Mensen willen zo mooi mogelijk op de foto komen. Daarom lachen ze voor de camera, ook als ze dat in werkelijkheid zelden doen. Ze kammen hun haar, maken zich op, trekken hun beste kleren aan (als de foto van enig belang is tenminste). Als de foto er eenmaal ligt, kan er nog wel eens een pukkeltje weggewerkt worden of een kleurtje opgehaald. Vindt niemand een probleem.

Waarom  geeft de techniek die in de New York Times wordt beschreven dan zo’n ongemakkelijk gevoel? Israelische onderzoekers hebben eerst 68 proefpersonen foto’s laten beoordelen van mannen en vrouwen. Ze moesten zeggen welke foto’s ze het aantrekkelijkst vonden. Daar bleek ruime overeenstemming over te bestaan.

Daarna zijn de Israeliërs de foto’s gaan opmeten. Zo kwamen ze te weten welke kenmerken van een gezicht bijdragen aan de aantrekkelijkheid. En die wetenschap is verwerkt in een computerprogramma dat de aantrekkelijkheid probeert te vergroten door subtiel te spelen met die cruciale maten.

Zo is bij de vrouw boven in beeld het gezicht minder langwerpig gemaakt, zijn de ogen relatief verder uit elkaar gezet en wat minder groot geworden. De bovenlip is wat dunner gemaakt. Het resultaat is de rechter foto. De linker is het origineel. Wie vindt de foto rechts aantrekkelijker? Wie de linker?

Het ongemakkelijke gevoel, zo is de unanieme mening van de Techno-redactie, zit ‘m hierin dat de foto niet meer lijkt. Dat vindt de geportretteerde vrouw ook. De foto lijkt uitgezocht op het spectaculaire resultaat. Er is een hele serie bewerkte foto’s maar nergens is het resultaat zo opvallend. Dat wil zeggen dat bij die andere foto’s het ongemakkelijke gevoel ontbreekt, maar (aldus nog steeds de redactie van Techno) ook ieder zichtbaar resultaat. Wie vindt dat in een van de andere foto’s een resultaat van betekenis is geboekt?

Dus óf de foto wordt aantrekkelijker maar lijkt niet meer, óf je blijft jezelf maar je wordt er niet echt mooier op. Tot de techniek met iets beters komt blijven we afhankelijk van haren kammen en mooie kleren.

Het is de auto-versie van de ‘parental controls’ die op de pc veel worden gebruikt om kinderen weg te houden van vervelende websites. Ouders kunnen de autosleutel die ze meegeven aan de jonge bestuurder van tevoren in de auto programmeren. Bijvoorbeeld: ‘Met deze sleutel in het contact mag de auto niet harder dan 120, komen er signalen bij bepaalde andere snelheden, wordt er extra gewaarschuwd voor rijden zonder gordel en voor een leegrakende tank, en wordt het volume van de radio beperkt tot 44%.’

De auto herkent de sleutel aan de identificatiechip en voert de opdrachten uit, tot de programmering van de sleutel  wordt veranderd. Ford schermt met onderzoekjes waaruit zou blijken dat ouders met dergelijke voorzieningen hun auto makkelijker meegeven aan de kinderen, en dat jongelui zich er graag naar zullen schikken als dat betekent dat ze de auto makkelijker meekrijgen.

Het komt Techno voor dat veel volwassenen de genoemde beperkingen ook goed zouden kunnen gebruiken. Wat kan een mens er eigenlijk tegen hebben dat de auto weigert harder te gaan dan 120? Het scheelt bekeuringen, tenslotte, en je hoeft niet meer te mekkeren dat de overheid aan ‘verkapte belastingverhoging’ doet.

Wat de MyKey betreft, benieuwd hoe makkelijk Ford het programmeren maakt. Tien tegen een dat sommige ouders hun kinderen nodig hebben om dat tot een goed einde te brengen. En honderd tegen een dat binnen een maand na de marktintroductie het systeem blijkt te zijn gehackt.

MyKey zal in 2010 op de markt verschijnen, om te beginnen in het model Focus.

Het ‘fysiek modelleren’ van muziekinstrumenten is op zichzelf niet nieuw. Er zijn op internet programma’s te vinden, commercieel zowel als gratis, die instrumenten nabootsen. Snaarinstrumenten als piano (hier nog een), gitaar, viool en harp, daarnaast slagwerk en ook blaasinstrumenten als trompet, saxofoon en trombone. Talrijke geluidsfragmenten illustreren wat de techniek vermag. Met software die een Russische programmeur aanbiedt kan iedereen zelfs zijn eigen instrument ontwerpen en ten gehore brengen. Fysisch modelleren biedt soms voordelen boven het gebruik van een echt instrument. Een computer met een model van een vleugel kan handzamer zijn dan de vleugel zelf. Stemmen is niet meer nodig. Maar muzikanten en muziekliefhebbers prefereren meestal echte instrumenten. Zo goed zijn de computerimitaties ook weer niet.

Als het instrument niet meer bestaat liggen de zaken anders. Hoewel je de vraag kunt stellen waarom men in Salerno geen ambachtsman op grond van dezelfde gegevens een fysiek instrument heeft laten maken. Het antwoord is niet alleen dat simuleren goedkoper is, maar ook dat je in de computer kunt spelen met karakteristieken van het instrument, zoals de precieze vorm. Ook kun je een versie waarover je tevreden bent eindeloos kopieren. Zo staan er op de site van het Italiaanse project (genaamd Astra: Ancient instruments Sound/Timbre Reconstruction Application) verschillende opnamen waarin vier epigonions samenspelen.

Het modelleren is zwaar werk voor de computer. Trots rapporteert Astra dat de simulatiesoftware werkt op een ‘grid’: de gebundelde computerkracht van een groot aantal instituten in het Mediterrane gebied. Een normale pc zou voor dertig seconden epigonionmuziek uren moeten stampen.

Het epigonion is niet het enige instrument dat de Astra-groep heeft gesimuleerd. Ook het monochord zit in de computer. Dat is een snaarinstrument (anders dan de naam doet vermoeden met tenminste twee snaren) dat bij de oude Grieken in zwang was maar ook nog door Christiaan Huijgens is gebruikt. Diverse virtuele monochords spelen samen op een voorbeeldopname op de website van Astra. Wat de computer ons niet kan vertellen is wat voor muziek de oude Grieken speelden. De deuntjes die de modellen nu spelen zijn uit de Middeleeuwen of zelfs zeventiendeëeuws.

Hieronder staat de YouTube-versie van een animatie die is gemaakt aan de universiteit van British Columbia (UBC) in Canada. Het spieren-en-pezen-model word vergeleken met de gangbare animatietechniek. In YouTube-kwaliteit is het verschil al goed te zien; voor fijnproevers is hier een mooiere versie.

De bewegingen zelf zijn vrijwel identiek maar je ziet de pezen op de rug van de hand heel mooi doorschemeren. Dat je daarmee animatiefilms mooier kunt krijgen is duidelijk (al zal het niet voor elke maker belangrijk zijn) maar de onderzoekers blijken vooral chirurgen in gedachten te hebben, aldus een stuk in New Scientist. De anatomie van de hand is zo ingewikkeld dat de gevolgen van chirurgische reparaties na zware verwondingen niet altijd te voorspellen zijn. Het vervangen van de ene pees door de andere kun je nu van tevoren simuleren en zo kun je onverwachte effecten van een operatie zien voordat het te laat is. Ook kan de chirurg eens zonder risico iets geks proberen en zo op heel nieuwe oplossingen stuiten.

Op 14 november is het weer Domino Day: dan moeten er meer dan vier miljoen steentjes omvallen voor een nieuw record. SBS6 zal het wel weer uitzenden en thuis kunnen we ons verbazen over de vele manieren waarop de recordjagers hun eigen taak moeilijk en riskant maken: molentjes, kabelbanen, vliegende projectielen en vallende stenen onder water.

Hier is nog een voorbeeld van ‘moeilijk doen waar het makkelijk kan’: computertechniek gedemonstreerd met dominosteentjes. We zien hier zogeheten logische poorten. Een EN-poort geeft de waarde 1 als beide invoerkanalen de waarde 1 hebben (is waar als beide voorwaarden waar zijn) en anders 0. Een NOR-(noch-)poort geeft alleen de waarde 1 als beide invoerkanalen 0 zijn, en is anders 0. Enzovoort. Zie hoe dat in vallende stenen wordt vertaald door een ‘self-respecting geek’ genaamd Neil Fraser:

Met deze elementen kun je een heel eind komen in het bouwen van een computer. Volgens een schatting, geproduceerd op de Techno-redactie beslaat dan een dual-core Pentium vele vierkante kilometers.

Een zekere Kyb, pseudoniem van de auteur van Kybernetikos.com heeft zelfs een optelmachine gemaakt van dominostenen. Het is een zogeheten half-adder (halfopteller). Van de beide invoergetallen, onder in beeld, zien we boven in beeld de som. Dat werkt als volgt:

0 + 0 = 0 (en 0 onthouden)

1 + 0 = 1 (en 0 onthouden)
Click here to view the embedded video.

0 + 1 = 1 (en 0 onthouden)
Click here to view the embedded video.

1 + 1 = 0 (en 1 onthouden)
Click here to view the embedded video.

Met deze onderdelen kun je een rekenmachine maken die willekeurig grote getallen bij elkaar optelt. We zullen ons maar niet afvragen hoe groot de rekenmachine wordt dat het aantal steentjes van 2007 (3.671.465) optelt bij dat van 2006 (4.079.381). Of hoe lang het duurt voor je die rekenmachine hebt opgesteld. Of hoeveel tijd de berekening kost.

Microsoft ontwikkelt bewerkingssoftware die dit eenvoudiger maakt. Op de site van het bedrijf staat een mooi voorbeeld, waarbij aan het gezicht van een man een snor wordt toegevoegd. Uit de bewegende beelden wordt een driedimensionale voorstelling gedestilleerd, daar wordt de snor ‘opgeplakt’ en vervolgens laat de software de driedimensionale snor meebewegen met de oorspronkelijke video.

Aan de universiteit van Washington in Seattle zijn studenten erin geslaagd andere aspecten van video’s spectaculair op te knappen. Aan opnamen schort vaak van alles, zeker als die met consumentencamera’s gemaakt zijn door amateurs. De scherpte is waardeloos, delen van het beeld zijn over- of onderbelicht, er zijn onhandige camerabewegingen en ga zo maar door.

Het idee van de groep in Seattle is eenvoudig: maak digitale foto’s van de omgeving die op de video staat en repareer de bewegende beelden daarmee. Uiteraard is de uitvoering verre van eenvoudig. Bij bewegend materiaal is het perspectief van de video gewoonlijk niet gelijk aan dat van de foto die als vulmateriaal moet dienen. Een van de voorbeelden die de studenten op internet presenteren is een shot van een sculptuur met op de achtergrond een gevel. De foto moet worden vervormd om exact in het videobeeld te passen; bovendien moet die vervorming bij ieder beeldje van de sequentie worden aangepast. Verder bewegen voor- en achtergrond niet op dezelfde manier. Dat betekent dat in ieder beeldje andere delen van de foto moeten worden gebruikt of juist weggelaten.

De resultaten zijn opzienbarend. Video’s worden in hun geheel scherper en tegenlichtopnamen contrastrijker. Alle beelden winnen aan kleur. Lelijke objecten verdwijnen spoorloos. Helemaal voor niets krijg je de verbeteringen natuurlijk niet. De maker van de video moet zijn scene tweemaal opnemen – een keer met de videocamera en een keer met het fototoestel – en daarna de nodige uren steken in het videoshoppen.

Het zal de lezer zijn opgevallen dat dit onderzoek gebeurt in de vestigingsplaats van Microsoft, dat met vergelijkbaar onderzoek bezig is. En inderdaad, de universitaire groep telt drie leden die werken voor Microsoft Research en de teams citeren elkaars publicaties. Een mooi commercieel bewerkingsprogramma met scherpteverbeteringen én plaksnorren ligt in het verschiet.

Let op het slot van de video waar de laserzoeker wordt gedemonstreerd. ‘Very very cool.’ ‘Awesome.’ ‘Totally wicked.’ Dat soort commentaar krijgt de ‘Silver Wolf,’ een stuk snelvuurgeschut voor elastiekjes op de site van het Amerikaanse Wired.

Maar wat is het? Een product dat je kunt kopen? Een stuk huisvlijt? De bron blijkt een website van een hobbyïst uit Japan. Dat maakt het lastig iets te weten te komen van de achtergronden, maar gelukkig weet de weblog Flabber.nl te melden dat het een wapen is uit de game Metal Gear Solid 4. Dat opent de weg naar meer links, al is het informatief gehalte daarvan minimaal. We houden het voorlopig op een uniek exemplaar.

De commentaren bij de weblog BoingBoing concentreren zich op de mogelijkheid dat je met zo’n namaakgeweer in je hand grote kans loopt door de (Amerikaanse) politie per ongeluk te worden neergeschoten. Misschien toch maar liever pijl en boog dan.

In de weblog ‘Hebben’ noemt collega Marc Hijink de camera Sanyo Xacti HD1010, waarmee super slow-motionbeelden gemaakt kunnen worden: met 300 beelden per seconde kun je de tijd met een factor tien vertragen zonder dat het beeld schokt. Dat is al heel leuk, getuige het volgende filmpje (de oorspronkelijke scherpte zal veel beter zijn geweest, want de Xacti is een HD-camera, maar YouTube reduceert dat).

Techniek is vaak een kwestie van afwegingen. Wie minder in HD is geinteresseerd en meer in nóg slower motion moet eens kijken naar de Casio EX-F1 (hoe verzinnen ze toch die typenamen). Dit is geen HD-camera, maar hij komt wel tot 1200 beeldjes per seconde, dus tot wel veertig keer vertraging. Daarmee is dit briljante filmpje gemaakt, dat meteen onvermoede inzichten geeft in het gedrag van rondspuitend colaschuim. Qua visuele aantrekkingskracht zeker niet minder dan bijvoorbeeld een haardvuur.

Het toppunt is te vinden het volgende filmpje.

Woorden schieten tekort, temeer omdat niet duidelijk is waar het vandaan komt of waarmee de beelden zijn gemaakt. Het spreekt vanzelf dat dit professioneel werk is, ver buiten het bereik van consumentenspullen. De snelheid moet vele duizenden, eerder tienduizenden en mogelijk zelfs honderdduizenden beelden per seconde hebben bedragen. Volgens Wikipedia is 250.000 beelden per seconde haalbaar. Een lezer van Gizmodo meldt dat de bron een BBC-serie moet zijn, namelijk , aflevering Atmosphere. Wie meer weet: we houden ons aanbevolen.

In een kilo opgeladen accu‘s zit ongeveer honderd keer minder energie dan in een kilo benzine. Gelukkig gaat daarvan tijdens het rijden minder verloren als warmte, maar toch is de actieradius van elektrische auto’s slechts een paar honderd km.

Een alternatief voor de accu is de condensator. De oercondensator bestaat uit twee platen, waarvan de één positief wordt geladen en de andere negatief. In een accu zorgen chemische reacties voor het opslaan en weer vrijkomen van de elektrische energie. Dat is een vrij traag proces. In een condensator wordt eenvoudig elektrische lading opgeslagen: kant en klare elektronen. Een condensator kan in een fractie van een seconde worden geladen of ontladen. Anderzijds is de opgeslagen energie per kilo miniem, ook als de platen worden gemaakt van folie en worden opgerold voor minimaal ruimtebeslag.

Betere prestaties leveren ultracondensatoren of dubbellaagscondensatoren, doordat de ruimte tussen de ‘platen’ gevuld is met actieve koolstof. Die koolstof is zo fijn verdeeld dat het bij elk van de twee platen werkt als een extra plaat met een immens oppervlak. De capaciteit wordt zo ruimschoots verduizendvoudigd. Zo kan per kilo ongeveer een tiende van de energie worden opgeslagen die in een accu zit. Die energie kan wel veel sneller worden opgeslagen en geleverd. Volgens Wikipedia rijdt in Shanghai buslijn 11 al op ultracondensatoren. Om de geringe actieradius te ondervangen wordt het voertuig bij elke halte even opgeladen. Met accu’s zou dat niet kunnen.

In experimentele condensatoren aan het MIT in Boston is de actieve koolstof vervangen door de onvermijdelijke koolstof nanobuisjes. Dit brengt de energieinhoud per kilo op het niveau van de conventionele loodaccu, met behoud van de snelle laadtijd. Nieuw onderzoek aan de universiteit van Peking combineert de hoge elektrische geleiding van de nanobuisjes met de opslagcapaciteit van bloembladachtige structuren van mangaanoxyde (MnO). Dat levert, in de woorden van New Scientist, een ‘nanoweiland’ op dat nog eens twee keer zoveel elektrische energie kan opslaan. Het is duidelijk dat hier nog terrein braakligt.

Dit zijn lang geen commerciële producten. Punt van aandacht is bijvoorbeeld nog het aantal oplaadcycli. De Chinese uitvinding scoort goed met 3% achteruitgang na 20.000 oplaadcycli, maar daar ben je gauw aan toe als zo’n condensator remenergie moet opslaan. Dat moet dus nog beter. Dat neemt niet weg dat er uitzicht is op elektrisch rijden waarbij ‘tanken’ niet meer dan een paar minuten hoeft te kosten en een bereik oplevert van de gebruikelijke 500 á 1000 kilometer.