In een interview in de Volkskrant benadrukte Antonio Damasio, de neurowetenschapper die populair-wetenschappelijke boeken schrijft over hoe ons zelfgevoel bepaald wordt door reacties in de hersenen, nog maar weer eens hoe kwetsbaar dat zogenaamde ‘zelf’ van ons is, hoe het beïnvloed wordt door koorts, alcohol, veel of juist te weinig suiker enz.

Het is altijd een beetje schokkend om dat tot je door te laten dringen, spreken over een ‘zelf’ of een ‘persoonlijkheid’ lijkt dan nogal onzin.

Lees verder »

‘Niet dat je het wenst, maar je hebt toch altijd liever dat degene sterft die zich aan je zijde bevindt, […] bij een straatroof, de overval op een winkel, de gijzeling van toeristen, een aardbeving, een explosie, een aanslag, een brand, dat is om het even: je kameraad, je broer, je vader of zelfs je zoon, ook al is het nog een kind. En ook je geliefde, ook je geliefde eerder dan jijzelf.”

Het personage dat dit zegt, in de roman Gif en schaduw en afscheid van de Spaanse schrijver Javier Marías, werkt bij MI6, de Britse geheime dienst, en maakt zich weinig illusies over de menselijke opofferingsgezindheid. Hij gaat nog bladzijden door en verhaalt van mensen die elkaar doodtrappen bij branden in discotheken en theaters, mensen die op een zinkend schip niet wachten tot de reddingsboot vol is, maar hem meteen laten zakken zodat ze zelf snel weg kunnen. Dat is, zegt hij, zoals wij mensen zijn. Redde wie zich redden kan, dat is de waarheid. We doen onszelf geweld aan als we ons anders gedragen.

Lees verder »