*

Wereld » cultuurkritiek :: nrc.nl

‘Is Facebook eigenlijk niet een beetje belachelijk?’

FaceBook-iconOok de schrijfster Zadie Smith is naar de film The Social Network gegaan. Het resultaat is een lange overpeinzing in de New York Review of Books over Facebook , een fenomeen dat 500 miljoen mensen bindt, en zijn oprichter Marc Zuckerberg. Het artikel begint met een analyse van de film, hoe het verhaal wordt verteld, hoe geloofwaardig het is. Maar daarna probeert Smith haar vinger te leggen op wat Facebook precies is en wat het doet met ons, als individu en als samenleving.

Haar conclusie is somber: Facebook maakt ons allemaal eendimensionaal. Lees verder »

Facebook: revolutie of puur kapitalisme?

facebookMeer dan 500 miljoen mensen in de wereld gebruiken Facebook. Alleen al daarom zal The Social Network, de film over Mark Zuckerberg, de man die het allemaal heeft bedacht, veel aandacht trekken. Om fictie van feit te onderscheiden, heeft de Washington Post al vijf mythes over Facebook besproken.

De film gaat vandaag in première in Nederland. Het is aardig ook daarbij naar een paar interessante reacties te kijken uit de VS en Engeland, waar de film eerder is uitgebracht. Zo schrijft mediaguru Jeff Jarvis dat het eigenlijk een film is van internet-haters.  Lees verder »

Intellectuele armoede is Europa’s grootste probleem

europeHet is een populair thema aan het worden, de tanende invloed van Europa in de wereld. Volgens twee Franse bijdragen aan dit debat wordt er te veel gekeken naar economische factoren: de productie die wegtrekt uit Europa, de BRIC-landen die opkomen als economische grootmachten. Een veel groter probleem, zeggen de socioloog Alain Touraine en de schrijver/filosoof Alexandre Lacroix, is het gebrek aan een samenhangende visie op de moderne samenleving.

Touraine schreef in een artikel in La Repubblica (oorspronkelijke tekst in Italiaans /commentariërende Nederlandse weergave) dat Europa drie crises doormaakt: een financiële (banken), een economisch-monetaire (begrotingstekorten, werkloosheid, tegenvallende groei) en een politieke. De laatste, door hem samengevat als de afwezigheid van een beschavingsproject, is de ernstige. In de tweede helft van de vorige eeuw was de verzorgingsstaat een leidraad. Nu is er behoefte aan een nieuw perspectief. Maar dat ontbreekt. Lees verder »

Verander je van mening als je de feiten kent?

facts

Helpt het om mensen de feiten te geven als je hen ergens van wilt overtuigen? Is het voor een democratie beter om goed-geïnformeerde burgers te hebben? Met deze vragen keek de schrijver Joe Keohane naar een aantal recente onderzoeken. Die laten zien dat mensen hun mening niet snel veranderen als ze worden geconfronteerd met een feit dat daarmee niet in overeenstemming is. Sterker nog: dat mensen kritiekloos onjuiste informatie aanvaarden omdat dat past in hun wereldbeeld.

This effect is only heightened by the information glut, which offers — alongside an unprecedented amount of good information — endless rumors, misinformation, and questionable variations on the truth. In other words, it’s never been easier for people to be wrong, and at the same time feel more certain that they’re right.

Keohane loopt om het filosofische debat heen of er wel ‘feiten’ zijn – verstandig, anders blijf je daarin steken. Hij somt een aantal opvallende bevindingen op: Lees verder »

Hoe internet onze manier van denken verandert

internetkids

(Tekening Angel Boligan)

Ongeveer 8,5 uur turend naar een scherm: dat is hoe de gemiddelde Amerikaan zijn dag doorbrengt. De New York Times heeft wat studies op een rij gezet naar wat dit betekent voor onze hersenen en onze manier van denken. En de website Edge.com heeft daar meteen een discussie aan gewijd.

In een uitgebreid artikel (misschien te breedsprakig voor het snelle internet) vat de Times recent onderzoek samen.

Scientists say juggling e-mail, phone calls and other incoming information can change how people think and behave. They say our ability to focus is being undermined by bursts of information. These play to a primitive impulse to respond to immediate opportunities and threats. The stimulation provokes excitement — a dopamine squirt — that researchers say can be addictive. In its absence, people feel bored.

Is dat nu goed of slecht voor onze hersenen? Neurologen zijn daar nog niet uit, anders dan vast te stellen dat hersenen zich steeds aanpassen aan veranderende omstandigheden. Maar het debat hierover kan fel oplopen.

Volgens de psycholoog Steven Pinker, schrijver van The Stuff of Thought en bedenker van een prachtige home page,  is de alarmerende toon overdreven.

Media critics write as if the brain takes on the qualities of whatever it consumes, the informational equivalent of “you are what you eat.” Lees verder »

Aswolk: is Europa te traag en risicomijdend?

asvogelsHeeft  ’Europa’  schuld aan de problemen voor passagiers en luchtvaartmaatschappijen doordat er wegens de aswolk een aantal dagen niet kon worden gevlogen? En, een vraag die vrijwel in één adem wordt gesteld, zijn Europese beleidsmakers zo bang geworden dat ze niet meer op een rationale manier kunnen omgaan met risico’s?

Een enkeling vergeet dat de Europese Unie niet hierover gaat – al erkent Jean Quatremer, in Brussel voor Libération, dat het moeilijk uit te leggen is ,,dat de Europese Unie wel regels kan uitvaardigen over de grootte van een erwt maar niet over het Europese luchtruim”. Het zijn de nationale autoriteiten die, samenwerkend in Europol, het besluit nemen, zoals een woordvoerder van Eurocontrol onderstreepte.

Het de Europese Unie meer kunnen doen? Van veel kanten wordt gezegd van wel. Harde kritiek kwam van Giovanni Bisignani, baas van de Iata, de internationale associatie van vliegmaatschappijen.

We are far enough into this crisis to express our dissatisfaction on how governments have managed the crisis. With no risk assessment. No consultation. No coordination. And no leadership. In the face of a crisis that some have estimated has already cost the European economy billions of Euros, it is incredible that it has taken five days for Europe’s transport ministers to organize a conference call.

Een Eurocontrol-woordvoerder wees erop dat aan die videoconferentie maandag 200 mensen deelnamen.

When all these people get exposed to a situation where there is no previous experience, the safety culture induced environment means that everybody jumps in the direction of safety. Once you learn more about the nature of the ash, what jet engines can cope with, things change little by little. Lees verder »

Leidt internet tot narcisme en oppervlakkigheid?

thenWie een portret van een hele generatie wil schetsen, gebruikt onvermijdelijk een grove penseel. Dat wil niet zeggen dat daar toch niet een herkenbaar beeld uit kan komen, of op z’n minst aanzet kan geven tot discussie.

Dat is wat Jeremy Rifkin probeert met zijn vraag of  de ‘Millennial Generation’, zeg maar iedereen die is opgegroeid met internet, ‘vervloekt’ is – Rifkin heeft grote woorden nooit geschuwd. Internet is daarbij de bepalende factor. Rifkin, geboren in 1945, ziet twee grote problemen: narcisme en oppervlakkigheid.

Ondanks alle sociale netwerken bestaat het gevaar, zegt Rifkin, dat mensen erg op zichzelf gericht raken. Lees verder »

De verspreiding van de McSchizofrenie

wattersillu

Er zijn boeken vol geschreven over de dominerende rol van de Amerikaanse cultuur, van Disney, CSI en McDonald’s tot het geloof in procesmanagement en de uitstraling van de New York Review of Books. De New York Times (ook al zo’n icoon) zet daar een element bij dat wat minder aandacht heeft gekregen: de opvattingen over geestesziektes.

In het  Westerse, door Amerikaanse wetenschappers gedomineerde beeld, zijn geestelijke aandoeningen universeel – zoals een gebroken been dat is. Die gedachte is versterkt door de groeiende aandacht voor biochemische aspecten van hersenaandoeningen. Lees verder »

Het einde van de Britse shabby chic

harry-mount-190Na twee eeuwen is het nu toch echt voorbij, de typisch Britse allure van ‘shabby chic’, constateert schrijver en journalist Harry Mount in een artikel vol cultuurpessimisme in The Spectator, dat suggereert dat ook zwarte nagels hun charme hebben.

Met enige nostalgie praat hij over de bewuste nonchalance in kleding en uiterlijk en de liefde voor oude spullen. Door modernisering en globalisering hebben de Britten het idee van ‘faded beauty’ ingeruild voor ‘het steriele minimalisme van de rijken der aarden’. Mount vindt het maar niks:

For the first time in history we live in a civilisation where, the richer you are, the fewer things you have, and the newer, cleaner and more stripped-down those things must be. Lees verder »