CDA-minister Jan Kees de Jager (hier) en premier Jan-Peter Balkenende (hier) stelden naar aanleiding van de CPB-analyses dat er geen sprake is van koopkrachtverlies in het programma van hun partij, maar van koopkrachtbehoud. Is dat een terechte aanmerking?

Nauwelijks. Volgens het CPB ontwikkelt de gemiddelde koopkracht voor huishoudens zich -na de SGP- het slechtst als beleid volgens het CDA-programma wordt gemaakt (Keuzes in kaart, pag. 19). Ten opzichte van de ontwikkeling met ‘ongewijzigd beleid’ gaan huishoudens er dan gemiddeld 3,5 miljard op achteruit in 2015.

De Jager liet weten dat hij baalt van de weergave van de koopkrachtontwikkeling door het CPB in miljarden euro’s in plaats van als procentuele ontwikkeling. Het CPB is volgens hem „heel onduidelijk geweest” want het „ rekent altijd in procenten.”

Het is logisch dat De Jager liever had gezien dat het percentage werd weergegeven. Dit is namelijk afgerond, waarmee het CDA net als enkele andere partijen ook een koopkrachtdaling van 1/4 procent heeft. Deze kwart procent daling is een daling ten opzichte van het zogenoemde ‘basispad’ bij ongewijzigd beleid. Dit basispad, zo staat in de Economische Verkenning 2011-2015 (blz. 36), houdt in een koopkrachtstijging van 1/4 procent. Zo komt De Jager tot zijn koopkrachtbehoud (kwart procent stijging min kwart procent daling).

Maar daarmee gaat hij voorbij aan het voorbehoud dat het CPB zelf maakt over het niet doorberekenen van de zogenoemde macro-economische doorwerkingseffecten. Emeritus hoogleraar openbare financiën Flip de Kam voorspelt dat deze effecten op de koopkracht in 2015, zoals verminderde economische groei door bezuinigen, in ieder geval niet gunstiger zullen uitpakken bij partijen die „frontloaden”. Zoals het CDA, dat relatief fors ingrijpt in de eerstvolgende kabinetsperiode.

Overigens zijn de koopkrachtcijfers zoals gezegd slechts gemiddelden, dus heel veel zeggenskracht hebben ze niet. De Kam: „Het gaat natuurlijk uiteindelijk om de verdeling: bij wie landt de zwaarste last?”

Henk-Jan Ormel (CDA) denkt dat het daarmee wel goed zit bij het CDA, zo schrijft hij in een persbericht. „De bezuinigingen moeten wel sociaal gebeuren: midden- en lagere inkomens mogen niet onevenredig hard getroffen worden, zoals bij de VVD het geval is.”  Een gedurfde uitspraak, als je kijkt naar conclusies die het CPB nog wel plaatst over effecten van het CDA-programma op inkomensgroepen (blz. 56).

Dit verhaal is geplaatst op zondag 23 mei 2010 om 11:35 uur.