Stel in hoger onderwijs het ambacht in ere
Onze scholen en universiteiten leiden jongeren verkeerd op. Ook in het hoger onderwijs zou het onderwijs zich deels moeten richten op praktische vaardigheden, een paar elite-instellingen daargelaten. Het ambacht moet in ere worden hersteld.
Dat is, kort samengevat, het antwoord van de Amerikaanse schrijfster en sociaal criticus Camille Paglia (haar uitgebreide en enigszins pedante wiki biedt enig inzicht in haar ideeën en een royale blik op de vele polemieken) op de vraag wat de belangrijkste kenmerken van het komende decennia zullen zijn. Paglia ziet dat als het beter voorbereiden van jongeren op een leven buiten de beperkte bandbreedte van de “professional class”, door haar ingevuld als artsen en juristen. Dat moet ook wel, schrijft Paglia, want er zullen veel banen verdwijnen en betekenisvol werk voor iedereen is niet meer te garanderen. Verbreed het perspectief van een baan op kantoor naar concreet werk met je handen.
Het is een verzuchting die je vaker hoort, en daarom is het jammer dat Paglia zo weinig concreet is in de uitwerking van deze gedachte. Ze constateert dat veel banen in de productie- en de dienstensector verdwijnen naar goedkope-lonenlanden. Maar wil zij dan dat universitaire studenten ook leren hoe ze een badkamer moeten aanleggen? Moeten universiteiten minder mensen toelaten omdat er onvoldoende passend werk is afgestudeerde academici? Hoe valt dat te rijmen met de analyse dat westerse landen moeten proberen een kenniseconomie te worden? Misschien wil ze eigenlijk zeggen dat je niet per se gelukkig wordt met een universitaire graad – en dat je makkelijker werk vindt als je een echt vak hebt geleerd.
Abonneer je 
maandag 6 september 2010, 20:47 uur
De trits kennis, inzicht, vaardigheden werd lang geleden in de Academische Raad al als doel geformuleerd voor een opleiding op universitair niveau. Maar vermoedelijk heeft Paglia het daar niet over. Althans niet over disciplinegebonden vaardigheden. Ze denkt vooral aan het lopende uitbestedingsproces van grootschalige producties vanuit het Westen naar lage lonenlanden.
Dat heeft echter wel als consequentie, dat we de weer ingevoerde machines, schepen, computers, en wat al niet, moeten kunnen onderhouden. Zo zullen we toch alle kennis, ook van het productieproces, in huis moeten hebben en houden om dat naar behoren te doen.
Maar wat meer is. We hebben in een globale economie blijvend hoogwaardige kennis nodig op de gebieden waar we zelf in onze maatschappij erg goed in zijn. Want dat is logischerwijs de manier waarop in een wereldwijde economie in toenemende mate gewerkt zal worden.
De unieke kennis en apparatuur is daarbij in huis om complexe grootschalige projecten te ontwikkelen, die waar ook ter wereld worden toegepast. En dat bij uitstek op een rendabele manier om de eenvoudige reden, dat je daar het meest efficient in kunt zijn.
Het is overigens geen geheim dat de ontwikkeling van dat type processen het best gedaan werd en zal worden door zeer bepaalde geleerden. Dat zijn degenen die niet alleen op de hoogte van de vele methoden en technieken, die gebruikt worden in allerlei economische sectoren, maar die ook erg handig zijn in hun eigen werkplaats.
Echter, alleen nog beschikken over de laatste vaardigheden, is de klok enkele eeuwen terug zetten. En waarom zouden we?
dinsdag 7 september 2010, 00:56 uur
Inderdaad onze scholen en universiteiten leiden jongeren al jaren verkeerd op. Tegen wetenschappelijke inzichten en tegen de wil van de docenten koos toenmalig staatssecretaris van Onderwijs Jacques Wallage voor één niveau voor alle leerlingen, stelde Schuyt alweer enkel jaren terug.
De overhaaste en verkeerde invoering van de basisvorming heeft tot een malaise in het onderwijs geleid die nog steeds doorwerkt was een van de opmerkingen van hoogleraar Kees Schuyt tegen de parlementaire onderzoekscommissie Onderwijsvernieuwingen.
Volgens Schuyt heeft Wallage de essentiële fout gemaakt door alle leerlingen die van de basisschool komen, nog een aantal jaren dezelfde lessen te geven. In de Verenigde Staten bruisen de sixties en de westerse Zen als weleer mag ik van Paglia vernemen.
‘There is a calm, centered, Zen-like engagement with the physical world in their lives. In contrast, I see glib, cynical, neurotic elite-school graduates roiling everywhere in journalism and the media. They have been ill-served by their trendy, word-centered educations.’Ik citeer uit de door Marc Lijendekker aangereikte link: professor Amille Paglia. Ill-served? Het was Zenmeester en oorlogspropagandist prof. dr T. Suzuki (1879-1966) die in 1942 schreef dat Japan haar problemen direct zou kunnen oplossen indien alle sociale klassen een pure oorlogsgeest eenvoudig zou omarmen. Bijna alle Zenscholen hebben de wrede Japanse oorlogsvoering – ook in Nederlands Indië – van harte ondersteund. Tot op zekere hoogte waren de Japanners –shinto-aanhangers en (zen)boeddhisten – volgens Ninian Smart (2002), in de lange oorlogsperiode racistisch. Hetgeen dan ook kon leiden tot hardvochtig optreden tegen degenen die aan hen waren onderworpen. De ergste collaborateurs waren juist de zenmeesters die later populair werden in de Verenigde Staten en Paglia anno 2010 ‘ambachtelijk’ inspireren. Ze gaven zentrainingen aan officieren. Ze schreven talloze brochures en boeken waarin ze zelfmoordacties toejuichten en het moorden verheerlijkten. Was ‘het zelf’ opofferen ten gunste van de heilige zaak niet het mooiste dat een zenbeoefenaar kon doen? Beter voorbereiden van jongeren op een leven buiten de beperkte bandbreedte van de “professional class”, door Paglia ondermeer ‘Zen-like’ ingevuld! Paglia’s Zeninspiratoren waren zeer concreet in de uitwerking van de ‘Zen-like engagement’ gedachte. De Zenmeesters deden, kortom, alles waar de zogenaamde Boeddha van zou griezelen. Dat deden ze in de oorlog tegen Rusland, tegen China, dat bleven ze doen voor en tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Ook in en buiten de concentratiekampen van onze voormalige kolonie. O.a. Victoria laat in Zen War Stories zien dat het zogenaamde vredelievende zenboeddhisme (inclusief het ‘Zen-like engagement’) er een gruwelijk verleden op na houdt.
Yasutani Hakuun, ‘De drie pijlers van Zen’, gebaseerd op zijn opvattingen geldt nog steeds als standaardwerk, – was een rabiate antisemiet, eng-nationalistisch en militarist. ‘Denken is de ziekte van de menselijke geest’, leerde deze zenmeester zijn westerse volgelingen zoals aan Joko Beck in haar publicatie ‘Alle dagen Zen’ en aan ‘Zen-like engagement’ Camille Paglia professor of humanities and media studies at the University of the Arts, in Philadelphia.
dinsdag 7 september 2010, 10:08 uur
Mooie theoretische discussie.
Er komt een tekort aan diverse ambachtslieden, dat is zeker. Niet alles is te exporteren naar lage-lonen-landen, dat is volgens mij ook wel behoorlijk vaststaand. Outsourcing biedt niet altijd de oplossing, heb ik soms van dichtbij kunnen zien. Tegelijk hebben we een grote hoeveelheid jongeren die op MBO-niveau leren en vervolgens geen baan kunnen vinden, omdat ze te theoretisch opgeleid zijn. Aansluiting tussen bedrijfsleven en onderwijs ontbreekt, ook daarmee zeg ik volgens mij weinig nieuws. Tel daarbij op de steeds groter wordende groep jongeren met ontwikkelingsproblemen die een Wajong-uitkering krijgen, niet omdat ze niets kunnen, maar omdat het onderwijs niet aansluit bij hun vaardigheden.
Kortom, we zetten de klok helemaal niet terug als we weer ambachtelijk gaan opleiden, we zetten de klok juist enorm vooruit.
En wat is nou leuker dan om te vertellen dat er sinds enkele jaren de leerfabrieken.nl bestaat die dit precies toepast en waar al vele gemeentes en organisaties zijn gaan kijken, juist omdat vrijwel elke gemeente met de problematiek kampt zoals ik hierboven beschreven heb.
dinsdag 7 september 2010, 10:16 uur
Wat hier belangrijk is, is dat een directe vergelijking met het Nederlandse systeem volkomen mank gaat. In de VS (en ook Canada) is de “universiteit” het vervolg op de high school. Ik heb hier aanhalingstekens gebruikt, omdat alles daar tegenwoordig universiteit wordt genoemd, terwijl het niveau varieert van 5e klas VWO tot en met top universiteit.
Wat wel speelt is dat er een tendens is (zowel in Nederland als elders) dat sommige ouders hun kinderen pushen om hoger onderwijs te volgen omdat zij anders “mislukt” zijn. Maar het gevolg is inderdaad een tekort aan ambachtslieden. Dat is in Canada nog eens versterkt door de immigratieselectie die voor een groot deel is gebaseerd op opleiding: een taxichaffeur met een PhD, maar geen loodgieter te bekennen.
In Nederland hebben (of hadden???) we een natuurlijke scheiding: het HBO zou moeten stoppen met het universiteitje spelen, en zich meer moeten richten op goed opgeleide vakmensen. Daar hebben de studenten en de maatschappij meer aan.