Eerst vrouw, dan pas moeder: het kind is geen koning

badinbookThuis en met een baby aan de borst: dat is, onder het mom van een soort terug naar de natuur, een ideaalbeeld van vrouwen dat volgens de Franse filosofe Elisabeth Badinter de afgelopen jaren veel terrein heeft gewonnen. Een hele reeks verworvenheden van het feminisme komt hierdoor in gevaar.

Ze heeft er een controversieel boek geschreven (Het conflict: vrouw en moeder). Daarin betoogt ze onder andere  dat vrouwen het slachtoffer worden van een soort borstvoedingsfundamentalisme. Ze praat hierover in een uitgebreid interview met Der Spiegel International.

I think it’s great if a woman decides to breastfeed. But it should be voluntary. For a number of years, I’ve been observing with great alarm the back-to-nature movement, which views itself as today’s avant-garde. It encourages women to give birth without an epidural and to stay at home with their baby for as long as possible because they say it’s good for the mother-child bond. They want women to breastfeed their children, saying this will protect the babies against allergies and asthma and protect the mother herself against breast cancer. They want us to use washable diapers because it’s better for the environment.

Voor een deel is het volgens Badinter een reactie van de huidige jonge vrouwen op hun feministische moeders, die ze voortdurend zagen worstelen tussen baan en gezin. Maar het is een vergissing om te denken dat je alleen een echte vrouw bent als je moeder bent – en de Fransen weten dat beter dan de Duitsers, zegt ze en passant. Een vrouw leeft tegenwoordig gemiddeld 80 jaar, en daarvan is ze ongeveer 15 jaar actief bezig met de opvoeding van een kind.

We are currently living through a troubling phase in our development, a relapse to times long past. In French, we call this phenomenon “l’enfant roi,” or “the child is king.” According to this view, the interests of the mother are clearly less important than those of the child; they are secondary. And that, in turn, brings with it the desire to have the perfect child. Many of today’s young mothers believe that if they’re going to make the effort to stay at home and completely dedicate themselves to their children, they want them to be perfect, too: perfectly raised, intelligent, balanced, in harmony with nature. I honestly wonder how this affects children in the long term.

Een goede moeder moet een zekere afstand weten te bewaren tot haar kind, zegt ze tot slot. Daarom moet ze zich geen schuldgevoel laten aanpraten als ze haar kind niet de borst wil geven. In een eerder interview met de Times zei ze ook dat vrouwen zich niet gek moeten laten maken door allerlei voorschriften.

“Mon pauvre monsieur,” she said when I asked whether she had continued to smoke during her pregnancies. “Of course, we all did then. You don’t enter a religious order when you have children.” There was another puff on the Stuyvesant. “Today, we’re told we’re not allowed to smoke, to eat unpasteurised cheese or seafood or even to a drink a glass of wine when we are pregnant. It’s time to stop all that.”

De economische crisis is een van de redenen dat meer vrouwen thuis blijven om full time moeder te zijn. Maar zij ziet zeker nog andere oorzaken.

The Green movement is another, with its back-to-nature beliefs in home-made food, mother’s milk and washable nappies — all obstacles on the road to emancipation in her eyes. “Between the protection of trees and the liberty of women, my choice is clear,” she says. “It may seem derisory but powdered milk, jars of baby food and disposable nappies were all stages in the liberation of women.”

A third explanation is the contemporary American feminist movement, which, she says, has made the mistake of trying to feminise the world in the hope of turning it into more a compassionate, tolerant and peaceful place.

“These new feminists say that we have hidden and undervalued the essence of women, which is motherhood.” Badinter dismisses the theory as wrong, because “men and women resemble each other enormously”, and dangerous because “it shuts the sexes in different circles”, leaving women closed off with their children.


Dit bericht heeft 19 reacties op “Eerst vrouw, dan pas moeder: het kind is geen koning”

  1. Hanna ten Brink zegt:

    Wat een onzin. Je hebt als vrouw over het algemeen (uitzonderingen daargelaten) zelf de keuze om kinderen te krijgen. En daar horen bepaalde verantwoordelijkheden bij zoals goed voor jezelf (en dus voor je kind) zorgen. Het is volstrekt logisch dat alcohol en roken niet horen als je zwanger bent.
    Je hebt ook zelf de keuze tussen wegwerpluiers en wasbare luiers, tussen potjesvoedsel of vers voedsel. Dat heeft niks te maken met wel of niet geëmancipeerd (mijn man besteed namelijk net zoveel tijd aan de kinderen als ik) maar met een milieubewuste keuze.

    Emancipatie is je eigen keuzes kunnen maken.

  2. jos zegt:

    Het effect van l’enfant roi is maar al te duidelijk: pedante, vervelende, verwende creaturen, die om het minst of geringste in gillen uitbarsten en vervolgens wéér onmiddellijk hun zin krijgen.

    Ik ben vader van twee zoons (17 en 14) en van een dochter van enkele maanden. Mijn kinderen zijn zeer belangrijk en ze krijgen het beste wat ik ze geven kan. Maar… ze zijn NIET de baas in huis en als ze iets willen, dan gaan ze er maar zelf voor: sparen, werken, whatever. Voor niets gaat de zon op.

    Mevrouw Badinter heeft helemaal gelijk. Borstvoeding IS belangrijk. Gezond leven IS belangrijk. Maar ONZE moeders rookten en dronken wijn – dat heeft ons niks verkeerds gedaan. EN onze moeders stonden ‘s morgen vroeg onze smerige katoenen luiers uit te koken in die toen nog onverwarmde schuur. En daar heeft zij wel de schade van ondervonden.

    Mijn kinderen zijn fantastische mensen. Intelligent en gezond vanwege de borstvoeding die ze óók hebben gehad – naast de instantmelk en de potjes; empatisch, vriendelijk en netjes; omdat we er geen koninkjes van hebben gemaakt. Mamma is de koningin in huis. Zoals mijn moeder dat altijd geweest is. Die moeders uit de jaren 50 en 60 deden het zo gek nog niet!

  3. Menno van Veenendaal zegt:

    Ja en nee. Elisabeth Badinter lijkt te denken dat “vrouwen” dingen doen omdat de omgeving hun dat zo opdraagt. De vrouw bestaat niet. De individu, de natuur en het gevoel bestaan wel.

    Een sigaret roken of alcohol drinken zijn prima, maar niet ten tijde van zwangerschap, dat gaat toch echt rechtstreeks versterkt via de navelstreng naar de baby met alle gevolgen van dien voor de foetus. Dat viel me ook zo op ten tijde van de tweede feministische golf en nu dan die derde, het abstracte gewauwel waarbij gepraat wordt over “de vrouw” en “de man”. Ze bestaan niet.

    Er is inderdaad een borstvoedingsmafia met nare trekjes, maar het moet toch wel heerlijk zijn voor een kind en als de moeder het ook zalig vindt, doen indien mogelijk.

    Spread a little happiness as you go bye. Please try.

  4. Veronica Cramer zegt:

    Laten we er om te beginnen vanuit gaan dat een kind een toegewijde Moeder en een Vader heeft gedurende het proces van het gehele opgroeien, welks proces nooit over is. Zolang U leeft Moeder en Vader!

    Dus bezin, voor U begint. Kinderen die worden geboren uit een toevallige voorbijganger zitten meteen al in het verdomhoekje. Dat geldt trouwens ook voor elk zoveelste kind uit een keurig gezin waar het niet gaat om kwaliteit en de kwantiteit er niet toe doet.
    De vrouw is er om de sexuele drang van de man te accomoderen en daarna de nazaten zover mogelijk uit zijn buurt te houden. De jaarlijkse Kerst familiefoto is daarvan natuurlijk uitgezonderd.
    Op dat plaatje is alles perfect.

    Gaan we een generatie verder. We hebben het nog steeds over Moeders, want weet U wel, wie het kindje krijgt mag het hebben.

    Ze is onderhand wijs geworden en kiest voor een Vader en in overleg met hem hoeveel kinderen ze
    kunnen bekostigen. Bij het bereikte quotum kunnen er 2 dingen gebeuren. Of Moeder laat de ovaries afknijpen of Vader zijn zaadpijp. Geen van beiden lopen daar een dreun van op want dat hebben beiden al uitgebreid besproken met hun vriendinnen en vrienden.

    Het feminisme speelt in deze geen enkele rol.

    Waar ik tegenaan heb zitten kijken is een Moeder
    met aan elke tiet een zoon, ‘t was een tweeling.
    Vaders, waarnaast je een bom kon laten ontploffen
    toen ze teenagers waren maar wakker werden bij de eerste krijs van een nazaat.

    Ik vind het prachtig, als Oma, om aan te zien.
    Ze hebben de taken helemaal verdeeld. Ze zijn er goed in. “Ik moet naar de auto om de lunch te halen
    dus jij bent nu “in charge”.

    Het feminisme heb ik nooit de moeite waard gevonden om te begrijpen.
    Voor mij had het te weinig te maken met de praktijk.

  5. Anne de Haan zegt:

    Onzin is het niet. Als vrouw heb je juridisch gezien wel de keuze, maar je vergeet de sociale druk en de opgefokte milieu en gezondheidshetzes die je via je omgeving opgedrongen krijgt. Als zwangere vrouw wordt je vaak als halve debiel behandeld.

  6. Léontine zegt:

    Inderdaad, wat een onzin! Van voortschrijdend inzicht heeft ze blijkbaar niet gehoord. Er is veel grijs tussen dit zwart en wit.
    Een gezond kind is veel waard. Een kind dat borst gevoed is, is minder ziek, dat scheelt niet alleen in gezondheidskosten, maar ook in zorgverlof voor de werkende ouders. Een happy kind is een happy moeder (en vader) dus ook een happy werkgever.

    Ik vind het erg kort door de bocht

  7. Mireille Uileman zegt:

    “Emancipatie is je eigen keuzes kunnen maken.”

    Een waarheid als een koe.
    Ik ben mama van twee schatten van meiden, beiden krijgen/kregen borstvoeding. Uit eigen vrije wil, niet omdat iemand mij ertoe gedwongen heeft. Net als dat vrouwen die dit niet willen, heb ik daar een eigen stem in. Een beetje wederzijds respect, daar zou de wereld van opknappen.

  8. Irene Bal zegt:

    Ik denk dat deze mevrouw zeker een punt heeft, en ik denk ook dat er verband is met wat deze week in de publiciteit kwam: dat ouders gestresst raken van opvoeden. Hiermee wordt vooral bedoeld moeders. Kinderen moeten te perfect zijn en ieder vlekje is de schuld van een keer raden. De ultieme maakbaarheid, dat schiet door. Voor je kind zorgen is nog iets anders dan totale toewijding. Een kind is geen geloof.

  9. W. Brasem zegt:

    Wat die Badinter zegt daar zit wel wat in. Eigenlijk is het zo dat de emancipatie is gestopt bij het moederschap. Studeren en zelfredzaamheid voor vrouwen ok, maar als je gaat moederen dan toch maar weer terug naar het aanrecht…

    Zoveel keus heb je namelijk niet als moeder, je zit een flinke tijd vast aan een hoop biologische beperkingen (zoals borstvoeding, of gewoon de bevalling zelf al) en als je al keuze hebt dan maakt dat dingen voor vrouwen niet altijd gemakkelijker, want je moet zoveel tegenwoordig. In de morgen werd het boek van Badinter besproken naast een ander nieuw boek over hetzelfde theme namelijk van Marleen Castelein, “de mooiste tijd van je leven” (zie http://www.demooistetijdvanjeleven.nl)

    In het boek van Castelein, vond de recensent van de Morgen, wordt het nog scherper en beter verwoord. Ik denk dat het nodig is dat de emancipatie doorgetrokken wordt tot en met het moederschap en dat is nog een lastig vraagstuk, niet in de laatste plaats omdat moederschap zo “heilig” gemaakt wordt, niet in de laatste plaats door vrouwen zelf.

  10. Jules Vismale zegt:

    Nou ben ik zelf voor de volle 100% géén vrouw, niet getrouwd en heb ik evenmin kinderen (dat had ik in mijn kinderjaren wel graag gewild maar door een geestelijke handicap is dat voor mij te moeilijk), toch zou ik iets willen toevoegen aan het ideaal van Elisabeth Badinter. Als ik namelijk lees en ook persoonlijk aanschouw hoe bepaalde moeders (en vaders) tegenwoordig met hun kinderen omgaan dan ben ik blij dat ik niet met hen hoef te ruilen! Blijkbaar zien sommige ouders hun kroost als een soort huisdieren die je altijd moet betuttelen, moet oververwennen, altijd lief tegen ze moet zijn, overal hun zin in moet geven als ze krijsen of vervelend zijn, hen nauwelijks normen en waarden hoeft bij te leren, hen gaat toevertrouwen aan pleeggezinnen omdat die ouders allebei werken of hen geen correcte tik meer geven als die kinderen het te bont maken. Ik zag ooit jaren geleden in Frankrijk tijdens een wintersportvakantie een documentaire over kinderen in Amerika die werkelijk op een vreselijke manier werden oververwend alsof ze afkomstig waren uit het beroemde boek van Roald Dahl, “Sjakie en de chocoladefabriek”! Kinderen kregen (kennelijk nog volkomen ongevraagd) een poppenhuis zo groot als een huiskamer, een garderobe kleren voor een half weeshuis en mechanische skelters! Misschien was dit goedbedoeld maar zulke kinderen zullen op een gegeven moment ontevreden, brutaal en verwaand worden, niet leren voor zichzelf te zorgen en het idee hebben dat liefde gewoon wordt afgekocht. Toch zijn er ook talloze mensen (wat ze aangaven op het internet) die als kind streng maar liefdevol werden opgevoed. Ze werden vaak door hun ouders of verzorgers over de knie genomen en kregen een flink pak voor hun broek dat zij later niet eens erg vonden. Koning Salomo van Israël gaf deze opvoeding het beste voor met de filosofische spreuken: “Wie de roede spaart haat zijn kind maar wie zijn kind liefheeft tuchtigd het!” Ouders moeten eigenlijk eens leren dat je kinderen niet moet overbetuttelen, kleineren, moet behandelen als volwassenen en eens duidelijk maken dat kinderen inderdaad geen koningen zijn of zelfs hun beste vriend(inn)en! Je bent tenslotte of hun vader of hun moeder zoals dat duidelijk gemaakt wordt in kinderboeken als Pietje Bell, De Kameleon, De Vijf, Dik Trom, Peter Pan enz. (veroudering van sommige kinderen in deze verhalen maakt jammer genoeg het verhaal ongeloofwaardig en oersaai) al proberen bepaalde kinderen zich hierin te gedragen als volwassenen of zich los te maken van hun ouders. Ik wil als laatste nog aangeven dat ik wél met normen en waarden, liefdevol, correct en niét oververwend ben opgegroeid!

  11. Bas Tenwer zegt:

    Als ik op zaterdagmorgen door een gemiddelde supermarkt loop en ik zie de doodongelukkige oogopslag van stakkers van vaders die een winkelwagentje vol boodschappen en krijsend kroost voortduwen, dan denk ik dat een boek getiteld “eerst man, dan vader” op z’n minst even zeer op z’n plaats zou zijn.

  12. Paulien Herder zegt:

    Wat een eenzijdige onzin kraamt mw Badinter uit. Ook zij verkondigt een ‘geloof’ dat je met borstvoeden meteen vervalt in een nietsnuttende, betuttelende moeder achter het aanrecht. Ik ken vele, vele moeders, mijzelf incluis, die volwaardige fulltime banen hebben (hoogopgeleiden, waaronder hoogleraar), en daarbij hun kind(eren) graag de borst geven. Dit voeden gaat door, ook als ze weer aan het werk zijn. Er is niks dat een vrouw tegenhoudt om mee te doen met “het leven” dat mw Badinter verkondigt en daarbij ook borstvoeding te geven.
    Jammer dat nu borstvoeding eindelijk weer een beetje wordt gezien als normaal (want dat is het), er weer zo’n boek uitkomt…heel jammer.

  13. Jessica Van Eijs zegt:

    Interessante punten van mevrouw Badinter. Iedereen springt meteen in zijn je-mag-niet-roken-als-je-zwanger-bent-houding, maar ik denk dat je daar toch een beetje langs moet lezen. Het gaat om de maatschappelijke en sociale druk die vrouwen ervaren als ze moeder worden. Deze druk zorgt ervoor dat datgene waar emancipatie voor bedoeld is: keuzevrijheid, in de verdrukking komt.
    Ook de verbinding aan het verschijnsel dat ouders hun kinderen als projecten die tot een perfect einde, wat dat dan ook mag zijn, moeten worden gebracht, vind ik iets om over na te denken.
    @9 Ik snap niet precies waarom we medelijden moeten hebben met een man die boodschappen met zijn kinderen doet. En dus snap ik ook niet precies het punt wat u hier probeert te maken, buiten de stemmingmakende geschetste sfeer.

  14. Elvira Jansen zegt:

    Voor mij blijft toch (iedere keer weer) de vraag: waar blijft de (rol van de) vader in dit verhaal? Wat dat betreft lijkt mevr. Badinter dezelfde fout te maken als in onze maatschappij ook vaak gemaakt wordt: het krijgen van een kind betekent niet, dat alleen de moeder er voor verantwoordelijk is!
    Mijns inziens zijn moeder EN vader beiden voor hun nageslacht verantwoordelijk en hebben beiden een rol in de opvoeding en verzorging van hun kind(eren).
    Waarom wijst de moderne emancipatie-beweging niet op betere mogelijkheden, de vader meer in dit proces te betrekken?
    (misschien een voorbeeld ter inspiratie: mijn man en ik verwachten over een paar maanden ons eerste kind… na de geboorte neemt mijn man 1 jaar ouderschapsverlof, zodat ik vrij snel weer aan het werk kan. Daarna schakelen allebei terug in het aantal uren dat we werken, zodat de werk/zorgtaken aardig eerlijk verdeeld worden en het kind 1 a 2 dagen naar de crèche gaat.)

  15. Peter Roeterdink zegt:

    Wat een hautaine houding neemt mw Bandinter aan. Aks borstvoeding geven, geen vrije keuze is, wat is dan de keuze voor het feminisme?

  16. Judith Gajemae zegt:

    Ik voel mij een geëmancipeerde sterke vrouw; en meer vrouw met mijn rol als moeder dan dat ik mij voelde in mijn zgn. geëmancipeerde baan die maar door maar relatief weinig vrouwen wordt uitgeoefend (ICT).
    Ik ben een hoogopgeleide vrouw; ik ben een vrouw die graag haar eigen vrijheid opzoekt met een brede kennisontwikkeling en interesse.
    Ik heb een stukje carrière gehad; ik heb veel vrije tijd genomen om mezelf te ontdekken; hobby’s uit te oefenen; en dat stukje zelfbeschikking blijf ik heel belangrijk vinden.

    Alleen een volwassene moet ook verder groeien als het ouderschap aangaat; verantwoording nemen.

    En ja; ik neem die taak heel serieus op; ik kies bewust voor borstvoeding; niet alleen voor m’n kind, maar ook voor mezelf; het maakt het leven zoveel makkelijk als je eenmaal door hebt hoe het werkt; wat er voor nodig is om rustig en relaxed borstvoeding te geven.

    Ik wil ook graag meer mijn verantwoording nemen ten opzichte van gezondheid en milieu; dus ja; ik ben ook aan de wasbare luiers en een gezondere voeding.
    Maar is dat dan zo verkeerd?

    Mijn moeder was ook echt zo’n beetje een feministische vrouw; de vrouwenbeweging in; zelfontwikkeling. Maar ook zij had borstvoeding willen geven (evenals mijn schoonmoeder; maar achteraf kregen ze verkeerde adviezen mbt borstvoeding zodat de productie snel achteruit holt en je dan moet stoppen omdat je kennelijk te weinig voeding hebt); aan een beter milieu en gezondheid denken; alleen toen was het internet nog niet voorhanden; een mooie bron voor nog meer uitfilteren van kennis.

    Het is een mooie taak om te zorgen voor; ik ben blij dat ik een vrouw ben (alhoewel ik ook hang heb naar zgn mannen-dingen). Maar ik zal mij zeker niet laten onderdrukken of achter het aanrecht laten schuiven; ik maak zelf mijn weloverwogen keuzes.

    Gewoon een beetje terug naar de basis zorgt voor ons voor meer balans en ontspanning; Gewoon de dingen doen en nemen zoals ze zijn; en niet alles tegelijk willen; niet en goede carrièrevrouw, en perfecte huisvrouw, en de beste moeder en ook nog eens de beste partner.
    Prioriteiten stellen; en aangezien een kind nog volledig afhankelijk is van ouders/de moeder; kies ik dus vooral voor het moederschap; en dan nog een beetje erbij van de andere dingen.

    En: Als moeder goed voor jezelf zorgen; dus ook denken aan leuke dingen doen; hobbies; ontspanning; en die kunnen heel goed met een toegewijd moederschap samengaan (sokjes breien met kind aan de borst ;) ).

    Ik snap trouwens niet de tegengas tegen de groep bewustvoedende/wasbare luiers/etc-moeders aangezien volgens mij die groep nog steeds erg klein is en behoorlijk in de minderheid; en nog zoveel te ‘bevechten’ hebben om zich staande te houden in de grote massa.
    Je moet ook redelijk sterk in je schoenen staan om steeds de vragen te beantwoorden over de duur van de borstvoedingsperiode (ik ben zelf langvoedster en heb tot 10 maanden ook braaf gekolfd op m’n werk). Dan moet je wel een eigen weloverwogen keuze maken; anders is dat moeilijk vol te houden lijkt me.

    En daarbij; wat is het belang van het kind? Wat heeft die te kiezen?

    Als vrouw; ik maak juist bewuste keuzes; en als hoogopgeleide vrouw heb ik de kwaliteiten in handen om zelf onderzoek te doen en zelf keuzes te maken.
    Voor mij is dat een zegen! En ons gezinnetje vaart er vooralsnog goed bij!

  17. Bjorn Bonten zegt:

    Heerlijk om maar weer eens te lezen hoe iedereen denkt dat ze zelf keuzes maken. Overwogen en bewust. Ja hoor. Omgeving en media hebben natuurlijk geen invloed….
    We zijn zogenaamd allemaal individuen, allemaal anders en “de vrouw” of “de moeder” bestaat niet. Toch gek dan dat er allerlei trends waar te nemen zijn. Blijkbaar kiezen heel veel vrouwen heel bewust en weloverwogen opeens allemaal anders dan, zeg, 10 jaar geleden. Hoe anders en individueel ben je dan?

  18. Britt de Vries zegt:

    Mevrouw Badinter staat op de payroll van Nestle, de grote kunstvoedingsproducent. Ha, hoe simpel steekt het leven toch in elkaar: het draait uiteindelijk gewoon weer om geld.
    (noot van de redactie: Badinter is de belangrijkste aandeelhouder van het reclamebureau Publicis, die onder andere Nestlé als klant heeft)

  19. Veronica Cramer zegt:

    Badinter, pak maar in. U bent volkomen ontzenuwd want U praat uit twee mondhoeken.
    Er is niets makkelijker dan kinderen borstvoeding geven gedurende 6 tot 8 maanden. Alles zit erin en ze hebben verder niets nodig. Moeder moet een beetje uitkijken wat ze eet en drinkt. Ga vooral op een trip of naar het strand. ‘t Kind drinkt ,slaapt en kijkt U nu en dan lief aan.
    Wat die Vader betreft a.s. Moeder, die moet U van te voren eens een paar strikvragen geven.
    In hoeverre is hij beschikbaar om ten volle deel te nemen aan het project “kind”. Wanneer het alleen voor de Kerstkaart moet begin er dan niet aan.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.