Dit is het laatste wereldblog. Vanaf volgende week ziet de website nrc.nl er anders uit, qua vorm en inhoud. Een van de veranderingen is dat het wereldblog verdwijnt.

Ik heb jarenlang met veel plezier geblogd over opmerkelijke of tot denken aanzettende informatie die ik ontdekte op het internet. Ik zie dat als een logisch onderdeel van mijn journalistieke werk, een poging ook om de blik te verbreden op een aantal belangrijke internationale thema´s. Internet biedt veel mogelijkheden om over grenzen heen te kijken – en dan is er meer te vinden dan grappige filmpjes op YouTube.

Dank voor uw aandacht. Dank ook voor uw reacties. Of ik helemaal stop met bloggen? Dat is nog open. Dat is in ieder geval te volgen via mijn twitteraccount @mwleijendekker.

Microkredieten kunnen een ramp zijn voor arme mensen. Het idee om mensen met kleine leningen in staat te stellen zelf een economische activiteit op te zetten, bijvoorbeeld met een naaimachine, leek een overtuigend  antwoord op kritiek dat ontwikkelingshulp vaak niet op de goede plaats terecht komt. Kleinschalig, mensen direct tot actie aanzettend, effectief. Het enthousiasme van prinses Maxima, die zich er ook in VN-verband voor inzet, gaf het idee verdere steun. Overal ter wereld sloeg deze gedachte aan. Maar vooral in India en Bangladesh worden financiële instellingen er sinds enige tijd van beschuldigd woekerrentes te vragen voor kleine leningen.

De Financial Times wijdt er woensdag een artikel aan. De premier van Bangladesh wordt geciteerd:

Micro-lenders make the people of this country their guinea pig … They are sucking blood from the poor in the name of poverty alleviation.

Al eerder had de krant in een achtergrondartikel geschreven over acties van de Indiase autoriteiten nadat tientallen mensen zelfmoord hadden gepleegd omdat ze de hoge rentes, soms meer dan dertig procent, niet konden betalen.

Lees verder »

Julian Assange en zijn WikiLeaks zijn van enorme betekenis voor de persvrijheid, betoogt de Amerikaanse essayist David Samuels in een fel artikel ter verdediging van Assange, geschreven vóór zijn arrestatie dinsdag. In feite, zegt Samuels, doen Assange en zijn team het werk dat onderzoeksjournalisten laten liggen omdat hun media er geen tijd of geld voor hebben, of omdat ze bang zijn voor advocaten.

Assange may or may not be grandiose, paranoid and delusional – terms that might be fairly applied at one time or another to most prominent investigative reporters of my acquaintance. But the fact that so many prominent old school journalists are attacking him with such unbridled force is a symptom of the failure of traditional reporting methods to penetrate a culture of official secrecy that has grown by leaps and bounds since 9/11, and threatens the functioning of a free press as a cornerstone of democracy.

WikiLeaks doorbreekt de te grote voorzichtigheid en angst bij media, zegt Samuels.

Lees verder »

(Tekening Patrick Chappatte)

Het uiteenvallen van de eurozone is niet langer ondenkbaar, maar de kosten zouden buitengewoon hoog zijn. Der Spiegel rekende eerder al voor dat voor Duitsland de voordelen van een Alleingang, al dan niet met bijvoorbeeld Nederland en Oostenrijk, waarschijnlijk kleiner zijn dan de nadelen. En The Economist waarschuwt in een commentaar voor enorme verliezen, in alle landen – het  Britse parlementslid Jo Johnsen heeft in grote lijnen in kaart gebracht hoeveel belangen banken over en weer hebben.

Volgens Johnson is een radicale verandering nodig – bijvoorbeeld een politieke unie tussen Frankrijk en Duitsland.

Europe needs a gamechanger, one that creates an insurmountable firebreak against the speculators.

De Economist schrijft dat nog steeds niet alle politieke leiders ervan doordrongen zijn dat het echt kan gebeuren, het uit elkaar vallen van de eurozone.

Lees verder »

(Tekening Hajo de Reijger)

Het ‘bed van Poetin” speelde vorig jaar een belangrijke rol in de recente reeks schandalen rondom de Italiaanse premier Berlusconi, omdat hij daar dames tegen betaling ontving. Dat een 74-jarige regeringsleider op zo’n manier zijn viriliteit wil bewijzen, is een van de redenen voor de slinkende vertrouwen in  Berlusconi. Later deze maand zal het parlement stemmen over moties van vertrouwen en wantrouwen. Achteraf gezien zou het best kunnen dat het bed van Poetin het begin van het einde was. Worden de Wikileaks-berichten over Berlusconi en Poetin de genadeslag?

De ambtsberichten vanuit de Amerikaanse ambassade in Rome (hier aan te klikken in een verhaal van Der Spiegel) laten geen ruimte voor misverstand: de Amerikanen beschouwen Berlusconi als de spreekbuis van Putin. In die correspondentie wordt ook gesuggereerd dat Berlusconi persoonlijk rijker is geworden van Russisch-Italiaanse energie-akkoorden – iets wat Berlusconi met klem heeft ontkend.

De onthullingen betekenen een smet op Berlusconi’s reputatie, constateert de New York Times.

Lees verder »

Kun je Ayaan Hirsi Ali een Nederlander noemen? En essayist Ian Buruma? Als het antwoord ja is, heeft Nederland twee mensen in de top honderd van “Global Thinkers’ die het Amerikaanse tijdschrijft Foreign Policy heeft gepubliceerd.

Je kunt je  afvragen of dit allemaal wel zulke grote denkers zijn.  De invalshoek is in ieder geval duidelijk Amerikaans. Het valt op dat er maar een twintigtal Europeanen op figureren, en dat een aantal actieve Europese politici of topbestuurders ook als grote denker wordt aangemerkt. In volgorde: Dominique Strauss-Kahn van het IMF op 2, bondskanselier Merkel (10), de Franse minister van Financiën Lagarde (22), de Britse premier Cameron (31), de Groene politici Cécile Duflot, Monica Frassoni, Renate Künast (32), de Griekse premier Papandreou (79) , de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt (95), en Tarja Halonen, president van Finland (99).

Het is ook leuk de reacties te lezen. Waarom staat Geert Wilders er niet bij? Waarom geen Rus? En wat doet …. (vul maar in) in hemelsnaam op deze lijst?

Lees verder »

Terwijl de onthullingen van Wikileaks doordruppelen, geeft de Britse historicus Timothy Garton Ash alvast een eerste indruk. Niet zozeer van de inhoud van die 250.000 documenten, want die staan nog niet eens allemaal online. Maar vooral wat dit zegt over het Amerikaanse diplomatieke korps. Ze zijn in mijn achting gestegen, is de conclusie van Garton Ash. Veel analyses zijn scherp en vaak ook geestig.

Wat ook duidelijk wordt is hoe belangrijk de strijd tegen terreur is geworden – en hoe ongrijpbaar die dreiging van aanslagen is.

What you see in all this diplomatic traffic is how security and counter-terrorism concerns have pervaded every aspect of American foreign policy over the last decade. But you also see how serious the threats are, and how little the West is in control of them.

Garton Ash erkent dat hij als historicus smult van al deze actuele informatie. Maar tegelijkertijd vraagt hij zich af wie er is gebaat bij de openbaarmaking van deze vertrouwelijke gegevens. Enorme schandalen zijn niet aan het licht gekomen.

Lees verder »

Stukken uit Wikipedia overschrijven in je roman? Dan moet die meteen ook voor iedereen openbaar worden. De Franse jurist Florent Gallaire, gespecialiseerd in digitaal recht, heeft op zijn blog de discussie over het auteursrecht doen oplaaien. Vooral omdat hij de daad bij het woord heeft gevoegd: de veelbesproken en bekroonde nieuwe roman van Michel Houellebecq,  La carte et le territoire,  is vanaf een gearchiveerde versie van zijn blog te downloaden, in verschillende elektronische formaten.

Houellebecq heeft niet ontkend dat hij stukken uit Wikipedia heeft gebruikt, onder andere om te beschrijven hoe vliegen seks hebben. Maar hij ontkent dat dit plagiaat is. De 29-jarige jurist Gallaire geeft de discussie een andere draai. Hij redeneert dat de roman van Houellebecq nu onder de creative commons regeling valt nu Houellebecq zonder bronvermelding informatie uit de Franse wikipedia heeft overgenomen. Onder die regeling behoudt iedereen die iets creatiefs heeft gedaan of bedacht zijn auteursrecht, maar geeft hij anderen het recht om zijn werk te verspreiden. Veel collega-juristen delen deze redenering niet. De uitgever van Houellebecq, Flammarion, vindt dat Gallaire de wet op het auteursrecht heeft overtreden en wil een rechtszaak tegen hem beginnen.

De roman zal in de loop van volgend jaar verschijnen in een Nederlandse vertaling.

Ongeveer 20.000 paarden, waaronder volbloed renpaarden, zwerven rond in Ierland als slachtoffers van de economische en financiële crisis. Ze zijn op losgelaten in het wild, aan hun lot overgelaten. Toen de Keltische Tijger nog brulde, waren ze een bewijs voor de welstand van hun eigenaars. Nu kunnen die niet meer voor hen zorgen.

Der Spiegel International (Engels) wijdt er een artikel aan. Relatief gezien heeft geen land in Europa zoveel eigenaars van paarden als Ierland. Met de winter op komst verwacht de dierenbescherming dat veel paarden zullen moeten worden afgemaakt. Zowiezo hebben de slachterijen al veel meer werk dan een paar jaar geleden. De export van paardenvlees, naar vooral Frankrijk, is enorm gestegen. En op de paardenmarkt in Dublin is een gewoon paard soms niet meer waard dan een mobieltje.

Je oude moeder modder te drinken geven zodat ze doodgaat. Je vader verstikken met melk. Het gebeurt aan de lopende band in de Indiase deelstaat Tamil Nadu, in het zuidoosten. De armoede is daar vaak zo groot, de tijd die overblijft om na een lange werkdag voor je behoeftige ouders te zorgen zo beperkt, dat mensen uit wanhoop besluiten hun vader of moeder te vermoorden.

Het staat beschreven in een onthutsende reportage van het Indiase tijdschrift Tehelka die in tegenkwam op mijn surftocht over het web. Iedereen weet dat het gebeurt. Openlijk veroordelen doen maar weinig mensen het, er is eerder begrip voor. Maar de 65-jarige vrouw van de foto hierboven besloot voor alle zekerheid het gezin van haar zoon te verlaten toen ze had begrepen wat haar te wachten stond.