De Amerikaanse publieke televisie zond deze week een prachtige documentaire uit (te bekijken en transcriptie te lezen), getiteld Buying the War, over het falen van de Amerikaanse pers in de aanloop naar de Irak-oorlog. Genadeloos laat het programma zien hoe ook grote en gezaghebbende media toen het erop aankwam hun kritische zin kwijt waren. Argumenten tegen de oorlog kregen maar weinig aandacht, iedereen was bang versleten te worden voor on-patriottisch. Vooraanstaande journalisten erkennen in het programma dat ze hun professionele plicht verzaakt hebben. Walter Isaacson, destijds hoofd van CNN: ,,There was a real sense that you don’t get that critical of a government that’s leading us in war time.” Als er toch iets werd gezegd of vertoond dat de uitgelegd kon worden als kritisch ,,you would get phone calls. You would get advertisers. You would get the Administration. Big people in corporations were calling up and saying, ‘You’re being anti-American here.”

Een nieuw verdrag om de Europese Unie efficiënter te laten functioneren is hard nodig, maar je kunt er nooit de euroscepsis in Nederland en Frankrijk mee overwinnen, waarschuwt Frans Timmermans, staatssecretaris voor Europese Zaken. Hij hield donderdagmiddag in Parijs een interessante rede (hier de Franse tekst) voor een groep studenten. Europa moet meehelpen de mensen de controle terug te geven over hun leven, aldus Timmermans. Essentieel element daarbij is volgens hem het behoud van het ‘sociale’ Europa. En de politiek moet eerlijk zij: ,,Fransen zullen moeten aanvaarden dat de staat niet alles vermag, terwijl Nederlanders moeten afleren de economie als een natuurverschijnsel te presenteren waaraan niets veranderd kan worden. Politieke keuzen kunnen de globalisering niet keren – áls we dat al zouden willen. Wel kan de politiek sturing geven aan processen die onderdeel uitmaken van de globalisering.”  Voor de korte versie, vandaag op de Opiniepagina, Lees verder »

Volgende week woensdag woont Tony Blair tien jaar in 10, Downing Street. En nog maar een paar weken zal hij premier zijn. In zijn tuin spreekt hij met historicus/journalist Timothy Garton Ash (voor The Guardian) over het stempel dat hij op de Britse buitenlandse politiek heeft gedrukt. Wat is de kern van ,,Blairism”?vraagt Garton Ash. ,,His answer could not be clearer:It is liberal interventionism.” Maar in Irak heeft hij dat met de Amerikanen ten uitvoer gebracht, en dat zal hem altijd blijven achtervolgen. Blair: ,,It is too soon to say how Iraq will turn out. History will tell.” Vindt hij het niet jammer dat er in Europa, met nieuwe leiders in Duitsland en straks ook Frankrijk, net nieuwe kansen opdoemen nu hij vertrekt? ,,He starts laughing before I’ve even finished the question, then says, with a wry smile: “C’est la vie.” I take that as a yes.” Had hij zich niet onafhankelijker moeten opstellen tegenover de VS? ,, ‘Time we had an independent foreign policy’ is the easiest applause-line in the world, but start distancing yourself from the US and see how your influence will be diminished.” De grootste verandering in zijn tien jaar? ,,The way the global has overtaken the local. ‘Foreign policy is no longer foreign policy.’ Your dilemma as a national leader is that “your country wants you to be focused on the domestic and yet the truth is the challenges you’re facing are often global”.

Als onderdeel van zijn campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft de populaire Democratische senator Barack Obama deze week zijn eerste grote redevoering gehouden over internationale politiek – een terrein waarop hij nog vrijwel geen ervaring heeft. Veel van wat hij zei had even goed van andere kandidaten kunnen komen (,,I still believe that America is the last, best hope of Earth – we just have to show the world why this is so”), maar hij maakte ook een paar opvallende opmerkingen. Hij waarschuwde zijn landgenoten dat ze zich na het debacle in Irak niet van de wereld moeten afkeren. ,,World opinion has turned against us. And after all the lives lost and the billions of dollars spent, many Americans may find it tempting to turn inward, and cede our claim of leadership in world affairs.”  Hij riep op tot uitbreiding van de Amerikaanse strijdkrachten ,,by adding 65,000 soldiers to the Army and 27,000 Marines”.  Lees verder »

Vandaag is het twee jaar geleden dat de Duitse kardinaal Joseph Ratzinger werd geïnstalleerd als paus Benedictus XVI. Zijn eerste encycliek was getiteld ‘God is liefde’. Maar die herderlijke opstelling was vooral een façade, constateert David Gibson, auteur van een boek over de paus, in een artikel in de Herald Tribune. Ratzinger heeft de harde, compromisloze lijn van zijn voorganger voortgezet (zie bijvoorbeeld het optreden van het Vaticaan tegen bevrijdingstheoloog Jon Sobrino). Discipline onder gelovigen blijft voorop staan. Daarmee blijft wat volgens Gibson het kernprobleem is van de katholieke kerk, bestaan. De echte uitdaging is niet een geloofscrisis, maar een kerkcrisis. ,,It is not a question of why believe as much as why be Catholic.”

Hollywood-ster George Clooney gaat weer een politieke film maken, ditmaal over Bolivia. Zondag berichtte het filmblad Variety dat Clooney’s productiemaatschappij Smoke House de rechten heeft gekocht van de documentaire Our brand is Crisis (2006) van de New-Yorkse filmmaakster Rachel Boytnon.
De film vertelt  hoe een bekend Amerikaans politiek adviesbureau de presidentscampagne van de Boliviaanse politicus Gonzalo ‘Goni’ Sánchez de Lozada opzet. De bekende strateeg James Carville van Greenberg Quinlan Rosner vliegt persoonlijk uit Washington naar  Bolivia om Goni bij te staan. Met typisch Amerikaanse campagnetechnieken (focusgroepen, slogans, smeercampagnes, etc.) weet Carville de impopulaire Goni nipt verkozen te krijgen.  Maar nog geen jaar in ambt wordt de president geconfronteerd met brede volksprotesten tegen zijn gasbeleid. Deze slaat hij bloedig (70 doden) neer, waarop hij in oktober 2003 naar de VS vlucht. 
De Britse schrijver Peter Straughan zal de documentaire bewerken tot een zwarte komedie „over het gevaar van het exporteren van Amerikaanse democratie”, aldus Variety. Clooney gaat regisseren en de hoofdrol  spelen. Hij maakte eerder politieke films met Good Night and Good Luck (in 2005, over de heksenjacht op communisten door McCarthy) en Syriana (in 2005, over de invloed van de  olie-industrie op de Amerikaanse buitenlandse politiek).

In Azië zijn achttien nieuwe kerncentrales in aanbouw en zijn er nog eens 100 gepland. Kernenergie wordt opnieuw populair, zowel als een vermeende uitweg uit de problemen van klimaatverandering als een manier om de energie-afhankelijkheid van andere staten te verminderen. De Council on Foreign Relations heeft de verschillende projecten in een kort artikel met veel links in kaart gebracht. Maar in een speciaal rapport voor de raad waarschuwt Charles Ferguson, expert op het gebied van kernenergie en kernwapens, dat niet te veel verwacht kan worden van kernenergie. De Vs bijvoorbeeld zullen hun handen al vol hebben aan het vervangen van de bestaande kerncentrales en nauwelijks gelegenheid hebben om nieuwe te bouwen, voorspelt hij. Bovendien maakt stijging van het aantal kerncentrales het gevaar alleen maar groter dat kernafval in de verkeerde handen komt en wordt gebruikt voor een kernbom. Zijn belangrijkste aanbevelingen zijn: meer aandacht voor de milieuveiligheid van centrales en van opslagplaatsen voor kernafval, meer internationale samenwerking om misbruik van kernafval te voorkomen.

Sinds de aanslagen van 9/11 is er veel gezegd over de behoefte aan ’gematigde moslims’. Maar wat wordt daar eigenlijk mee bedoeld? ,,Moderate implies that Muslims who are more orthodox are somehow backward and violent”, schrijft Asma Khalid, student in Cambridge, in een helder opiniestuk in de Christian Science Monitor.  ,,And in our current cultural climate, progress and peace are restricted to “moderate” Muslims. To be a “moderate” Muslim is to be a “good,” malleable Muslim in the eyes of Western society.” En dat impliceert dat Osama bin Laden de orthodoxe islam  vertegenwoordigt. ,,I refuse to live as a “moderate” Muslim”, schrijft Khalid, ,,if its side effect is an unintentional admission that suicide bombing is a religious obligation for the orthodox faithful. True orthodoxy is simply the attempt to adhere piously to a religion’s tenets.”

De kort geleden nog zo invloedrijke groep neoconservatieven in de Amerikaanse regering is voor een belangrijk deel uitgerangeerd en publiekelijk vernederd, aldus de Lexington-column in The Economist. Helemaal van het toneel verdwenen zijn ze nog niet (,,Mr Cheney is proving no more destructible than Lord Voldemort”), maar ,,the movement’s implosion is nevertheless astonishing”. En niet alleen in Washington zijn ze gemarginaliseerd, ook binnen de conservatieve beweging hebben andere groepen nu weer de overhand. Vooral om idelogische redenen zijn de neocons in diskrediet geraakt. ,,The tragedy of neoconservatism is that the movement began as a critique of the arrogance of power. The neocons have not only messed up American foreign policy by forgetting their founders’ insights. They may also have put a stake through the heart of their own movement.”

De arrestatie van schaakgenie Gari Kasparov, zaterdag bij een demonstratie in Moskou, ,,illustreert bij uitstek dat het gezag van Poetin de draad kwijt is”, schrijft Hubert Smeets in een interessante analyse in De Groene Amsterdammer. ,,Voor Kasparov geldt in Rusland wat in de jaren zestig volgens president Charles de Gaulle in Frankrijk voor Jean-Paul Sartre gold: ‘een Voltaire’ arresteert men niet.” Poetin heeft zich met de arrestatie van Kasparov lelijk in zijn vingers gesneden, terwijl dat niet had gehoeven. Kasparov mag ,,waarschijnlijk de beste schaker aller tijden” zijn, hij is ,,vermoedelijk ook een van de slechtste politici sinds mensenheugenis”. Maar nu is hij uitgegroeid tot symbool van verzet. En er broeien meer gevaren voor het Kremlin, aldus Smeets, van opstandige studenten tot popster Ksenia Sobstjaka. ,,Juist in landen die worden geregeerd door beklagenswaardige en eenzame alleenheersers, kan solidariteit soms vreemde vormen aannemen.”