of hier). De plannen van Rutte-Verhagen-Wilders om de immigratieregels aan te scherpen, zijn op onderdelen in strijd met Europese regels. Er is nog een conflict in aantocht. Eurocommissaris John Dalli wil op korte termijn in heel de Europese Unie naar een volledig rookverbod in alle publieke ruimtes en op alle werkplekken, zei hij tegen de Duitse krant Die Welt. Aan uitzonderingen voor bijvoorbeeld kleine kroegen wil hij niet. Economische overwegingen kunnen niet belangrijker zijn dan de gezondheid van mensen.

Dat plan staat haaks op het regeerakkoord. Daarin staat:

Het huidige rookverbod wordt versoepeld. Het rookverbod werkt in de meeste horecagelegenheden goed. De horeca is voor het overgrote deel rookvrij geworden. Maar in veel kleine cafés, waar geen personeel in dienst is, is geen behoefte aan een rookverbod. Het kabinet is voornemens om horeca met minder dan 70 m2 bedrijfsruimte naar Duits voorbeeld vrij te stellen van het rookverbod.

De kans is groot dat Nederland niet als enige bezwaar zal maken tegen nieuwe antirookwetten uit Brussel. In een aantal Europese landen is het in de praktijk nog goed mogelijk om in bepaalde publieke ruimte te roken, vooral in de horeca. Inmiddels is een publieke consultatie begonnen over de plannen voor een nieuwe tabaksrichtlijn. Volgens de Europese Commissie overlijden in de EU ongeveer 650.000 mensen voortijdig door tabak.

Kent u Plumpy’nut? Het verhaal begint met een pot Nutella, er zit een echo in van het Gallische dorpje met een toverdrank dat dapper standhoudt tegen buitenlandse legioenen, en het gaat verder met de redding van  miljoenen kinderen van de ondervoeding – afgelopen is dit fascinerende verhaal, in extenso verteld in het New York Times Magazine, nog niet.

Plumpy’nut is een pasta die is gemaakt van pinda’s, suiker en olie waaraan F(ormula)100 is toegevoegd, een mengeling van melkpoeder en vitaminen en  mineralen. De Fransman André Briend was op zoek naar een manier om ondervoeding te behandelen zonder dat daar water bij nodig was. Toen hij een pot Nutella zag, had hij de oplossing: een pasta op basis van pinda’s. Extra voordelen: die hoeft niet te worden gekoeld, is niet zo duur, en kan thuis worden toegediend – behandeling in een kliniek is niet meer nodig.

Het blijkt fantastisch te werken. Lees verder »

Na hiv/aids is er geen infectieziekte die wereldwijd zo veel doden eist als tuberculose. Dat is niet louter een probleem van landen ver weg. Het Nederlandse tuberculosefonds (KNCV) waarschuwde vorige maand dat Nederlanders zich onvoldoende bewust zijn van de gevaren en ook niet weten dat resistente vormen van tuberculose veel voorkomen in Oost-Europa.

Rusland en de drie Baltische staten vormen het grootste probleem, constateert EUObserver in een uitgebreid artikel.

Along with Africa, eastern Europe has the lowest success rate for TB treatment in the world. The breakdown of social safety nets, beyond just healthcare systems, growing HIV/Aids rates, alcoholism also contribute to the return of TB. And this before the onset of the economic crisis.

In 2007 namen de Europese leden van de Wereldgezondheidsorganisatie de Verklaring van Berlijn aan, en twee jaar later werden de toen gedane beloftes nog eens opgefrist. In vrijwel alle Europese landen heeft tuberculose weer de kop opgestoken.

Still in many quarters considered a disease of the past – in the 1970s, like small pox, it was thought to be on the verge of eradication – even normal TB remains a killer. Roughly a third of the world’s population carry a latent strain. The disease has returned in a novel form that is quietly stalking Europe, beneath the media’s radar, most of the time marching a soldier’s slow but steady stride westward, but at times moving as fast as it takes for a plane to travel from Tallinn’s Lennart Meri airport to Heathrow.

De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt dat tuberculose een serieus probleem is in Europa. In Nederland is het aantal gevallen van tuberculose vorig jaar voor het eerst sinds jaren gestegen, naar 1160. Lees verder »

Er zijn boeken vol geschreven over de dominerende rol van de Amerikaanse cultuur, van Disney, CSI en McDonald’s tot het geloof in procesmanagement en de uitstraling van de New York Review of Books. De New York Times (ook al zo’n icoon) zet daar een element bij dat wat minder aandacht heeft gekregen: de opvattingen over geestesziektes.

In het  Westerse, door Amerikaanse wetenschappers gedomineerde beeld, zijn geestelijke aandoeningen universeel – zoals een gebroken been dat is. Die gedachte is versterkt door de groeiende aandacht voor biochemische aspecten van hersenaandoeningen. Lees verder »