Ik heb jarenlang met veel plezier geblogd over opmerkelijke of tot denken aanzettende informatie die ik ontdekte op het internet. Ik zie dat als een logisch onderdeel van mijn journalistieke werk, een poging ook om de blik te verbreden op een aantal belangrijke internationale thema´s. Internet biedt veel mogelijkheden om over grenzen heen te kijken – en dan is er meer te vinden dan grappige filmpjes op YouTube.

Dank voor uw aandacht. Dank ook voor uw reacties. Of ik helemaal stop met bloggen? Dat is nog open. Dat is in ieder geval te volgen via mijn twitteraccount @mwleijendekker.

De Financial Times wijdt er woensdag een artikel aan. De premier van Bangladesh wordt geciteerd:

Micro-lenders make the people of this country their guinea pig … They are sucking blood from the poor in the name of poverty alleviation.

Al eerder had de krant in een achtergrondartikel geschreven over acties van de Indiase autoriteiten nadat tientallen mensen zelfmoord hadden gepleegd omdat ze de hoge rentes, soms meer dan dertig procent, niet konden betalen. Een aantal verleners van microkredieten is op commerciële basis gaan werken. Een enkel bedrijf is naar de beurs gegaan, met de belofte van een hoog rendement voor de aandeelhouders – het belang van de arme mensen die van de leningen moesten profiteren, leek op de achtergrond te raken. Ook het Nederlandse pensioenfonds PGGM is volgens de FT in de microkredieten in India gestapt.

Een van de grootste kredietorganisaties wereldwijd is Oikokredit. Ook zij erkent op haar website dat er problemen zijn gerezen toen het verlenen van microkredieten een gewone commerciële activiteit is geworden.

Toen ook anderen hierin begonnen te investeren, hadden ze vaak meer oog voor het behalen van een gunstig rendement op hun investeringen dan voor de maatschappelijke resultaten daarvan. Deze organisaties werken het liefst samen met grote microfinancieringsinstellingen in de steden die altijd goede resultaten hebben behaald en weinig risico’s lopen.

De onrust in India, constateert de FT, is verder gegroeid toen bleek dat instellingen voor microfinanciering soms meer winst maakten dan gewone banken en dat hun topmensen meer verdienden dan collega’s bij gewone banken. Bijna niemand bestrijdt de oorspronkelijke gedachte. Maar dan moeten wel de klanten van kredietverleners, en niet hun investeerders, centraal blijven staan.

Assange may or may not be grandiose, paranoid and delusional – terms that might be fairly applied at one time or another to most prominent investigative reporters of my acquaintance. But the fact that so many prominent old school journalists are attacking him with such unbridled force is a symptom of the failure of traditional reporting methods to penetrate a culture of official secrecy that has grown by leaps and bounds since 9/11, and threatens the functioning of a free press as a cornerstone of democracy.

WikiLeaks doorbreekt de te grote voorzichtigheid en angst bij media, zegt Samuels.

It is a fact of the current media landscape that the chilling effect of threatened legal action routinely stops reporters and editors from pursuing stories that might serve the public interest – and anyone who says otherwise is either ignorant or lying. Every honest reporter and editor in America knows that the fact that most news organizations are broke, combined with the increasing threat of aggressive legal action by deep-pocketed entities, private and public, has made it much harder for good reporters to do their jobs, and ripped a hole in the delicate fabric that holds our democracy together.

The idea that Wikileaks is a threat to the traditional practice of reporting misses the point of what Assange and his co-workers have put together – a powerful tool that can help reporters circumvent the legal barriers that are making it hard for them to do their job.

De Amerikaanse regering gebruikt nu vergelijkbare middelen als de Chinese Communistische partij heeft ingezet tegen Google, zegt Samuels. Ook al is er discussie over de vraag of WikiLeaks een nieuwsorganisatie is, de arrestatie van Assange, wat er verder ook met hem gebeurt, kan niet anders dan het debat aanwakkeren over de grenzen aan de persvrijheid.

(Tekening Patrick Chappatte)

Het uiteenvallen van de eurozone is niet langer ondenkbaar, maar de kosten zouden buitengewoon hoog zijn. Der Spiegel rekende eerder al voor dat voor Duitsland de voordelen van een Alleingang, al dan niet met bijvoorbeeld Nederland en Oostenrijk, waarschijnlijk kleiner zijn dan de nadelen. En The Economist waarschuwt in een commentaar voor enorme verliezen, in alle landen – het  Britse parlementslid Jo Johnsen heeft in grote lijnen in kaart gebracht hoeveel belangen banken over en weer hebben.

Volgens Johnson is een radicale verandering nodig – bijvoorbeeld een politieke unie tussen Frankrijk en Duitsland.

Europe needs a gamechanger, one that creates an insurmountable firebreak against the speculators.

De Economist schrijft dat nog steeds niet alle politieke leiders ervan doordrongen zijn dat het echt kan gebeuren, het uit elkaar vallen van de eurozone.

Breaking up the euro is not unthinkable, just very costly. Because they refuse to face up to the possibility that it might happen, Europe’s leaders are failing to take the measures necessary to avert it.

Maar hoe en wat dan? De New York Times schetst in een interessant artikel de dilemma’s van landen als Portugal en Griekenland. De euro heeft hier jarenlang lage rente gebracht en daardoor hoge prijzen, maar omdat de landen nauwelijks de concurrentie aankunnen met andere eurolanden, wordt de gemeenschappelijke munt een belemmering. De schuld stijgt door de bezuinigingsmaatregelen die nodig zijn en die hoge overheidsschulden en de koppeling aan de euro beperken tegelijkertijd de mogelijkheden om te groeien. Portugal en Griekenland, maar ook Spanje, Ierland en in zekere zin Italië, moeten hun economie ingrijpend veranderen, maar ze hebben nu het geld niet om dat te doen.

(Tekening Hajo de Reijger)

Het ‘bed van Poetin” speelde vorig jaar een belangrijke rol in de recente reeks schandalen rondom de Italiaanse premier Berlusconi, omdat hij daar dames tegen betaling ontving. Dat een 74-jarige regeringsleider op zo’n manier zijn viriliteit wil bewijzen, is een van de redenen voor de slinkende vertrouwen in  Berlusconi. Later deze maand zal het parlement stemmen over moties van vertrouwen en wantrouwen. Achteraf gezien zou het best kunnen dat het bed van Poetin het begin van het einde was. Worden de Wikileaks-berichten over Berlusconi en Poetin de genadeslag?

De ambtsberichten vanuit de Amerikaanse ambassade in Rome (hier aan te klikken in een verhaal van Der Spiegel) laten geen ruimte voor misverstand: de Amerikanen beschouwen Berlusconi als de spreekbuis van Putin. In die correspondentie wordt ook gesuggereerd dat Berlusconi persoonlijk rijker is geworden van Russisch-Italiaanse energie-akkoorden – iets wat Berlusconi met klem heeft ontkend.

De onthullingen betekenen een smet op Berlusconi’s reputatie, constateert de New York Times. Hij kan nu niet meer beweren, zoals in het verleden, dat hij het respect en de steun heeft van Washington. De Amerikaanse ambassadeur had ook geschreven dat Berlusconin  teveel feest en daardoor oververmoeid is – waarop zijn trouwe dokter laat weten dat de bejaarde premier een bloedprofiel heeft als dat van een gezonde jonge man.

Het toeval wil dat Berlusconi vandaag zijn handtekening heeft gezet onder een aantal Russisch-Italiaanse akkoorden. Aan zijn speciale relatie met het Rusland van Poetin twijfelt niemand meer. Maar bij zijn poging om politiek te overleven kan de Amerikaanse kritiek wel eens belangrijker zijn.

Je kunt je  afvragen of dit allemaal wel zulke grote denkers zijn.  De invalshoek is in ieder geval duidelijk Amerikaans. Het valt op dat er maar een twintigtal Europeanen op figureren, en dat een aantal actieve Europese politici of topbestuurders ook als grote denker wordt aangemerkt. In volgorde: Dominique Strauss-Kahn van het IMF op 2, bondskanselier Merkel (10), de Franse minister van Financiën Lagarde (22), de Britse premier Cameron (31), de Groene politici Cécile Duflot, Monica Frassoni, Renate Künast (32), de Griekse premier Papandreou (79) , de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt (95), en Tarja Halonen, president van Finland (99).

Het is ook leuk de reacties te lezen. Waarom staat Geert Wilders er niet bij? Waarom geen Rus? En wat doet …. (vul maar in) in hemelsnaam op deze lijst?

In de categorie overigen staat ook een aantal interessante Europeanen: ontwikkelingseconoom Paul Collier (30); FT-columnist Martin Wolf (37);  armoedebestrijder Esther Duflo (38); Agn Agnes Klingshirn (42) die een schoner fornuis heeft ontwikkeld; de Franse econoom Jacques Attali (47); Ayaan Hirsi Ali (61 ,,wegens haar hardnekkige verdediging van westerse waarden); Tariq Ramadan (62); klimaatscepticus Bjorn Lomborg (63); ontwikkelingseconoom Sabina Alkire (66); Louise Arbour, voormalig toprechter van het Internationale strafhof (71); de Britse econoom Niall Ferguson (80); en Ian Buruma als hekkesluiter op 100.

Bovenaan de lijst staat een tweetal: Bill Gates van Microsoft en topinvesteerder Warren Buffett – omdat ze samen andere megarijke mensen aansporen een deel van hun geld te besteden aan een goed doel.

Waarschijnlijk zou zo´n lijstje er in een Europees, of zelfs Nederlands, blad er heel anders uitzien. Suggesties?

Wat ook duidelijk wordt is hoe belangrijk de strijd tegen terreur is geworden – en hoe ongrijpbaar die dreiging van aanslagen is.

What you see in all this diplomatic traffic is how security and counter-terrorism concerns have pervaded every aspect of American foreign policy over the last decade. But you also see how serious the threats are, and how little the West is in control of them.

Garton Ash erkent dat hij als historicus smult van al deze actuele informatie. Maar tegelijkertijd vraagt hij zich af wie er is gebaat bij de openbaarmaking van deze vertrouwelijke gegevens. Enorme schandalen zijn niet aan het licht gekomen.

How can diplomacy be conducted under these conditions? A State Department spokesman is surely right to say that the revelations are “going to create tension in relationships between our diplomats and our friends around the world.”  The conduct of government is already hampered by fear of leaks. There is a public interest in understanding how the world works and what is done in our name. There is a public interest in the confidential conduct of foreign policy. Those two public interests are in conflict.

Voor een antwoord op dit dilemma is het nog veel te vroeg. Eerst moet preciezer duidelijker worden wat er allemaal in die enorme stapel documenten staat. Maar het is wel een ongemakkelijke vraag.

Houellebecq heeft niet ontkend dat hij stukken uit Wikipedia heeft gebruikt, onder andere om te beschrijven hoe vliegen seks hebben. Maar hij ontkent dat dit plagiaat is. De 29-jarige jurist Gallaire geeft de discussie een andere draai. Hij redeneert dat de roman van Houellebecq nu onder de creative commons regeling valt nu Houellebecq zonder bronvermelding informatie uit de Franse wikipedia heeft overgenomen. Onder die regeling behoudt iedereen die iets creatiefs heeft gedaan of bedacht zijn auteursrecht, maar geeft hij anderen het recht om zijn werk te verspreiden. Veel collega-juristen delen deze redenering niet. De uitgever van Houellebecq, Flammarion, vindt dat Gallaire de wet op het auteursrecht heeft overtreden en wil een rechtszaak tegen hem beginnen.

De roman zal in de loop van volgend jaar verschijnen in een Nederlandse vertaling.

Der Spiegel International (Engels) wijdt er een artikel aan. Relatief gezien heeft geen land in Europa zoveel eigenaars van paarden als Ierland. Met de winter op komst verwacht de dierenbescherming dat veel paarden zullen moeten worden afgemaakt. Zowiezo hebben de slachterijen al veel meer werk dan een paar jaar geleden. De export van paardenvlees, naar vooral Frankrijk, is enorm gestegen. En op de paardenmarkt in Dublin is een gewoon paard soms niet meer waard dan een mobieltje.

Het staat beschreven in een onthutsende reportage van het Indiase tijdschrift Tehelka die in tegenkwam op mijn surftocht over het web. Iedereen weet dat het gebeurt. Openlijk veroordelen doen maar weinig mensen het, er is eerder begrip voor. Maar de 65-jarige vrouw van de foto hierboven besloot voor alle zekerheid het gezin van haar zoon te verlaten toen ze had begrepen wat haar te wachten stond.