Stemwijzer of stemmanipulatie?
Miljoenen kiezers laten zich in belangrijke mate beïnvloeden door Stemwijzer.nl, de website voor stemadvies. Beïnvloeden, of is manipuleren een betere term?
Want de antwoorden van politieke partijen op de dertig stellingen uit de Stemwijzer, die zojuist online ging, wijken nog wel eens af van hun toelichting en de verkiezingsprogramma’s. Drie voorbeelden:
Gewoon nieuwe moskeeën bouwen? Dat mag van het CDA niet. Maar in het verkiezingsprogramma legt de partij uitgebreid uit hoe belangrijk het vrij beleven van religie voor de maatschappij is. En in een toelichting bij de Stemwijzer zegt het CDA dat een nieuwe moskee aan voorwaarden moet voldoen: hij moet passen in het bestemmingsplan, voldoen aan bouwregelgeving, er moet draagvlak zijn in de wijk en maatregelen komen tegen geluidsoverlast. Dat zijn vrij ‘gewone’ voorwaarden.
D66 vindt in de Stemwijzer dat Nederland een tweede kerncentrale mag bouwen. In het verkiezingsprogramma (blz. 53) staat: Geen nieuwe kerncentrales. De toelichting bij de Stemwijzerstelling: “Kernafval, de lange bouwduur van centrales en de eindige uraniumvoorraden maken voor D66 kernenergie geen goede transitiebrandstof. Pas nadat Nederland tot het uiterste is gegaan in energiebesparing en innovatie in hernieuwbare energiebronnen kan kernenergie een optie worden.”
En de PvdA vindt in de Stemwijzer dat studenten geen geld moeten lenen voor hun studie. In de toelichting staat echter: (…) “Omdat hoger opgeleiden een hoog inkomen gaan verdienen vindt de PvdA wel dat het eerlijk is van mensen na hun studie te vragen de basisbeurs terug te betalen via een inkomensafhankelijke regeling.”
Hoe dit kan? De partijen vullen hun antwoorden en toelichtingen zelf in.
Wij zoeken verder naar opvallende antwoorden in de Stemwijzer, zoekt u mee? Hier een pdf-bestand met alle antwoorden, Stemwijzer.nl voor de toelichtingen, en hier alle verkiezingsprogramma’s.
RSS-Feed van Verdraaide Feiten
vrijdag 7 mei 2010, 11:17 uur
Zo zie je maar weer, dat je politieke standpunten niet altijd in eens of oneens kan samenvatten..
vrijdag 7 mei 2010, 11:43 uur
Had gedacht dat iedereen al wel wist dat Kieswijzer een waardeloos product is… Los van het feit dat Kieswijzer de verkiezingsprogramma’s kennelijk niet goed heeft gelezen, is de keuze van de stellingen en het oneens-eens-principe die gebruikt worden bedroevend.
Ook niet perfect, maar veel waardevoller is het Kieskompas van Trouw: http://www.trouw.nl/nieuws/kieskompas/article3053679.ece
vrijdag 7 mei 2010, 11:48 uur
De uitlag van de stem- of kieswijzer kan je zelfs volledig in verwarring brengen. zowel bij de gemeenteraadsverkiezingen als momenteel bij de Kamerverkiezingen kom ik uit op de CU. Nou zal ik ongetwijfeld een bepaalde visie delen met de CU, maar de essentie en basis van de CU, het geloof, deel ik nu juist niet. Het zal wel weer een blanco stem worden.
vrijdag 7 mei 2010, 11:53 uur
Als er iemand is die manipulatief is is het wel de media.
Dus houdt alstublieft op met die stemmingmakerij – leuke woordspeling!
Objectief nieuws, feiten en geen mening graag… Neem een voorbeeld aan de New York Times, Guardian of Frankfurter Allgemeine.
Luister of lees alstublieft nog eens het marathon interview met Jan Blokker uit 1990 daarin wordt haarfijn uitgelegd hoe nieuws zou moeten worden gebracht – en hoe uw website en uw krantje zou moeten berichten!
Gelukkig bestaat de Groene nog!
vrijdag 7 mei 2010, 12:52 uur
De uitkomst van de wijzer is heel gevoelig voor zaken die extreem liggen. Moskee- en hoofddoekvragen brengen mij (als aanhanger van het Franse laicité) vreemd genoeg al snel richting PVV-advies, ook al staan economisch herstel en hypotheekrente bij mij absoluut hoger aangeschreven. Volgens mij zat vorige keer m.n. de CDA er slimmer in verpakt dan nu…
Stemwijzers kunnen wijzen wat ze willen, maar je eigen mening en gevoel moeten toch de doorslag geven.
vrijdag 7 mei 2010, 14:23 uur
@Hans: je zegt: “Los van het feit dat Kieswijzer de verkiezingsprogramma’s kennelijk niet goed heeft gelezen, [...]” Kennelijk heb jij het artikel niet goed gelezen. Ten eerste gaat het over de Stemwijzer. En ten tweede staat er: ‘De partijen vullen hun antwoorden en toelichtingen zelf in.’
vrijdag 7 mei 2010, 15:03 uur
Bij de gemeenteraadsverkiezingen, waar het immers vaak om heel praktische zaken gaat, heb ik de stemwijzers en kieskompassen eens geprobeerd.
Bij een antwoord “neutraal”/”maakt niet uit” oid., voor een stelling, verhoogde de software de score voor de partij die ook “neutraal” op dat punt heeft! Erg lang hebben ze dus niet nagedacht voor die programmaatjes.
De spreadsheet achter een dergelijk programma, die alle standpunten op een lijn zet, is wel heel nuttig.
vrijdag 7 mei 2010, 15:12 uur
Deze misleiding van de kiezer vie de stemwijzer, moet gestopt worden.
Afsluiten die site.
vrijdag 7 mei 2010, 20:18 uur
He? Lees ik dat goed??
Dat de Stemwijzer bijeen wordt geschreven door de partijen zelf????
Ik ben zo’n naieve onbenul (@2.Hans zegt:
vrijdag 7 mei 2010, 11:43 uur) die er zonder meer van uit gaat (ging) dat de Stemwijzer wordt gemaakt door een onafhankelijk instituut.
Kan een der blogauteurs hier aangeven of er een site is die wel neutraal-vergelijkende informatie geeft?
vrijdag 7 mei 2010, 21:12 uur
misschien moet Dolf de Groot het D66 programma helemaal lezen in plaats van alleen de koppen te snellen. En dan ook volledig citeren. Kernenergie wordt niet categorisch uitgesloten, maar de inzet is om er volledig voor te gaan kernenergie als transitiebrandstof onmogelijk te maken. Dan dekt ‘eens’ dus het beste de lading. De kritisch lezer had in ieder geval meer bezwaar gehad tegen ‘niet eens’, en terecht.
zaterdag 8 mei 2010, 10:48 uur
@e. starink: Het Kieskompas van Trouw en de VU zegt zelf eindverantwoordelijkheid te dragen. Het blijft natuurlijk slechts een hulpmiddel.
@Harry Nijman: Dat klopt, D66 sluit kernenergie niet categorisch uit. Dat blijkt ook uit de zinnen die ik heb geselecteerd – die waren het meest relevant. Maar ik denk niet dat je met de formulering die D66 kiest (kernenergie geen goede transitiebrandstof, pas nadat tot het uiterste is gegaan..), de stelling met ‘eens’ kan beantwoorden.
zaterdag 8 mei 2010, 12:50 uur
hele stem wijzer is onzin, dacht dat het kabinet gevallen was? om Afghanistan, niks in terug te vinden in die stemwijzer. maarja we moeten nou eenmaal dom gehouden worden en bang zoals afgelopen week op de dam, 1 kerel begint te schreeuwen en de hele stad doet het in ze broek. waarom? omdat ze gek gemaakt woorden over zogenaamde veiligheid en terrorisme.
zaterdag 8 mei 2010, 18:17 uur
De Stemwijzer is echt een onbruikbare tool! Zojuist zelf mijn stem getest via stemwijzer en ik had niet gedacht dat de stemwijzer zo bekrompen, zo ‘dom’ zou zijn. Had ik dan ook echt gedacht dat dit mij duidelijkheid zou kunnen geven, nu vind ik het een onbruikbare tool, die helaas zoveel meningen beinvloed. Bah, jammer hoor.
zaterdag 8 mei 2010, 20:33 uur
[...] jaar maakt het nog veel bonter. Op het al eerder geprezen NRC weblog Verdraaide Feiten verscheen al een reeks berichten waarin wordt geconstateerd dat wat partijen volgens de stemwijzer vinden niet [...]
zondag 9 mei 2010, 11:51 uur
Het is toch absurt dat de kieswijzer en groenwijzer eerst gaat vragen wat staat er in de programma’s en dan de vragen maken, dat is je reinste onzin,De trouw wijzer is daar niet op gebaseerd, dus meer betrouwbaar.Gebruik je gezonde verstand en kies de partij die voor jou en je omgeving hart heeft.
zondag 9 mei 2010, 12:24 uur
Ik vulde de stemwijzer in, kreeg het advies D 66, als tweede Groen Links en als vierde Partij voor de Dieren, terwijl ik altijd VVD of CDA stem. Zelden een meer gemanipuleerd onderzoek gezien. Gezanik over hoofddoekjes, suggestieve vragen. Het is een schande.
zondag 9 mei 2010, 20:28 uur
@ 16: j.p.j.m. zegt:zondag 9 mei 2010, 12:24 uur:
Zou het niet kunnen dat uw onderbuikegevoel u op VVD of CDA laat stemmen terwijl uw verstand wat anders zegt?
Dat mag van mij, hoor en is ook niet erg. Maar geef dan niet de schuld aan zoiets als de Stemwijzer. Ik heb de Stemwijzer en de Kieswijzer zelf ook gedaan en kwam twee maal op resultaten die overeenkomen met mijn stemgedrag gedurende vele jaren.
dinsdag 1 maart 2011, 17:24 uur
In 2006 werd stemwijzer misbruikt om ontslagrecht versoepeling door de strot van de mensen te duwen. De subtiele vraag “mag ontslagrecht aangepast worden” bleek opeens een opiniepeiling te zijn of de bevolking haar verworvenheden wilde inleveren. Vervolgens vrolijk door Donner doorgevoerd, alsof het democratisch was. Stemwijzer _kan_ niet een dubbelfunctie als opiniepeiling hebben, daar zijn de vragen veel te slecht voor geformuleerd.