De nachten beginnen weer te lengen. Het regent zomerrecessen. Het vakantieseizoen breekt aan. Iedereen pakt zijn koffers en zijn biezen en vertrekt naar zonniger oorden om eens lekker uit te blazen. Behalve de inwoners van Vertalië. Die gebruiken de vakantie om hun vertaalachterstanden weg te werken. Vertalië. U kent dat land inmiddels. Het land waar de zomerkoninkjes verpieteren. Het land waar de mensen nog goed en lekker zijn. Het land waaruit wij embedded in modieuze plusfours een half jaar lang hebben mogen berichten met ansichten en inzichten, uitzichten en opzichten. Lees verder »

Zelfs aan de slechtste vertaling van Dostojevski kun je nog zien hoe goed het is, zei Hermans ooit tegen Cees Nooteboom toen die hem had medegedeeld dat Mary McCarthy niet door de vertaling van Nooit meer slapen heen kwam. Sindsdien noemde Hermans Mary McCarthy ‘een twaalfderangs Courts-Mahler,’ maar daar gaat het nu even niet om. Waar het om gaat is: wat voor Dostojevski geldt, geldt ook voor Piet de Smeerpoets. Dat wil zeggen Der Struwwelpeter uit 1845 van de Frankfurter huisarts en gekkendokter Heinrich Hoffmann, stad- en tijdgenoot van die andere grote leer-om-leermeester, Arthur Schopenhauer. Lees verder »

Vergissen wij ons of wordt het scheldrepertoire in Nederland onder invloed van het Engels steeds eenvormiger en kaler? Het is een en al fuck en shit wat de klok slaat, in eindeloze nonvariatie van nog meer van hetzelfde. Lees verder »

We waren in Dublin voor een experimentele linguïstische transformatie in een contemporaine setting. Ter gelegenheid van Bloomsday 2007 lazen we voor uit Ulysses, in gezelschap van een polyglot corps diplomatique aan ambassadeurs, een frêle zangeresje (de Ierse inzending voor het Eurovisiesongfestival), vele professionele impersonaties van Leopold Bloom, allemaal op overdonderende wijze ingeleid door senator en Joyce-kenner, de ‘Gay Liberator’ David Norris. Lees verder »

Waarom is vertalen nou zo moeilijk? Misschien komt het wel omdat je altijd vertaalt uit een andere taal. En dat is niet zomaar een kwestie van woorden in het woordenboek opzoeken en die in de plaats zetten van wat er stond. Talen verschillen namelijk ook van structuur. Elke taal is een heel andere manier van kijken, een heel andere Weltanschauung as such. Lees verder »

- Vergeet ook de technische kant van het vertalen niet.

- Je bedoelt dat je er wat voor geleerd moet hebben, dat je het een en ander moet weten? Het liefst zowel het een als het ander? En dat het niet alleen een kunst is, maar ook een kunde, niet louter roeping maar ook ambacht? Lees verder »

Toneel: de bibliotheek van het Deense kasteel Elseneur in een Efteling-achtig pretpark in Vertalië, met trompe-l’oeil pilaren, geschilderde vensters en Lundia-boekenkasten met nepboeken en streekromans. Sombere akoestiek. Hamlet, Prins van Denemarken, lezend in het boek van zichzelf, getiteld Schenden en volgen, Theaterhervertaling als een strategie van artistieke onderscheiding, met speciale aandacht voor hervertalingen van Shakespeares Hamlet (1777-2001) door Jan Willem Mathijsen. Lees verder »

K. Schippers zei dat als je goed keek, alles gekleurd was. Maar als je goed luistert, hoor je ook dat alles geluid geeft. Alles spreekt zijn eigen taal, om met Leopold Bloom te spreken als hij in Ulysses hoort hoe het krantenpapier door de drukpers gaat (sllt). Als mensen geluid maken en dat geluid komt uit hun mond en ze proberen er intelligent bij te kijken, dan is er sprake van een taal en spreken we van spreken.

Lees verder »

Op een koude en winderige Bahnhofstraße in Zürich kwam de schilder Frank Budgen zijn vriend James Joyce tegen en hij vroeg hem:
- Goed gewerkt, Joyce?
- Heel goed, Budgen. De hele dag me uit de naad gewerkt.

Lees verder »

Extraausgabee – ! Neue Freie Presse! Die Pluttat von Serajevo! Da Täta ein Serbee!  Die letzten Tage der Menschheit is een toneelstuk van 229 scènes en een epiloog dat Karl Kraus voor een theater op de planeet Mars had toegedacht. Het was hier op aarde met ons armzalige tijdsbesef onmogelijk op te voeren. Tien avonden moest je ervoor uittrekken, had hij uitgerekend. Toch is dat nog maar een van de minste van de problemen die dit grote anti-oorlogsdrama aankleven. Lees verder »