Dit weekend mocht de VVD, net als CDA, PvdA, D66 en PVV, zelf journalistiek bedrijven in de Telegraaf. Onafhankelijke berichtgeving moet daarbij niet verwacht worden.

‘VVD redt hypotheek’, kopt de VVD in een artikel waar een aantal huiseigenaren de noodzaak van de instandhouding van hypotheekrenteaftrek onder woorden brengen. De voorbeelden zullen rekenkundig vast kloppen, maar komen de personen uit onverdachte hoek?

Schrijnend geval in het artikel  is een ‘fulltime adviseur’ uit Rotterdam die er 15 procent aan besteedbaar inkomen bij inschiet als de hypotheekrenteaftrek wegvalt. Niet vermeld wordt dat hij hypothecair adviseur is bij hypotheekverstrekker De Hypotheker. Lees verder »

Woensdagavond beschuldigden Femke Halsema en Mark Rutte elkaar van liegen over de gevolgen van het VVD-programma voor ‘de gewone man’. Gisteren wijdde Netwerk er een uitzending aan. Conclusie: een huilende bijstandsmoeder en een gezin met een gehandicapte dochter worden hard geraakt door de VVD.

Volgens Rutte klopte er opnieuw niets van, wat hij nog eens toelichtte bij Wat Kiest Nederland op RTL 4. “Of hij liegt of hij kent zijn eigen programma niet”, reageerde Jolande Sap van GroenLinks.

Wie heeft er gelijk?

Harde cijfers zijn er niet, dat is precies het probleem. Het Centraal Planbureau heeft niet de koopkrachtgevolgen van de partijprogramma’s voor specifieke inkomensgroepen uitgerekend. Iedereen kan dat natuurlijk wel proberen. Het is echter ondoenlijk om honderden voorstellen per partij te vertalen naar de portemonnee van één huishouden, al was het maar omdat de meeste partijen vaag zijn op details. Tegenargumenten zijn daarom eenvoudig te geven.

Het CPB zei er in algemene termen al wel wat over: bij de VVD worden lage en middeninkomens geraakt door inperking van de zorgtoeslag. En het tijdelijk niet meegroeien van de uitkeringen met de lonen, zoals de VVD voorstelt, betekent koopkrachtverlies voor de laagste inkomens.

Bovendien is het een feit dat de VVD het sociaal minimum wil verlagen, het kindgebonden budget wil afschaffen en de kinderbijslag voor het derde kind wil laten vervallen. Zoek er een gezin bij en dat gaat er geheid op deze punten in inkomen op achteruit. De VVD bestrijdt dat ze mensen in de armoede duwt, wat Halsema tijdens het RTL-debat van woensdag beweerde. De allerzwaksten wil de partij ontzien, maar de  nadruk moet liggen op werk en niet op voorzieningen voor inactieven, aldus de VVD.

Heeft u berekeningen? Die kunt u in de reacties kwijt, net als commentaar op de Netwerk-berekening, die van GroenLinks en die van de VVD.
Update: Ook hoogleraar economie Bas Jacobs sloeg op zijn blog aan het rekenen met de VVD plannen.

Op veler verzoek uitgezocht, de beweringen van Mark Rutte en Jan-Peter Balkenende over de inkomensverdeling in Nederland – vergeleken met het buitenland – tijdens het RTL-debat.

“Nederland behoort tot de top-3 landen in de wereld met de hoogste lastendruk”, zei Mark Rutte. “Wij behoren ook tot de top 3 landen in de wereld waar de inkomensverschillen het kleinst zijn, het meest genivelleerd zijn.” (vanaf 1u14min)

En Balkenende: “Na de Scandinavische landen heeft Nederland de dichtste inkomensverdeling.” (vanaf 1u26min)

Beide lijsttrekkers hebben geen gelijk. Uit deze studie over het Nederlands belastingstelsel, ingesteld door het inmiddels demissionaire kabinet, blijkt dat de inkomensongelijkheid in de EU-lidstaten Zweden, Denemarken, Oostenrijk, België, Frankrijk, Finland en Luxemburg kleiner is dan in Nederland (blz. 52). Dat zijn dus niet alleen Scandinavische landen, en Nederland staat in dit lijstje op plaats 8.

De lastendruk dan. Daar hoort Nederland ook niet tot de top in Europa. In hetzelfde rapport van de studiecommissie belastingstelsel (blz. 51) staat dat de Scandinavische landen, België, Frankrijk, Italië en Oostenrijk een hogere belastingdruk hebben dan Nederland.

We gaan verder met het andere verzoeknummer: de ‘Netwerkrel’.

Niet alleen de VVD en PVV hebben voorstellen over immigratie en integratie die niet stroken met Europese wetgeving. Europaredacteuren Michel Kerres en Wilmer Heck legden gisteren in NRC uit dat sommige voorstellen alleen kunnen als Nederland uit de EU stapt. Enkele voorbeelden:

Uit het SP-programma:

„We pleiten in Europees verband voor herinvoering van werkvergunningen voor Oost-Europese werknemers.”

Dit is strijdig met de richtlijn over het recht van vrij verkeer en verblijf van EU-burgers en familieleden die in 2004 eveneens met instemming van Verdonk tot stand kwam.

Terugdraaien is volgens hoogleraar Groenendijk „volstrekt onhaalbaar”. Een meerderheid van de EU-landen zou er niet mee instemmen. Het vrije verkeer van werknemers bestaat sinds 1968. Hoogleraar Spijkerboer spreekt van een „volkomen wereldvreemd voorstel” dat uittreding van Nederland uit de EU zou vereisen.

Uit het PvdA-programma:

„In de toekomst zullen we daar (taaleisen voor huwelijksmigranten van buiten EU, red.) tevens een alfabetiseringstoets aan verbinden.”

Lees verder »

Investeert GroenLinks inderdaad in kolencentrales, zoals gisteren VVD-leider Mark Rutte zei in het debat in Carré (zie hier op 03:20 min.)?

Kolencentrales associeert men doorgaans niet met GroenLinks. Deze bewering van Rutte is dan ook niet op voorstellen in het GroenLinks-programma (pagina 7) gebaseerd. Daar staat niets over investering in kolencentrales. Wel staat er (pagina 14):

Er komt een strenge CO2-norm voor nieuwe energiecentrales, die de bouw van kolencentrales verhindert. Bestaande kolencentrales gaan een kolenbelasting betalen, zolang de Europese emissierechten te goedkoop zijn.

Het CPB becijferde dat deze kolenbelasting een lastenverzwaring voor ‘bedrijven’ betekent van 0,3 miljard euro (Keuzes in Kaart, Bijlagen, pagina 75). Een weinig lonkend perspectief voor kolencentrales.

Met dank aan lezer Kurt Vogels, die ons attendeerde op een interview met ex-staatssecretaris Jack de Vries (CDA) in het EO-programma Moraalridders op 27 april.

CDA-leider Balkenende roept sinds vrijdag (lijsttrekkersdebat Radio 1) dat de hypotheekrenteaftrek een breekpunt is voor zijn partij. Maar de teruggetreden spin-doctor van het CDA Jack de Vries antwoordde, tijdens het ‘ja/nee’-spelletje aan het begin van Moraalridders, nog met ‘nee’ op de vraag of de fiscale regeling voor huizenbezitters een breekpunt is voor het CDA (op 04:00 minuut). Om daar later aan toe te voegen:

„In Nederland, in coalitieland, werken met breekpunten: dat kan niet. Je moet altijd samenwerken (…). Een breekpunt betekent op voorhand eigenlijk dat je zegt tegen de kiezer: je kunt op mij stemmen maar uiteindelijk wil ik geen verantwoordelijkheid dragen. Ik denk dat dit verkeerd is in een land als Nederland. (…) Mark Rutte zal er hetzelfde op antwoorden.”

Nu De Vries naar de achtergrond is verdwenen, is kennelijk ook afstand genomen van deze ‘geen breekpunten’-doctrine. Of zou het komen omdat De Vries in voornoemd ‘ja/nee’-spelletje ook voorspelde dat FC Twente geen kampioen zou worden?

Een opvallende strategiewijziging van Geert Wilders, gisteren op een partijbijeenkomst in Tilburg.  De PVV-lijsttrekker koos voor het eerst duidelijk de VVD als doelwit.

VVD-leider Mark Rutte is net zo’n  „slappe hap” als D66, zei Wilders. „Een tijdje geleden kwam Mark Rutte bij de stemwijzer tot zijn eigen verbazing uit op D66.”

Een tijdje geleden? Dat gebeurde in 2006, en het was  te wijten aan een technisch mankement bij stemwijzer.nl. (Hier een tweede lezing.) Een woordvoerder van het Instituut voor Publiek en Politiek, maker van de stemwijzer, bevestigt dit vandaag nog eens: “Mark Rutte was daar absoluut niet schuldig aan, het was echt een technische storing”.

Partijleiders Rouvoet (ChristenUnie) en Balkenende (CDA) botsten gisteravond bij het lijsttrekkersdebat voor de christelijke partijen in theater de Flint in Amersfoort over de rekening van ziekenhuisopname. Volgens de CDA-leider zou deze 200 tot 600 euro worden als de ChristenUnie het voor het zeggen krijgt (op 00:43.20 minuut). Rouvoet: “Dat staat er niet.” Het werd een welles nietes. Wat is waar?

Het staat in de CPB-doorrekeningen (bijlage pagina 82), maar niet met zoveel woorden. Balkenende doelt op het eigen risico, dat bij de ChristenUnie inkomensafhankelijk wordt (200 tot 600 euro). Rouvoet bestrijdt de figuur van Balkenende omdat hij vindt dat de premier doet alsof betaling bij elke ziekenhuisopname opnieuw zou moeten, terwijl het eigen risico op jaarbasis telt.

Balkenende heeft al eerder deze argumentatie gebruikt, zie hier, toen de PvdA nog van plan was om het eigen risico volgens deze ChristenUnie-methodiek te berekenen.

Wat ook nog voorviel: op het einde van de avond maakte Balkenende, daartoe uitgedaagd door SGP-leider Van der Staaij, nog duidelijk dat hij had geworsteld met het debatteren op zondag (op 02:05.00 minuut). Hij zou RTL gevraagd hebben of dat ‘premiersdebat’ niet op een andere dag kon. RTL-journalist Frits Wester bestrijdt dat met klem.

Nu de campage echt begonnen is en politici de feiten niet altijd op een rijtje blijken te hebben, kan een geschiedenisles handig zijn. Het Instituut voor Beeld en Geluid en het Nationaal Archief openden gisteren verkiezingstijden.nl, een site over de 27 naoorlogse kabinetten. Bekijk de tijdlijn hieronder, volledig scherm op verkiezingstijden.nl

Volop Verdraaide Feiten tijdens het lijsttrekkersdebat op RTL4, afgelopen zondag: Op de vraag of hun partijen geld uit de portemonnee van de burger gaan halen antwoordde zowel CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende als PVV-leider Geert Wilders volmondig „nee”.

Maar dat is niet waar. Bij beide partijen verslechtert de koopkracht van Nederlandse huishoudens als gevolg van hun bezuinigingsplannen, berekende het CPB. Zie ook deze video van de NOS:

Het ‘nee’ van Balkenende staat wel erg haaks op de conclusie van het CPB dat de koopkracht van kiezers bij het CDA de komende jaren het meest daalt (pag 19). Zie daarvoor ook deze post.

De partij wil onder meer de zorgtoeslag en de kinderopvangtoeslag versoberen, de uitkeringen niet meer met de lonen mee laten groeien en de eigen betalingen in de langdurige zorg verhogen. VVD-leider Mark Rutte onderstreepte in het eerste televisiedebat voor de verkiezingen dat bij hervormingen van tientallen miljarden euro, zoals de meeste partijen beogen, iedereen de maatregelen zal voelen. Over het algemeen ontzien CDA en VVD vooral de hogere inkomens. Ook PvdA-leider Job Cohen erkende dat burgers er door de noodzakelijke bezuinigingen op achteruit zullen gaan, hoewel hij kort daarna ‘gegeven de huidige omstandigheden’ toch een koopkrachtgarantie bood.