,,Een mieters congres”, zegt Fleur van Ostaijen. In de trein werkt ze zich door een stapel folders van VVD’ers die gekozen willen worden in het Europees parlement. ,,Ik kwam eigenlijk alleen maar om mijn Henk een handje te geven, en hem te bedanken voor zijn inzet.”
‘Mijn Henk’ is Henk Kamp, het VVD-Tweede Kamerlid die met ingang van januari commissaris voor de Antilliaanse eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba wordt. ,,Zolang hij op de lijst stond, heb ik op hem gestemd”, zegt Fleur van Ostaijen. ,,Ik heb ook bij de Belastingdienst gewerkt. Dat schept een band.”

Op het VVD-congres werd Kamp onderscheiden met de Mr. D.U. Stikkerplaquette als bijzondere blijk van waardering van zijn partijgenoten voor zijn jarenlange inzet voor de partij. Voorzitter Ivo Opstelten: ,,Bij Henk heeft eigenbelang of ijdelheid nooit in de weg van partijbelang gezeten. Hij heeft de bijzondere gave om in álles uit te blinken. Niet alleen is hij een groot politicus, hij is ook een fijn mens, áltijd integer, vriendelijk en betrouwbaar.” Beter had ik het niet kunnen verwoorden, zegt Fleur van Ostaijen. Ze zit in de trein op het moment dat VVD-leider Mark Rutte het congres toespreekt. Is ze geen Rutte-fan? ,,Ik kwam voor Henk, en Ruttes verhaal lees ik wel op de website. Ik ken zijn visie.”

De discussie over de beginselverklaring van de VVD ademt de sfeer van een schoolklas. De beste leerling, Mark Rutte, heeft een opstel geschreven en zijn klasgenoten, de ongeveer 550 congresgangers, mogen voorstellen doen om woorden en/of zinnen te veranderen.
De klasgenoten struikelden over Ruttes klassenstrijd. „De VVD strijdt voor verheffing van de onderklasse: door goed onderwijs en door mensen niet afhankelijk te maken van de overheid maar hen te helpen op eigen benen te staan”, schreef Rutte. Het gaat de VVD niet om een onderklasse of om klassenstrijd, maar om het ontwikkelen van menselijk kapitaal, vonden zijn ‘klasgenoten’. En het begrip „verheffing” stamt uit een ander milieu en uit een voorbije eeuw.
Het was, volgens Rutte, bedoeld als een pesterijtje richting de PvdA, maar hij zwichtte voor de kritiek – „onderklasse” wordt in de liberale opvatting „mensen in moeilijkheden”.

Geen dolkstoten in de rug. „Is iets onduidelijk, of ben je het niet met mij eens: bellen!” En VVD- lijsttrekker voor het Europees Parlement Hans van Baalen houdt zijn mobiele telefoon omhoog. Van Baalen wil geen gebabbel achter zijn rug, verwijzend naar de Eénvandaag-affaire. De zaal klapt, inclusief Arend Jan Boekestijn die door een collega-Kamerlid ‘de dolkstoter’ wordt genoemd.
Vrijhandel en veiligheid zijn de thema’s waarmee lijsttrekker Van Baalen de campagne in zal gaan. „Wij gaan niet mee met het modieus afzetten tegen de vrije markt.” Het vaststellen van het Europees verkiezingsprogramma is vooral een discussie over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Een amendement om toetreding te weigeren wordt met een grote meerderheid afgewezen, maar de VVD’ers vinden wel dat Turkije aan de eisen voor toetreding zal moeten voldoen. „Wij zullen daarin heel, heel streng zijn”, belooft Van Baalen. Maar Turkije krijgt „een kans”.

Het ontslag van Ella Vogelaar deze week als minister voor Wonen, Wijken en Integratie houdt de gemoederen van de sociaaldemocraten bezig. Uithuilen, voorwaarts en vergeten. Vanuit het VVD-congres in Rotterdam komen er adviezen aan de PvdA’ers. Kap met het idee van een projectminister, zegt Johan Remkes, oud- minister van Binnenlandse Zaken. „Zo’n minister heeft geen enkele macht om effectief in te grijpen in de bevoegdheden van een ander ministerie.”
Ella Vogelaar is, volgens VVD-senator Uri Rosenthal, met gebonden handen de ring in gestuurd. „Wouter Bos heeft bij het regeerakkoord verzuimd om geld voor de projectminister te regelen. En macht. Zwak politiek leiderschap.” De oplossing à la Rosenthal: de departementale indeling moet fors worden opgeschud. Zie ook Rosenthals bijdrage aan de Algemene en Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer.
De VVD’ers zijn, happend in een quiche, verbaasd over het optreden van Wouter Bos in de affaire- Vogelaar. „Haar opvolger liep zich al warm en Vogelaar wist nog van niks. Veel daadkracht, dankzij de kredietcrisis, maar ook wel een hoog Brutus- gehalte.”

Waar zit Arend Jan Boekestijn? Het gonst in de VVD-vergaderzaal. Hij zit direct achter VVD-fractievoorzitter Mark Rutte. „Kan hij voor de tweede keer een mes in Marks rug prikken”, zegt een congresganger.
Boekestijn kwam in opspraak door zijn uitlatingen over Mark Rutte. Na afloop van een uitzending van De Wereld Draait Door staat Boekestijn na te praten met Maarten van Rossem. Boekestijn heeft veel kritiek op zijn fractieleider „we hebben alles fout gedaan wat je fout kunt doen” en is euforisch over die van D66. „Alexander Pechtold is zó goed ….Fantastisch! Fantastisch!”.
In NRC Handelsblad pleit columnist Frits Abrahams voor een nieuw tv-programma: ‘De nazit’. En ook Youp van ‘t Hek betuigt zijn ‘meelijden’.

Bekijk het fragment Lees verder »

De intocht van Sinterklaas beïnvloedt de 125-ste algemene vergadering van de VVD. Ivo Opstelten, voorzitter van de liberalen èn burgemeester van Rotterdam, opent de vergadering en snelt weg. Hij moet Sinterklaas welkom heten – zoals zoveel VVD-burgemeesters. „Ik mis Annemarie”, verzucht een congresganger. „Zij is altijd de gangmaker van gezellige, liberale congressfeer.” Annemarie Jorritsma is burgemeester van Almere, de plaats waar de landelijke intocht is van Sinterklaas. In een aanpalende ruimte van de grote congreszaal volgt het VVD-secretariaat de intocht. „Annemarie doet het geweldig. Jammer dat ze er niet is.”
De VVD houdt „een toekomstcongres”, zegt VVD-voorzitter Ivo Opstelten. „In mijn stad Rotterdam leggen we het fundament waarop we de komende jaren onze partij weer opbouwen.” De VVD-leden treffen elkaar op de derde verdieping in het congresgebouw De Doelen. „We hadden beter in de kelder kunnen vergaderen”, zegt een VVD’er op de roltrap. „Zo slecht staan we in de peilingen.”
De VVD-leden moeten het verkiezingsprogramma voor de Europese Verkiezingen van juni volgend jaar goedkeuren en de beginselverklaring. „Een knap geschreven stuk van onze fractievoorzitter in de Tweede Kamer”, vindt Opstelten. Hij belooft een permanente campagne die de VVD weer in de champions league van het politiek spectrum moet gaan brengen. „Net zoals Feijenoord?”, probeert een jonge liberaal.

Zaterdag vindt in Rotterdam het VVD-congres plaats. Hier zal onder andere het beginselprogramma, geschreven door Mark Rutte besproken worden. Binnen de VVD werd er positief gereageerd op het stuk, al was er ook kritiek.

Verslaggever Cees Banning zal vanaf het congres verslag doen van de gebeurtenissen.