L’Homme est-il bon? luidde de vraag van twee weken geleden op deze plaats, of liever: hoe deze mogelijk onvertaalbare titel van een strip van Moebius te vertalen? En wel zo dat de filosofische kwestie (is de mens goed?) in één adem gezwaluwstaart kan worden met de culinaire wijze waarop de aliens in dit verhaal de vraag interpreteren (is mens lekker?). Wat tegelijkertijd de onbevredigende oplossing was van de in 1981 gepubliceerde vertaling.
Moet een vertaler alles kunnen vertalen? Kunnen niet, maar moeten vaak wel. Onder het zichtbare topje van de Vertaliaanse boterberg bevindt zich een hele ijsberg aan anonieme letterslaven, zwoegers en zweters. Vertalers van handleidingen voor explosieveilige vorkheftrucks, vakliteratuur over kunstmatige inseminatie bij reuzebekhaaien, haakcursussen, reisgidsen over Paaseiland en politieke notulen. Lees verder »
Niets is onvertaalbaar en alles is te vertalen. Het bewijs daarvoor is heel eenvoudig te leveren: je vertaalt het, en voilà, het is vertaalbaar gebleken, want het is vertaald. Simpel als goedendag, simpel als een appelsien, zo simpel als simpel kan zijn. Toch gaan er veel dingen als onvertaalbaar door het leven, met name woordspelerige dingen. Lees verder »
Er is een theorie die zegt dat gedachten zich niet in woorden afspelen in de hoofden van de mensen, en ook niet in beelden, maar in iets anders, waar dan weer woorden of beelden van gemaakt worden. Want ook mensen die niet kunnen spreken hebben gedachten. Lees verder »
Aan het einde van het 26ste gezang van ‘De Louteringsberg’ laat Dante de Provençaalse dichter Arnaut optreden, in het Provençaals. De dichter Stefan George publiceerde in 1909 een vertaling van fragmenten uit de Goddelijke Komedie. Voor ons ligt thans de derde druk uit 1922, deels onopengesneden, met gehavende rug, schitterend uitgegeven bij Bondi te Berlijn. Lees verder »