Betalen of niet? En zo ja, hoeveel dan? En hoe kunnen we herhaling voorkomen? Dat blijven de centrale vragen in het debat over Griekenland en de euro.

• De Belgische econoom Paul de Grauwe schrijft in een interessant artikel dat er in het Verdrag van Lissabon geen belemmeringen zijn om Griekenland te hulp te schieten. Het kan niet worden afgedwongen, maar de lidstaten kunnen daar wel degelijk uit vrije wil toe besluiten, constateert hij. Hij vindt ook dat het moet. Zeker, het zou een premie zijn voor slecht gedrag, maar hetzelfde is gebeurd met de banken die in de problemen zijn gekomen, en die hadden het veel bonter gemaakt.
• De Grauwe wijst verder met de beschuldigende vinger naar Amerikaanse kredietwaarderingsmaatschappijen als Moody’s en Standard & Poors. Die spelen een centrale rol in de destabilisatie van de financiële markten, zegt hij. Ze hebben bij herhaling de risico’s verkeerd ingeschat (denk ook aan Dubai) en overreageren nu. De Europese Centrale Bank zou zelf de kredietwaardigheid van een land moeten beoordelen, vindt de Grauwe, en dit niet moeten overlaten aan Amerikaanse instellingen.
• De Amerikaanse econoom Simon Johnson, voormalige topeconoom van het Internationaal Monetair Fonds, waarschuwt in een prikkelende kanttekening bij het euronieuws dat er een piramidespel dreigt te ontstaan. Het is helemaal niet veilig om te investeren in Griekse overheidsobligaties, zegt hij. Op dit moment, met wat er nu zichtbaar is aan plannen en maatregelen, stevent de eurozone in zijn ogen af op een grote ramp.
• Johnson heeft gehoord dat er 20 miljard nodig zou zijn om Griekenland te redden. Der Spiegel (zie hieronder) praat over 25 miljard euro, en volgens de Oostenrijkse krant Der Kurier wordt er nu al gesproken over 55 miljard euro. Allemaal veel te weinig, vindt Johnson. Volgens hem gaat een geloofwaardig reddingsplan  180 miljard euro kosten. En anders moet Griekenland uit de euro.
• Die optie, Griekenland uit de euro, wordt nu ook expliciet genoemd door de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble. Hij gaat in een artikel verder in op het voorstel voor een Europees Monetair Fonds dat hij zondag lanceerde. Daarin maakt hij duidelijk dat Duitsland alleen akkoord gaat met een EMF als er harde sancties komen voor overschrijding van de afspraken in het Stabiliteits- en Groeipact. En hij waarschuwt:
  

  Should a eurozone member ultimately find itself unable to consolidate its budgets or restore its competitiveness, this country should, as a last resort, exit the monetary union while being able to remain a member of the EU.

• Het zou wel betekenen dat Franse en Duitse banken grote verliezen zullen lijden. Der Spiegel schrijft in een lang artikel (Engels) over de euro dat Athene voor 32 miljard euro in het krijt staat bij Duitse banken, en bij Franse voor bijna het dubbele. De huidige problemen zijn ontstaan omdat de euro is gebaseerd op twee leugens, schrijft het Duitse blad. Het idee dat je je niet aan de afspraken hoefde te houden, dat de risico’s daarvan niet zo groot waren. En het idee dat je als land ongestoord je eigen beleid kon voeren, zonder dat af te stemmen met de andere eurolanden.
• Verder gaat euroblogger Quatremer in een lange blog in op de mogelijkheid van een Europees Monetair Fonds en de Franse gedachten daarover.  In Parijs overheersen een afwachtende houding en scepsis. Sarkozy zou er wel iets in zien, maar probleem is, schrijft Quatremer, dat hij het niet zelf heeft bedacht …
• In het nieuws hieromheen valt een bericht uit Spanje op.  El Pais bericht vrijdag dat de Europese Centrale Bank zich zorgen maakt over de Spaanse begroting. Daarin zitten volgens Frankfurt geen concrete maatregelen die passen bij de belofte dat Spanje zijn tekort sneller omlaag zal brengen dan de Europese Unie had gevraagd.

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 12 maart 2010 om 12:08 uur.