Zowel de Guardian als Le Monde blikken vandaag uitgebreid vooruit naar de G-20 top die morgenavond informeel in Londen begint – en waar, zo schrijft Der Spiegel Internationaal, veel en felle demonstraties worden verwacht tegen wat actiegroepen al ,,de grootste 1-aprilgrap ooit” hebben genoemd.

Le Monde constateert in het openingsartikel van een speciale bijlage dat internationale topontmoetingen vaak met skepsis worden bekeken, maar dat dit nu anders is. Nu bankiers en financiële tovenaars de wereld in enorme problemen hebben gebracht, is de hoop dat politici een uitweg weten te vinden uit deze crisis.

De Guardian kijkt in zijn twintig vragen over de top vooral naar de randverschijnselen? Waarom zitten Nederland en Spanje er eigenlijk bij (good lobbyen). Waarom dragen Amerikaanse geheim-agenten altijd een zonnebril (om niet te laten zien wie ze in de gaten houden). En nu Carla Bruni niet komt, welke partner kan veel fotografen verwachten (houd de vrouw van de Spaanse premier Zapatero in de gaten).

Lees verder »

Van Amerikaanse zijde is Europeanen de afgelopen tijd vaak verweten verkeerd te reageren op de financiële crisis. Eerst alle energie stoppen in het blussen van de brand, dan is er daarna wel tijd om na te denken over beter toezicht en andere correcties op het economisch bestel. Maar als het aan de Belgische christendemocraat Yves Leterme ligt, oud-premier maar nog lang niet klaar met de politiek, wordt er nog veel systematischer nagedacht over pro’s en contra’s van verschillende economische systemen. ,,De samenleving heeft daar bijzondere nood aan.”

Leterme was een van de hoofdsprekers op het ‘Rijnlandcongres’, donderdag en vrijdag op landgoed Mariënwaert in Beesd. Het gaat erom, zei Leterme, mensen ,,op duurzame wijze uitzicht te bieden op welvaart en welzijn”.  Met heel veel cijfers liet hij zien waarom het Angelsaksische economische model daar minder geschikt voor is dan het Rijnlandse model, de manier waarop landen als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en de Beneluxlanden hun economie hebben georganiseerd – ook wel aangeduid als de socialemarkteconomie. Jarenlang is geroepen dat het Rijnlandse model verouderd is. Maar de financiële crisis heeft laten zien dat dit voorbarig was. Lees verder »

Onderzoekers van de Amerikaanse denktank Brookings hebben de afgelopen jaren regelmatig een overzicht in cijfers gepubliceerd van de ontwikkelingen in Irak, in samenwerking met de New York Times (zie bijvoorbeeld de eerdere postings op dit blog over 2008 en 2007). Nu de focus van Washington langzaam verschuift naar Afghanistan, is het belangrijk ook de ontwikkelingen daar over de afgelopen drie jaar in cijfers te laten zien.

In Irak bestond bijvoorbeeld voor de Amerikaanse inval een duidelijke middenklasse, schrijven de onderzoekers in een korte toelichting op de cijfers. Maar niet alle cijfers zijn één op één te vergelijken.  

Of course, some statistics that are important in one conflict are of less value in another. In Iraq from 2004 to 2006, levels of violence were extremely high and threatened to tear the country apart, suggesting that civilian fatality rates were the key metric; they may be less crucial (though still important) in Afghanistan. Today, national-level political issues like how to share oil revenue pose the chief threats to Iraqi stability, while more basic problems like security and building roads and schools demand much of policymakers’ attention in Afghanistan.

Er wordt veel met de beschuldigende vinger gewezen in de financiële crisis. Belangrijkste mikpunt in de publieke opinie zijn bankiers die wisten of hoorden te weten dat er onverantwoorde risico’s werden genomen. Een enkele bankier heeft daarvoor inmiddels zijn excuus aangeboden.

De lijst van mensen die iets te verwijten valt, is veel langer, schrijft columnist Thomas Frank:

The government regulators, for example: How could they have ignored the coming disaster? Well, they were incapacitated by decades of deregulation. What about the market’s own watchdogs? Well, from appraisers to ratings agencies the whole tough-minded system was apparently undermined by conflicts of interest.

Ook al vaak gehoord de afgelopen maanden. Maar in een column in de Wall Street Journal schrijft Frank dat één categorie nog voornamelijk buiten schot is gebleven: de financiële journalisten. Lees verder »

Nog maar twee jaar geleden leek het Internationaal Monetair Fonds een overblijfsel uit het verleden. Maar nu roept iedereen dat het IMF veel meer geld moet krijgen omdat het de aangewezen organisatie is om landen te helpen die door de kredietcrisis in financiële nood zijn gekomen. Maar is het IMF hier wel toe in staat, vraagt de Financial Times zich af. De Britse zakenkrant aarzelt:

The IMF remains an institution wedded to strict financial orthodoxy, dominated by the votes of Europeans and Americans, and regarded with grave mistrust by many emerging states. It is seen as a tool of the sort of western financial policymaking, committed to open financial markets and fiscal discipline, that has failed to prevent the crisis.

Aan de hand van verschillende citaten valt de kritiek staccato weer te geven. Het IMF denkt niet flexibel genoeg, is niet bij de tijd, heeft veel te weinig geld tot zijn beschikking, en de stemverhoudingen weerspiegelen niet de huidige economische verhoudingen. Opkomende industrielanden als China en Brazilië zijn ondervertegenwoordigd. Maar een verandering in het systeem van de quota is niet zo makkelijk. Nederland bijvoorbeeld raakt zijn zetel niet graag kwijt.

Meer geld voor het IMF, hoe vaag ook als belofte, was een van de weinige concrete resultaten van het overleg afgelopen weekeinde tussen de ministers van Financiën van de 20 grootste industrielanden. De VS willen dat de kas van het IMF wordt verhoogd naar 750 miljard dollar, in de ogen van de meeste Europese landen is 500 miljard dollar voorlopig genoeg.

De VS hebben gevangen verdachten van terreur gemarteld, zo concludeert de Amerikaanse schrijver en hoogleraar journalistiek Mark Danner (lees het bericht hierover). In een uitgebreid en gedetailleerd artikel in de New York Review of Books geeft hij weer wat hierover staat in een rapport van het Rode Kruis dat hij in handen heeft gekregen. De Herald Tribune publiceerde een wat kortere bijdrage waarin Dunner aan het einde wat scherper en puntiger formuleert wat de consequenties van het martelen zijn.

Veel of missen wel al deze verdachten verdienen het te worden berecht en veroordeeld, schrijft Dunner. Maar:

The fact that judges, military or civilian, throw out cases of prisoners who have been tortured – and have already done so at Guantánamo – means it is highly unlikely that they will be brought to justice anytime soon.

Dat laat eens te meer zien dat martelen niet werkt, is de conclusie van Dunner. Marteling maakt het een rechtstaat onmogelijk recht te doen. En waarvoor? Lees verder »

‘Een financiële tsunami die niet te beheersen was’. Dat is, volgens een advocaat die voor de ingestorte zakenbank Lehman Brothers werkt, de essentie van de financiële crisis. Met als logische gevolgtrekking daaruit: de top van de getroffen banken treft geen blaam. Het was immers een natuurramp.

Onzin, vindt William Cohan, auteur van het lovend besproken boek ‘House of Cards: a Tale of Hubris and Wretched Excess on Wall Street’. In een stevig opinie-artikel wijst Cohan erop dat alle financiële instellingen die het slachtoffer zijn geworden van de crisis dezelfde fout hebben gemaakt: met kortetermijnleningen langetermijnleningen financieren. Jaar na jaar, besluit na besluit hebben de topbankers beslissingen genomen die van hun instelling een kaartenhuis maakten. Boos schrijft hij:

So enough already with the charade of Wall Street executives pretending not to know what really happened and why. They know precisely why their banks either crashed or are alive only thanks to taxpayer-provided life support.

Gaandeweg komen in de VS de rechtszaken op gang wegens financiële fraude. De New York Times meldt in een overzichtsartikel dat in zeker zes staten mensen schuld hebben bekend of zijn veroordeeld. Maar de bewijslast is bijzonder ingewikkeld. Kernvraag:

Was the worst economic crisis in decades caused by law-breaking or some terrible, but noncriminal, mix of greed, naivetè and blunders?

Advocaten zeggen dat het in het voordeel van verdachten kan zijn dat bijna heel de financiële sector op dezelfde manier heeft gehandeld – al zullen aanklagers dat beeld willen aanvechten. Standaardverdediging wordt, volgens een advocaat: ‘We begrepen niet precies wat we aan het doen waren’ of ‘Mijn medewerkers hebben me onvoldoende gewaarschuwd voor de risico’s.’

Wat als achter de financiële crisis een fundamenteler probleem schuilt, een waarschuwing dat het huidige bestel niet meer houdbaar is? In zijn column schrijft Thomas Friedman het nog op als een vraag. In de eerste van een reeks beschouwingen over de toekomst van het kapitalisme is Martin Wolf in de Financial Times stelliger: het kapitalisme zoals dat de afgelopen twee decennia vorm heeft gekregen, is niet langer houdbaar.

Friedman schrijft dat we allemaal hebben meegedaan in een groot piramidespel dat roofbouw heeft gepleegd op de aarde. Hij vat dat als volgt samen:

We have created a system for growth that depended on our building more and more stores to sell more and more stuff made in more and more factories in China, powered by more and more coal that would cause more and more climate change but earn China more and more dollars to buy more and more U.S. T-bills so America would have more and more money to build more and more stores and sell more and more stuff that would employ more and more Chinese …

In zijn uitstekende overzichtsartikel over de crisis legt Martin Wolf veel minder de nadruk op klimaatbeheersing en milieu. Maar, constateert hij, niemand weet hoe het verder moet.

,,The era of financial liberalisation has ended. Yet [...] no credible alternative to the market economy exists and the habits of international co-operation are deep.  Lees verder »

In de Swatvallei in Pakistan, in Somalië, in Nigeria, Bosnië en Indonesië, overal zie je dat fundamentalistische moslimgroepen aan macht en invloed winnen. Het zijn vaak reactionaire groepen – maar het zijn meestal geen terroristen, schrijft Fareed Zakaria in een uitstekend artikel in Newsweek met als titel ‘Leren leven met de radicale islam’.

Bovendien hebben de tegenstanders van die radicale moslims vaak een eigen agenda en zijn het autoritaire heersers die weinig aandacht besteden aan democratisering of economische ontwikkeling.

Langzamerhand begonnen de consequenties daarvan door te dringen, constateert Zakaria. President Obama heeft er al vaak voor gewaarschuwd dat niet alle conservatieve moslims over één kam geschoren mogen worden – en zaterdag zei hij in een interview met The New York Times dat hij in Afghanistan wil proberen in gesprek te komen met gematigde Talibaan. Ook een conservatieve denk tank als het Washington Institute for Near East Policy pleit er nu voor bij gematigde moslims steun te zoeken voor de strijd tegen moslimterreur. Voor het beleid in Afghanistan heeft dat grote consequenties. Lees verder »

Jennifer Aniston en Owen Wilson, hoofdrolspelers in de kaskraker Marley and Me

Recessie? Ontslagen? Dreigende faillissementen? Niet in de Amerikaanse filmindustrie. Die maakt een ongekende groei door, aldus een artikel in The New York Times. Vorig jaar is het aantal toeschouwers gestegen met zestien procent en de opbrengsten uit kaartverkoop met meer dan zeventien procent. Ook voor dit jaar worden recordcijfers verwacht.

In moeilijke tijden willen mensen worden afgeleid, even hun problemen vergeten. Dat is tenminste de standaardverklaring. Al eerder is een economische teruggang gepaard gegaan met een stijging van het filmbezoek, en gingen er minder mensen naar de film als het economisch weer wat beter ging.

Deze constatering is vooral impressionistisch. Er is weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit verschijnsel, en zo’n effect is lang niet altijd zichtbaar geweest. Een aanvullende verklaring is mogelijk dat het bioscoopbezoek toeneemt omdat het een goedkoper uitje is dan bijvoorbeeld een dagje in een pretpark. Ook kan een rol spelen dat de toon van recente films positiever is, minder problematisch, meer gericht op vermaak – waarbij de krant aantekent dat het stijgende bioscoopbezoek niets zegt over de kwaliteit van de films.

En de filmindustrie ziet de toekomst zonnig in. Deze maand komen ‘Watchmen‘ en ‘Monsters vs. Aliens’ uit. En beide worden gezien als enorme kaskrakers.