Op een feestelijk diner voor Witte Huis-correspondenten was het woensdag niet president Bush die de show stal, maar zijn strateeg Karl Rove. Beiden traden op tijdens het Radio and Television Correspondents’ Association dinner. Op een soortgelijke gelegenheid eind april vorig jaar maakten Bush en een look-a-like zichzelf nog onsterfelijk belachelijk. En ook dit jaar bracht Bush met een fijne timing een paar uitstekende grappen – onder meer over vice-president Cheney (‘die is in Afghanistan, waar mensen hem wel mogen’) en over het schandaal rond de ontslagen aanklagers (‘je weet dat je hebt verloren zodra mensen medelijden krijgen met advocaten’). Maar op de videouitwisselsite YouTube waren de meeste mensen gisteren toch op zoek naar beelden van ene rapdansende MC Rove. 

Volgens veel economische theorieën is ongelijkheid een belangrijke prikkel voor groei. Het kan mensen ertoe aanzetten hard te werken, te vernieuwen, en ondernemersrisico’s te nemen. Ongelijkheid stimuleert zo mobiliteit, en dat is positief voor een samenleving, schrijft econoom Nancy Birdsall in een uitgebreid essay in de Boston Review. Zij heeft een topfunctie gehad bij de Interamerikaanse ontwikkelingsbank en daarna het Center for Global Development opgericht. Birdsall zegt dat die positieve, stimulerende effecten van ongelijkheid zichtbaar zijn geworden in veel Aziatische landen en dat dit prikkels ook worden verondersteld in het globaliseringsproces. Maar in Latijns-Amerika heeft ongelijkheid vaak een verlammend effect. Als de markt niet goed functioneert, als de overheid zwak is en als instellingen als scholen en vakbonden niet goed functioneren, treedt geen algemene welvaartsgroei op. De les hiervoor in het globaliseringsproces: er moeten op wereldwijd niveau sterkere instrumenten voor controle en regulering komen. De markt alleen kan veel problemen niet goed oplossen.

In Egypte is de moslimbroederschap (zie logo) de grootste oppositiegroep en de best georganiseerde politieke organisatie. En waarschijnlijk is het ook ,,the dominant force in Egyptian politics in the future”, aldus een opiniestuk in de International Herald Tribune. Maar de Amerikaanse regering weigert er zaken mee te doen en blijft het hopeloos corrupte regime van president Mubarrak steunen. Maar dat is niet in het Amerikaanse belang, aldus het stuk. ,,Engaging with the Brotherhood would open up new channels of communication with Islamist groups. It would also signal that the United States is open to talking with all groups that are committed to peaceful political participation.” En de broederschap heeft bewezen dat het vreedzaam opereert, ook al wordt de beweging al jaren onderdrukt. ,,Opening a relationship with the Muslim Brotherhood would signal to ruling regimes and opposition groups in the region that the United States is committed to promoting democracy – not just to supporting those who are friendly to U.S. interests.”

Toen Marjane Satrapi 14 jaar was, in 1983, is ze weggegaan uit Iran. Zij wilde een spijkerbroek dragen en geen hoofddoek. Na een aantal omzwervingen en een periode terug in het vaderland heeft ze zich, dertien jaar geleden, in Parijs gevestigd, en vandaaruit heeft ze de wereld veroverd met de zwart-wit cartoons die haar levensverhaal vertellen. Persepolis, zo heet haar verhaal, in vier delen. In een gesprek met de Neue Zürcher Zeitung vertelt ze dat deze titel bedoeld is als kritiek op het gebrek aan kennis en waardering in het westen voor de Iraanse cultuur. Persepolis was de naam van de voormalige hoofdstad waar koning Darius zijn magnifieke paleizen had gebouwd, maar die in 332 voor Christus werd geplunderd door Alexander de Grote. Er zijn te veel voordelen in het Westen, zegt Satrapi. Maar het conflict gaat in wezen niet tussen islam en christendom, of tussen oost en west, maar ,,tussen fanatieke en normale mensen”. 
(Vertaling van de Italiaanse tekst in de cartoon: Al snel werd kleding een ideologisch criterium. Er waren twee soorten vrouwen. De fundamentalistische vrouw. En de moderne vrouw die haar verzet tegen het regime aangaf door een paar krullen buiten de hoofddoek te laten.)

Het onherbergzame gebied in Pakistan dat grenst aan Afghanistan (Noord- en Zuid-Waziristan), is hard bezig de thuisbasis te worden voor een nieuwe generatie terroristen, schrijft Time in een reportage over de streek. Jihadisten leggen er de bevolking met intimidatie hun wil op. Al-Qaeda krijgt er onderdak. Aanvallen op westerse troepen in Afghanistan worden er voorbereid. En het Pakistaanse leger probeert niet langer om de talibanisering nog tegen te houden. Laatst vonden de inwoners van een dorpje ‘s morgens op straat pamfletten ,,demanding that they observe Islamic law. Women were instructed to wear all-enveloping burqas and men to grow their beards. Music and television were banned. Then the jihadists really got serious. These days, dawn is often accompanied by the wailing of women as another beheaded corpse is found by the side of the road, a note pinned to the chest claiming that the victim was a spy for either the Americans or the Pakistani government. Beheadings are recorded and sold on DVD in the area’s bazaars.”

ls de Europese regeringsleiders echt lef hebben, organiseren ze bij de Europese verkiezingen van 2009 een referendum over de vraag of de Unie een eigen president, een eigen minister van Buitenlandse Zaken en/of een eigen financieringsbasis moet krijgen. Dat zegt Jürgen Habermas in een uitgebreid interview met het Duitse persbureau dpa over de toekomst van Europa. Volgens Habermas is in de meeste landen op het vasteland een slapende meerderheid voor verdieping van de Unie, ook al suggereert het Nederlandse en Franse nee tegen de grondwet anders. ’Europa’ was in het begin een antwoord op problemen binnen het continent. Nu kan het een belangrijke rol spelen, als eigen stem in het Westen naast de VS, bij problemen die van buiten op de Unie afkomen.

Ter gelegenheid van het Duitse voorzitterschap van de Europese Raad heeft Die Zeit correspondenten uit EU-lidstaten gevraagd te beschrijven hoe hun land tegen Europa aankijkt. De nieuwste bijdragen komen uit Polen en Groot-Brittannië - aan het einde daarvan de links naar eerder verschenen artikelen in deze serie. De Polen maken zich nauwelijks druk om klimaatverandering maar vinden dat de EU zich moet inzetten voor energie-zekerheid: 50 procent van de Poolse energie komt uit Rusland, en de Polen hebben heel goed gezien hoe de Russen hun buurlanden in de tang nemen. En de Britten blijven voor de verbreding van Europa en zien niets in de verdieping ervan. Minder muren binnen de Europese markt is alleen maar goed voor de Londense City. Voor de rest benaderen ze Europa pragmatisch en betekent de EU goedkopere vluchten en mobiele telefonie, schonere stranden, vier weken vakantie, Michael Ballack bij Chelsea en Poolse klusjesmannen voor de rijke Britten. En die grondwet is nergens voor nodig.

In een fascinerende, breed uitgesponnen reportage beschrijft The New Yorker het verraad van de Amerikanen aan de Iraakse tolken en andere assistenten die voor de VS werken, vaak met gevaar voor eigen leven. ,,America’s failure to understand, trust, and protect its closest friends in Iraq is a small drama that contains the larger history of defeat,” schrijft verslaggever George Packer. Er is nauwelijks begrip voor de risico’s die de Iraakse medewerkers lopen door samen te werken met de Amerikanen. Een van hen zegt: ,,Sometimes, I feel like we’re standing in line for a ticket, waiting to die.” Dat legt een zware druk op de loyaliteit van Irakezen die aanvankelijk positief stonden tegenover de Amerikaanse inval. En de Amerikanen verwaarlozen een belangrijke bron van informatie voor wat er buiten de Groene Zone gebeurt. In evacuatieplannen wordt nauwelijks rekening gehouden met het lot van Iraakse vrienden. Tekenend is het gevoel dat een Iraakse vluchteling krijgt als hij in Dubai probeert werk te vinden: ‘Je vertrouwde de Amerikanen, en kijk wat er met je is gebeurd.’ Een lang artikel, maar eerste klas verslaggeving.

Hoewel de betrokkenheid van de auteur bij de armen bewonderenswaardig is, wijkt hij toch op belangrijke punten af van het geloof van de Kerk. Dat is, vrij vertaald, de conclusie van de Notificatie waarmee het Vaticaan de jezuïetische bevrijdingstheoloog Jon Sobrino heeft berispt. Omdat dit een van de invloedrijkste theologen in Latijns Amerika is, gaf de Congregatie voor de Geloofsleer een uitgebreide toelichting op deze maatregel. De Vaticaanse teksten zijn stevige theologische cultuur, maar twee andere jezuïeten geven in een interessant achtergrondartikel in de Neue Zürcher Zeitung tekst, uitleg en achtergrond. Het is de eerste openlijke afstraffing van een theoloog onder paus Benedictus – die begin jaren tachtig, toen hij nog president was van de Congregatie voor de Geloofsleer, de aanval op de bevrijdingstheologie had geleid. In mei zal de paus de Latijns-Amerikaanse bisschoppenconferentie voorzitten. Dit is alvast een schot voor de boeg.

Vandaag is het precies vier jaar geleden dat president Bush aankondigde dat de aanval op Irak was begonnen. Hij sloot zijn toespraak zo af: ,,The dangers to our country and the world will be overcome. We will pass through this time of peril and carry on the work of peace. We will defend our freedom. We will bring freedom to others and we will prevail.” Frank Rich van The New York Times wijst erop dat veel beleidsmakers claimen dat de huidige problemen het gevolg zijn van gebrekkige informatie toen. Maar de alarmlichten waren zichtbaar voor iedereen die wilde kijken, schrijft hij in een staccato reconstructie met veel links. Aardig detail, zonder commentaar: toen de oorlog begon stond het aandeel Halliburton (waar vice-president Cheney CEO was) op ruim 20 dollar, nu, na een reorganisatie, omgerekend op ruim 64 dollar. (Klik op de cartoon om die te vergroten)