Het uiteenvallen van de eurozone is niet langer ondenkbaar, maar de kosten zouden buitengewoon hoog zijn. Der Spiegel rekende eerder al voor dat voor Duitsland de voordelen van een Alleingang, al dan niet met bijvoorbeeld Nederland en Oostenrijk, waarschijnlijk kleiner zijn dan de nadelen. En The Economist waarschuwt in een commentaar voor enorme verliezen, in alle landen – het  Britse parlementslid Jo Johnsen heeft in grote lijnen in kaart gebracht hoeveel belangen banken over en weer hebben.

Volgens Johnson is een radicale verandering nodig – bijvoorbeeld een politieke unie tussen Frankrijk en Duitsland.

Europe needs a gamechanger, one that creates an insurmountable firebreak against the speculators.

De Economist schrijft dat nog steeds niet alle politieke leiders ervan doordrongen zijn dat het echt kan gebeuren, het uit elkaar vallen van de eurozone. Lees verder »

Ongeveer 20.000 paarden, waaronder volbloed renpaarden, zwerven rond in Ierland als slachtoffers van de economische en financiële crisis. Ze zijn op losgelaten in het wild, aan hun lot overgelaten. Toen de Keltische Tijger nog brulde, waren ze een bewijs voor de welstand van hun eigenaars. Nu kunnen die niet meer voor hen zorgen.

Der Spiegel International (Engels) wijdt er een artikel aan. Relatief gezien heeft geen land in Europa zoveel eigenaars van paarden als Ierland. Met de winter op komst verwacht de dierenbescherming dat veel paarden zullen moeten worden afgemaakt. Zowiezo hebben de slachterijen al veel meer werk dan een paar jaar geleden. De export van paardenvlees, naar vooral Frankrijk, is enorm gestegen. En op de paardenmarkt in Dublin is een gewoon paard soms niet meer waard dan een mobieltje.

De Chinezen komen, en niet als toerist. Het bezoek van de Chinese president Hu Jintao deze week aan Frankrijk en Portugal is voor de New York Times aanleiding om de activiteiten van China in Europa op een rij te zitten. Wegen in Polen, havens in Griekenland en Italië, staatsleningen in Griekenland en Spanje: de Chinezen proberen stukje bij beetje hun invloed te vergroten. En ze hebben de tijd mee. De meest Europese landen worstelen met forse bezuinigingen, en China bulkt van de buitenlandse valuta.

(China)  is snapping up assets depressed by the global financial crisis and becoming a significant partner of other hard-hit European nations. Ultimately, analysts say, Beijing hopes to achieve not just more business for its own companies, but also greater influence over the economic policies set in the power corridors of Brussels and Germany.

De strategie lijkt op die in Afrika, schrijft de Times, alleen probeert China nu eerst voet aan de grond te krijgen aan de rand van Europa. Lees verder »

Het is een populair thema aan het worden, de tanende invloed van Europa in de wereld. Volgens twee Franse bijdragen aan dit debat wordt er te veel gekeken naar economische factoren: de productie die wegtrekt uit Europa, de BRIC-landen die opkomen als economische grootmachten. Een veel groter probleem, zeggen de socioloog Alain Touraine en de schrijver/filosoof Alexandre Lacroix, is het gebrek aan een samenhangende visie op de moderne samenleving.

Touraine schreef in een artikel in La Repubblica (oorspronkelijke tekst in Italiaans /commentariërende Nederlandse weergave) dat Europa drie crises doormaakt: een financiële (banken), een economisch-monetaire (begrotingstekorten, werkloosheid, tegenvallende groei) en een politieke. De laatste, door hem samengevat als de afwezigheid van een beschavingsproject, is de ernstige. In de tweede helft van de vorige eeuw was de verzorgingsstaat een leidraad. Nu is er behoefte aan een nieuw perspectief. Maar dat ontbreekt. Lees verder »

Peer Steinbrück was de Duitse minister van Financiën toen de financiële crisis uitbrak, Barry Eichengreen is een prominente Amerikaanse econoom. Ieder voor zich laten ze in een lezenswaardige terugblik hun licht schijnen op wat er de afgelopen jaren is gebeurd en op de onzekere situatie nu.

Steinbrück doet dat in een lang interview met Der Spiegel International. We stonden aan de rand van de afgrond, zegt hij. Hij vertelt ook dat in september 2008 vanuit Europa enorme druk is uitgeoefend op de VS om na de instorting van de zakenbank Lehman Brothers een tweede failliet van een financiële kolos te voorkomen. Steinbrück gaat uitgebreid in op de Duitse maatregelen, en waarschuwt dat het nog te vroeg is om te zeggen dat het ergste voorbij is.

There are still deep-seated structural problems that threaten the economic balance in the world: Between the United States and China, for example, but also within Europe. We have taken a few steps toward taming the financial markets, but we haven’t come nearly far enough to rule out a repetition of the crisis. The most important question hasn’t been answered yet: Who’s in charge, politicians or the financial industry?

Ook Eichengreen is verre van optimistisch over de toekomst. Lees verder »

In het buitenland lijkt het prestige van bondskanselier Merkel te zijn versterkt door de recordgroei die Duitsland eerder deze maand meldde. Frankrijk is in ieder geval geschrokken van het verschil tussen de 2,2 procent groei in Duitsland en de 0,6 procent in eigen land. Le Monde waarschuwt dat Parijs ingrijpende hervormingen moet doorvoeren wil Frankrijk het vertrouwen op de financiële markten behouden. De Financial Times schrijft in een hoofdartikel dat de Fransen zich geen complex moeten laten aanpraten en dat de Duitse economie een sterkere dip heeft gehad dan de Franse. Maar ondanks deze en andere kanttekeningen bij de Duitse cijfers staat Merkel sterk.

De Amerikaanse politieke analyst Steven Hill ziet haar in een uitgebreide lofrede zelfs als de beste zittende wereldleider.

The shrewd Frau Merkel, with her personable, down to earth demeanour, has displayed steady, effective leadership in five critical areas: the economic crisis, social policy, global warming, foreign policy and, perhaps most importantly, in refashioning capitalism in the face of its near collapse. Lees verder »

Er is al vaak geconstateerd dat mensen vaker naar de kerk gaan als het economisch slecht gaat. Het Amerikaanse onderzoeksbureau Gallup bracht onlangs het bericht dat dit niet altijd lijkt te kloppen: een onderzoek onder 800.000 mensen liet zowel een lichte stijging van de kerkgang als een stijging van het vertrouwen in de economie zien.

Maar ook kerkelijke organisaties brachten dit bericht met enige skepsis. En Newsweek constateert nu dat het ingaat tegen de langetermijntrend, waarin de schommelingen in economische groei en kerkgang vrijwel perfect spiegelen. Maar nadere beschouwing door het Amerikaanse weekblad laat zien dat op individueel niveau, tegenspoed en kerkgang helemaal niet zo duidelijk samengaan. Als mensen werkloos worden, gaan ze eerder voor de tv hangen dan naar de kerk om te bidden voor een baan, zo blijkt uit sommige onderzoeken. Lees verder »

Het gaat naar omstandigheden goed met Frankrijk. Het is het eerste land dat uit de recessie komt. Daarom kon premier Fillon vol trots zeggen dat Frankrijk de financiële crisis beter heeft doorstaan dan de meeste van zijn Europese partners.

Een achtergrondartikel in The New York Times verwoordt het zo:

As Greece struggles to avoid default or bailout, Spain and Portugal watch anxiously, Sweden falls back into recession, Germany argues about historically high budget deficits and Britain grapples with deficits and debt of Greek proportions while France looks both solid and even wise.

Hoe dat komt? Deels verstandig beleid, deels een gevolg van de aard van de Franse economie. Lees verder »

De FAO had een paar maanden geleden becijferd wat de gevolgen van de  financiële crisis zijn voor de honger in de wereld. Het aantal mensen dat  honger lijdt, is tot historische hoogte gestegen, naar 1020 miljoen – ook al is  daarbij niet alleen maar slecht nieuws te melden.  De Wereldbank komt nu  met een vergelijkbare gemengde boodschap. Met name  in  ontwikkelingslanden en opkomende economieën trekt de economie weer aan,  maar de naweeën van de financiële crisis zullen dit jaar een extra 64 miljoen  mensen veroordelen tot armoede.

De voorspelling staat in het rapport Global Economic Prospects 2010 (hier de website met volledige tekst en overzichten per regio). Het slechte nieuws is dat crisis en recessie meer mensen in armoede storten (zie pagina 41-42). Het goed-nieuws kader hieromheen is dat wereldwijd gezien het aantal mensen dat in armoede leeft, lager is dan was voorzien.

Ongeveer 920 miljoen mensen moeten nu leven van minder van 1,25 dollar per dag. Lees verder »

Het is inmiddels een bon mot geworden: ‘Never waste a good crisis.’ Gideon Rachman onderschrijft dit volmondig in zijn buitenlandblog voor de Financial Times. Het is meestal heel goed voor een land als het langs de rand van de financiële afgrond scheert, schrijft hij. Op voorwaarde dat de alarmbel wordt gehoord en wordt begonnen met ingrijpende sanering.

China, Rusland, veel Latijns-Amerikaanse landen in de jaren tachtig, de Britten in de jaren zeventig: allemaal zijn ze beter uit een zware crisis gekomen. Het is te hopen dat de VS, waar nog geen plan zichtbaar is om het enorm gegroeide begrotingstekort onder controle te brengen, door de voorspelbare financiële problemen nieuwe veerkracht ontwikkelen, schrijft Rachman.

Dezelfde redenering is gebruikt voor hervorming van de financiële sector. Lees verder »