Goud in het internationale monetaire systeem? – Maarten Schinkel
Terwijl de goudprijs de 1.400 dollar passeert komt de rol van het edelmetaal als fundament voor een multilateraal valutasysteem weer ter sprake.
73 jaar oud is ze alweer, maar in mei van dit jaar stond ze nog in Carnegie Hall. Shirley Bassey brak in 1964 door met Goldfinger, de introductiesong van de gelijknamige James-Bondfilm. Het thema van de film is veelzeggend voor het tijdperk waarin hij werd gemaakt. De schurk Goldfinger pot zelf goud op, en plant een aanslag op Fort Knox waarbij de gehele goudvoorraad van de Amerikaanse regering radioactief wordt gemaakt. Het onbeschadigde goud van de schurk wordt daardoor schaars, en dus duur. Bond verijdelt uiteraard het complot.
Nu was in 1964 de gemiddelde goudprijs 35,10 dollar per troy ounce (31,1 gram). Vanmorgen bereikte de prijs van goud een record van 1.407 dollar. Als Goldfinger geduld had gehad, in plaats van zich te vergrijpen aan een nodeloos ingewikkeld plot, dan zou zijn wens vanzelf zijn uitgekomen: hij zou tussen toen en nu een gemiddeld rendement hebben gemaakt van 8,4 procent per jaar. Niet spectaculair, maar zeker ook niet slecht. Zelfs ná de tussentijdse inflatie, zou er nog een reëel rendement van 3,8 procent voor hem zijn overgebleven.
Geloofwaardige autoriteit
Maar waarom ging goud gisteren door het dak? Dat heeft te maken met de president van de Wereldbank Robert Zoellick, die gisteren in de Financial Times opriep tot een coöperatief monetair systeem voor de wereld, waarbij een rol voor goud moet worden overwogen als referentie voor de marktverwachtingen over de waarde van valuta’s.
Hoe omzichtig Zoellick het ook formuleerde, het was voor het eerst in zeer lange tijd dat een geloofwaardige autoriteit refereerde aan een mogelijke rol voor goud als maatstaf voor een internationaal valutasysteem.
Maar heeft het zin? In de jaren dertig, toen de meeste munten nog waren gekoppeld aan goud, bezweek deze Gouden Standaard onder de golf van devaluaties die optrad toen de economische crisis en protectionisme om zich heen grepen. Na de oorlog werd die Gouden Standaard in een andere vorm voortgezet. Onder afspraken die in 1944 in het Amerikaanse Bretton Woods werden gemaakt, hadden munten voortaan een vaste waarde tegenover de Amerikaanse dollar, en waren dollars op hun beurt gedekt door goud: de beroemde Amerikaanse goudvoorraad in Fort Knox die Goldfinger trachtte te saboteren.
Ook dat systeem ging ten onder, aan wantrouwen in het Amerikaanse monetaire beleid. Steeds meer versgemaakte dollars, met name door de kosten van Vietnam, stonden tegenover de goudreserves.
Begin jaren zeventig liet Amerika de koppeling van de dollar aan goud los, en begon een lang tijdperk van zwevende wisselkoersen. Afgezien van een korte theoretische goudvrijage van de Amerikaanse minister van Financiën James Baker in de jaren tachtig, is het voor het eerst dat een hoge functionaris het idee opwerpt.
Nieuw monetair systeem
Dat er een zoektocht is naar een nieuw soort van monetair systeem is begrijpelijk. De wereld verschuift snel van een unipolair systeem waarin de munt van de supermacht de toon aangaf naar een multipolair systeem met meer gelijkwaardige, rivaliserende machten en dus ook wedijverende valuta’s.
De tijd komt dichterbij dat de dollar niet meer de enige ‘reservemunt’ is. De discussie bij de twintig belangrijkste industrielanden (G20) die donderdag bijeenkomen in Zuid-Korea gaat daar formeel niet over, maar raakt er wel degelijk aan.
Op het spel staat daar hoe de belangrijke landen tot een overeenkomst kunnen komen waarbij de waarde van hun valuta’s, en hun onderlinge handels- en betalingsstromen, meer met elkaar in balans raken. Dat is uitermate lastige materie, en het is begrijpelijk dat er een zoektocht is naar een mate van objectiviteit.
Goudprotagonisten
Maar kan goud die bieden? Zoellicks voorzichtige suggestie werd gisteren al snel neergesabeld. Geen staat, en geen autoriteit, die zijn vingers wil branden aan dit onderwerp.
Maar toch: op de financiële markten zelf is goud al tijdenlang het onderwerp van een debat. En hoe hoger de goudprijs stijgt, hoe meer verhit de discussie wordt. Het ultrasoepele Amerikaanse monetaire beleid, met zijn nulrente, werd al door de goudprotagonisten gezien als een aanwijzing voor hun eigen gelijk. De dollar is voor hen een verdachte munt, die door het beleid zelf wordt uitgehold. De beslissing van de Amerikaanse centrale bank van vorige week om 600 miljard euro aan Amerikaanse obligaties op te kopen met nieuwe dollars, heeft de goudprijs niet verrassend naar een nieuw record geduwd.
Complexiteit als probleem
De goudmannen zijn niet van mening dat de top al is bereikt. Nominaal staat de goudprijs hoger dan ooit. Maar gecorrigeerd voor inflatie zou de prijs van goud moeten stijgen tot meer dan 2.000 dollar om het vorige record van 1980 te doorbreken. Het wantrouwen in de waarde van valuta’s, en dan met name de dollar, is voor hen een legitieme reden zijn om goud te kopen. Maar het idee dat goud een come back maakt als spil in een internationaal monetair systeem getuigt vooral van een hunkering naar overzichtelijker tijden.
Het monetaire wereldsysteem is veel te complex geworden om een simpele basis als goud te kunnen rusten. Al kan er ook iets gezegd worden voor het argument dat juist de complexiteit van het systeem zelf het probleem is geworden. Maar voorlopig lijkt roeren, niet schudden, de beste manier om de oplossing te vinden.
NRC Handelsblad werkt voor deze rubriek samen met de website MeJudice.
dinsdag 9 november 2010, 16:21 uur
Het probleem is niet de complexiteit van het monetaire systeem, maar het gegeven dat regeringen helemaal geen goudstandaard willen. En dat willen ze niet, omdat het hen zou verplichten tot een discipline waarin het lukraak drukken van geld, zo als nu in de US, maar ook in Europa gebeurt, onmogelijk wordt. Daar zit de kern van het verzet tegen goud. De politici willen het gewoon niet.
Maar de stijging van de goudprijs laat zien dat beleggers gewoon steeds minder in het fiat-money systeem, en in het bijzonder in de us dollar, geloven
dinsdag 9 november 2010, 16:35 uur
Sinds 1964, in bijna 50 jaar, steeg de goudprijs dus met 4000 %. Maar heeft de president van de Wereldbank Zoellick, de vroegere onderhandelaar van de VS in de WTO, niet ook een geheime agenda? De nieuwe gouden standaard is nu in het belang van de VS omdat de andere landen Amerika met zijn miljarden dollar aan schulden dan tegemoet moeten komen en daarmee een verdere val van de waarde van de dollar voorkomen. Of is die val ook ten nadele van de schuldeisers? Bovendien levert een verniewde Bretton Woods veel werk op aan de Wereldbank, die twee jaar geleden bijna ter ziele was.
dinsdag 9 november 2010, 16:43 uur
Als ik het goed begrijp, is het fundamenteel onmogelijk de huidige problemen op te lossen. Ik heb me laten vertellen dat de logica van het probleem, het trilemma, in essentie zo in elkaar steekt.
Drie zaken wil je bereiken in een ideale wereld:
(1) waardevaste en stabiele valuta’s
(2) vrije kapitaalsstromen
(3) onafhankelijk monetair beleid voor ieder land/gebied.
En wat voor aanpak je ook kiest, je dekt er maar twee punten mee af. Eén van de drie komt altijd in het gedrang.
Dat is bij de goudstandaard het geval. Maar ook bij ons huidige stelsel. Misschien interessant om door te denken op welk punt we het liefst inleveren, al bestaat er geen enkele keuzevrijheid in deze voor Nederland, als kleine lidstaat in een grote muntunie.
dinsdag 9 november 2010, 16:52 uur
Die complexiteit is geen argument tegen goud, integendeel.
http://www.ratiovincit.nl/Gouden_standaard.html
35. Is de financiële wereld niet te groot en te complex geworden voor een gouden standaard?
De dominantie van de financiële markten is eerder een argument vóór de gouden standaard. Sparen is vrijwel onrendabel door de lage rentes en de prijsinflatie. Mensen en institutionele beleggers speculeren daarom in aandelen, obligaties, vastgoed en ondoorzichtige financiële producten. Het gebrek aan kennis, de onvoorspelbaarheid en de enorme belangen, leiden tot misinvesteringen en continu overspannen beurzen en vastgoedmarkten, gevoed door de voortdurende geldgroei. Onder goud, sparen mensen weer tegen marktrente op een rekening, investeert de bank het in innovatieve ondernemingen en kunnen mensen weer aandelen en obligaties kopen met het dan bestaande geld. Die hebben marktkennis, kennen de stand der techniek en verbeteren deze. Niet alleen spaarders en consumenten profiteren daarvan, maar feitelijk iedereen. De motivatie en waardering voor exacte wetenschap groeit; een “Innovatieplatform” is overbodig. De welvaart en de vermogens stijgen duurzaam en het massale speculeren verdwijnt.
dinsdag 9 november 2010, 17:14 uur
‘Loesje’ leerde ons reeds dat het meervoud van lef leven is. Dus wil het monetaire stelsel overleven dan kan dat niet zonder lef. Robert Zoellick heeft lef getoond en A gezegd. Hij mag nu ook nog B zeggen en de betrokken werelddelen (landen) verzoeken antwoord te geven opde vraag of ze mee willen doen aan een mandje van onderling zwevende wereldmunten (in mijn optiek overigens zonder de engelse pond, maar wel met een Zuid Amerikaanse en Afrikaanse munt erbij). Er zal geen land zijn die ‘neen’ durft te zeggen op straffe van verlies aan invloed.
dinsdag 9 november 2010, 18:43 uur
waarom wordt de Bigmac of een patatje met niet de nieuwe standaard?
dinsdag 9 november 2010, 22:01 uur
Is het nou echt zo moeilijk?
1. spreek het echt ‘vrij inwisselbaar zijn’ van munten af: onderhevig aan vraag en aanbod
2. maak een mandje van grote valuta’s wat als “handelsmunt” gaat dienen en gebruik dit vrij verhandelbare mandje voor internationale transacties. Dit zorgt bij lage kosten voor meer stabiliteit. Bij groeiende economieën kan hun aandeel in het mandje toenemen.
Beter dan “goud” lijkt mij.
dinsdag 9 november 2010, 22:06 uur
Wat is nu het argument tegen? Het is een nietszeggend, niet beargumenteerd stukje. Het is niet goed omdat het systeem te complex is….Probleem is, zoals de schrijver zelf aangeeft, dat overheden/centrale banken iedere keer de boel proberen te belazeren. In plaats van zich daarvan te onthouden, past men iedere keer het systeem aan met alle gevolgen van dien.
woensdag 10 november 2010, 0:22 uur
De stimulans die de FED heeft aangekondigd, wordt niet overal gunstig onthaald. Een overmaat aan dollars op de wisselmarkt zal die doen dalen. Amerika gaat meer exporteren. Europa exporteert dan minder. Toch is die hele wisselkoers secundair. Als je de Amerikaanse prijsindex ziet over 2010, moet je erkennen dat die zich wat slapjes ontwikkelt. Een krachtiger inflatie mag best. Die zal de economie in Amerika goed doen.
Terugkeer naar een gouden standaard kan tot dezelfde ellende leiden als het Bretton Woods systeem. Europa liep rond 1965 de achterstand door de oorlog in en moest opwaarderen. Dat nu mocht niet, wegens de vaste dollarkoers. Op het einde van de jaren zestig moest een paardenmiddel als inflatie worden toegepast om die koers te handhaven. Na 1970 is de vaste wisselkoers losgelaten en gaf het macro beleid een wild beeld te zien van inflatie, onbeheersbare overheidsfinanciën en hoge rentes. Als je die janboel wilt vermijden, begin dan niet aan vaste wisselkoersen.
Onder Bretton Woods was de dollarkoers het anker der dingen. Tegenwoordig is de prijsindex de vaste grond onder de voeten. Een strakke monetaire politiek houdt daarbij ook nog eens conjunctuurfluctuaties beperkt. We hebben daar in 2008-2009 veel profijt van ondervonden. De Grote Depressie herhaalde zich niet. Er is alle reden dat monetaire beleid vol te houden. Wel kun je met (goud)buffers de korte termijn fluctuaties in de wisselkoersen beperkt houden. Voor de lange termijn is dat onmogelijk. Geen voorraad is oneindig. Op is immers op. De grote les van Bretton Woods is geweest, dat je geen wisselkoersen tot in de eeuwigheid moet willen vastleggen. Als je dan zoekt naar een anker voor de lange termijn, kan dat een evenwicht op de handelsbalans zijn. Stel de wisselkoersen met een methode van geleidelijke variatie zo in dat import en export evenwicht bereiken. Voor de korte termijn kun je eventueel koersen met goud stabiliseren. Dan zien we ook Fort Knox nog eens terug. Het waren altijd mooie plaatjes.
woensdag 10 november 2010, 10:43 uur
@ #1: ik denk dat u de spijker op zijn kop slaat. Zo lang overheden (en burgers!!) niet in (willen) zien dat inflatie het simpele gevolg is van het aanzetten van geldpersen glijden we onherroepelijk af naar massale devaluaties. Die heef men vorig jaar nog weg kunnen werken (door massaal de geldpersen aan te zetten), maar voor hoe lang nog?
Inflatie is niets anders dan een ordinaire belasting voor iedereen. Als maatschappij vinden we blijkbaar dat we de geldpers aan moeten kunnen zetten; dit is niet uitsluitend de schuld van politici. We krijgen immers de politici die we verdienen.
Zie voor een bijzonder inzichtelijk boek “The Creature from Jekyll Island”. Verplichte kost voor iedereen die een meer dan gemiddelde interesse heeft in het reilen en zeilen van maatschappijen. Hier en daar misschien een beetje complot-achtig, maar de principes van geld, inflatie, gouden standaard etc. etc. worden prachtig uitgelegd. En inderdaad, een gouden standaard dwingen burgers net zo goed als overheden om de tering naar de nering te zetten.
Mijn schrijfvingers jeuken om hier eens een degelijk stuk over te publiceren in de krant. Heb hierbij echter wel hulp nodig. Wellicht is mijn e-mail adres via de redactie te verkrijgen.
woensdag 10 november 2010, 12:59 uur
@ J.M.M.J. Vogels
1. Inflatie is geen impuls voor “de economie”. De ontvangers van nieuw geld, kapen tegen oude prijzen goederen weg voor de neus van anderen. Dit steelt welvaart, verstoort de broodnodige herallocatie van goederen en maakt nieuwe zeepbellen. Mensen handelen primair o.b.v. behoeften, niet geldschepping, die verleidt slechts tot risico’s. Welvaart zit in productiegroei, niet in geldgroei.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Inflatie_volgens_de_Oostenrijkse_School
2. Prijsindexen zijn gemanipuleerde weergaves van een “prijsniveau”, een statistisch product (er bestaan alleen individuele prijzen). De CPI leidt de aandacht af van de bubbels in vastgoed- en aandelenmarkten. Die zeepbellen zijn vervolgens geknald, een herhaling van de jaren ’20-’30.
3. Het systeem van Bretton Woods was een parodie (dixit Murray Rothbard) op de gouden standaard, ging ten onder door geldschepping en kan daarom niet redelijkerwijs tegen de gouden standaard in het algemeen worden gebruikt. Henry Hazlitt zag het al in 1944 fout gaan met BW.
http://nl.wikipedia.org/wiki/From_Bretton_Woods_to_World_Inflation
4. Had men een deugdelijke goudstandaard ingesteld en zich daaraan gehouden, dan waren de monetaire problemen van na 1970 nooit ontstaan. Als je die janboel wilt vermijden, begin dan niet aan ongedekte geldschepping, zoals onder Bretton Woods gebeurde.
5. De crisis van 2008-2009 was juist uiting van conjunctuurfluctuaties. Dat is slechts ondervangen door een nieuwe zeepbel: US Bonds.
6. Wisselkoersen met goud zijn prima voor eeuwig te bepalen, net zoals de meter en de centimeter vastliggen. Men moet dan wel van de geldpers afblijven. Daarom is free banking het beste.
woensdag 10 november 2010, 14:07 uur
Waarom dan geen aardolie als onderpand voor geld? lijkt me zinniger (op dit moment dan) omdat aardolie harder gebruikt wordt voor de economie dan goud, totdat alternatieven massaal hun intrede doen natuurlijk.
Of een mandje van grondstoffen (liefst dan inclusief schoon water en schone lucht).
woensdag 10 november 2010, 17:19 uur
Als ik het rendement op een goudbelegging vanaf 1964
tot heden in guldens bereken,dus aankoop tegen de dollarkoers t.o.v. de gulden van 1964 en verkoop
in dollars van 2010 t.o.v. de gulden teruggerekend
vanuit de euro dan is het rendement plm.5%.
De dollar is nl. flink gedaald t.o.v. de gulden.
woensdag 10 november 2010, 18:36 uur
Kijk waar de grootste concentratie van goud zit in de wereld en beschouw de bezitters ervan.Dan zal het spoedig duidelijk worden,waar we aan toe zijn.Een handjevol superrijke eliten zijn de wereld economie weer aan het afromen en dan kan de gewone man weer terug naar af.Zo blijft dit tafereel zich ad nauseam herhalen.Ook Amerika doet,wat haar bevolen wordt door die Bilderberg club,want daar wordt het drama,dat zich op het wereldtoneel zich afspeelt,geschreven en van daaruit wordt het geregisseerd.De machthebbers van de westerse landen schijnen allemaal in de greep van chantage te zitten en zijn daarom willoos.Wat zou de wereld er anders uitzien en wat zouden de mensen veel beter af zijn,als we die vervloekte religies af konden schaffen,want daar heeft altijd de kern van het grote probleem gezeten.
woensdag 10 november 2010, 18:53 uur
@ De heer Vogels
Inflatie is vergroting van de geldhoeveelheid. Het prijsindexcijfer heeft hier niets mee te maken, omdat een prijsstijging een gevolg is. Voorts wordt in de VS dit cijfer hevig gemanipuleerd en zitten er sowieso methodologische problemen in het berekenen ervan. Er gaat hier dus om twee aparte zaken. De gevolgen van monetaire inflatie kunnen zich namelijk uiten in consumentengoederen, maar ook in aandelen of huizenprijzen (die dan weer niet in de index zitten).
Bretton Woods is geklapt door de monetaire politiek van dezelfde VS. Omdat de dollar destijds nog steeds inwisselbaar was voor goud, wilden de Fransen dit doen met hun dollar reserves. Feitelijk was er door de VS zoveel bijgedrukt dat men dit nooit kon waarmaken, en als gevolg trok Nixon de stekker uit het hele systeem.
Er is niets mis met af en toe een recessie. De slechten gaan failliet en daarna wordt het altijd weer beter. Dit proberen tegen te gaan lukt niet en leidt uiteindelijk slechts tot grotere uitslagen.
donderdag 11 november 2010, 12:28 uur
#15 bas jonker
Het maken van een goede prijsindex is inderdaad een vak op zich. Er kunnen luchtbellen zitten in bijvoorbeeld de huizenprijzen. Toch is een index voor consumentenprijzen een goede basis. Aan het einde van de hele pijplijn van productie en consumptie staat de consument. Als die blijft consumeren net op de rand van maximale benutting der productiecapaciteit, heb je geen grote vraaguitval. Een zware crisis voorkom je dan. Wat de resterende luchtbellen hier en daar betreft: Als je één instrument hebt, in dit geval de inflatiepolitiek, kun je daarmee ook één doel nastreven. Het is in deze wereld helaas niet zo, dat je met één instrument alles zou kunnen besturen.
donderdag 11 november 2010, 13:20 uur
@ W. Brasem
Aardolie is nogal lastig als betaalmiddel; je kunt er geen munten van maken en mist de verdere voordelen van goud. Zo is olie minder schaars dan goud. Een mandje goederen werkt niet, dat lijdt onder “Gresham’s Law”.
donderdag 11 november 2010, 18:59 uur
@ 15 . Dat inflatie vergroting van de geldhoeveelheid is, op die definitie is veel aan te merken. Maar ´vergroting van de internationale geldvoorraden´ is wel bruikbaar om de komst van een nieuwe metaalstandaard vrijwel uit te sluiten : je moet wel een heel rare standaardgoudprijs afkondigen wil het metaal een dekking zijn voor de de laatste decennia geinfleerde geldeenheden waaronder de US dollar, daar heeft Schinkel impliciet gelijk in. Indertijd is de gouden standaard verlaten (Nederland het laatst, na China, in 1936) door onevenwicht van de internationale handelsbalansen. De onevenwichtigheid ervan is nu nog veel grilliger, dat alleen al maakt het invoeren van een nieuwe metaalstandaard eenvoudigweg onmogelijk.
vrijdag 12 november 2010, 23:50 uur
Het afgelopen kwartaal kromp de Nederlandse economie met 0,1%. De EU-economie groeide met 0,4%. De inflatie is momenteel zeer gematigd in Nederland en de EU en er is nergens in de wereld een belangrijke economische zone met hoge inflatie of hyperinflatie.
Het is onbegrijpelijk waar al die inflatie-zeurkousen vandaan komen. Kijkt men eigenlijk naar de feiten?
Kijken we naar de kosten van productiefactoren: stijgt de prijs van arbeid? Rijst de prijs van energie de pan uit? Is er een schaarste van kapitaal die tot hoge rente leidt? Allemaal niet het geval. Alleen een aantal grondstoffen kent forse prijsbewegingen en de opwaartse trend overweegt, maar niet overal. De vermoedelijke reden: er wordt flink in gespeculeerd, want dat is momenteel bij commodities het gemakkelijkst. Onroerend goed is bijna overal al over de top gejaagd.
Een hoop beleggers zijn weinig tevreden over de opbrengsten van hun vermogen. Het lijkt hun eenvoudig, maak het geld schaarser, dan wordt het rendement hoger. Aangezien men niet meer normaal macro-economisch kan denken, ziet men over het hoofd dat de ruim-geld beleid vooral nodig is om de in de kredietcrisis verdwenen miljarden te vervangen. Bij een krap-geld beleid stijgen niet zozeer de rendementen, maar vooral de werkloosheid. Er treedt dan vraaguitval op. Dat zien we momenteel in veel economieën, en soms leidt dat nu weer tot economische krimp zoals in Griekenland, Ierland en nu dus ook Nederland.
Dat is allemaal al eerder in de geschiedenis gebeurd. Daar heeft J.M. Keynes belangrijke economische studies over geschreven, o.a. over de rampzalige gevolgen van het vasthouden aan de gouden standaard voor het Britse pond na de 1e wereldoorlog. De waarde van het geld proberen te koppelen aan een of ander schaars goedje is primitief en een recept (gebleken) voor economische en ten gevolge daarvan ook ernstige politieke ontwrichting.
Bovendien, de Chinezen, Japanners, Indiërs, Brazilianen, Zuid-Afrikanen doen allemaal niet meer mee. De belangen van westerse beleggers staan bij hen niet voorop, zij willen zich zo snel mogelijk ontwikkelen, veel exporteren en als geldschepping daarbij goed uitkomt omdat het de groei aanjaagt en de waarde hun valuta laag houdt, dan wordt er geld geschapen. Er is geen basis voor een gemeenschappelijk beleid en die komt er zeker niet als de rijke landen hun eigen belang voortdurend voorop stellen. Maar ongetwijfeld zal China wel voelen voor een Antimonium-standaard of anders een Zeldzame Aarden-standaard. Elk metaal waarvan zij 90% van de wereldvoorraad bezitten zal hen als basis voor de waarde van het geld goed bevallen.
Ook voor de OESO-landen is daarmee een ruim-geld beleid, zolang er geen krachtige tekenen van inflatie zijn, maar het beste. Als er stagflatie ontstaat, dan is dat heel jammer. Dan zitten we klem, maar voor het zover is, doen we alleen afbreuk aan onze welvaart en economische macht als we gaan knijpen. Het fundamentele begrip daarvan lijkt, althans in Europa volledig afwezig, maar Bernanke en Obama lijken dat nog wel te begrijpen. Hoe meer mensen er aan het werk en in opleiding blijven, hoe meer we over economische veerkracht beschikken, des te groter het vermogen om aan onze toekomst te werken en er in te blijven investeren. Krimppscenario’s werken erg slecht in vergrijzende landen. Japan mag ons tot waarschuwing dienen. De voornaamste bronnen van welvaart in de moderne wereld zijn kennis en arbeid, niet krampachtig vasthouden aan de waarde van beleggingen.
Het is wel veelzeggend dat grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen momenteel centraal staan in al dan niet speculatieve beleggingen. Dat is mede een gevolg van de weinig duurzame wijze waarmee we omgaan met deze productiefactoren. De exploitatie van natuurlijke hulpbronnen heeft veelal nog altijd een zeer destructief karakter. Daardoor wordt toekomstige schaarste in de hand gewerkt. De toekomstige waarde van onze bezittingen is in hoge mate afhankelijk van een een duurzame exploitatie van de aardse hulpbronnen. Als we er in zouden slagen de waarde van het geld te koppelen aan het behoud van de natuurlijke rijkdom van de Aarde, slaan we twee vliegen in een klap … … of juist niet??
zaterdag 13 november 2010, 11:25 uur
@ W. Brasem, dat was exact de gedachte van Nixon en Kissinger na het failliet van Bretton Woods. Door met Saoedi Arabië (en dus, destijds, OPEC) af te spreken dat olie nog uitsluitend tegen Dollars te verkrijgen zou zijn, werd het ‘zwarte goud’ de nieuwe standaard. En het bezit van (de controle over) de bronnen van levensbelang voor de VS. Met alle gevolgen van dien voor de wereldvrede in de eenentwintigste eeuw tot nu toe.
Op dit moment dreigt dat model te bezwijken, omdat het militair niet langer te verdedigen is tegen ontketende economische krachten die ook zonder de ‘magie van Wall Street’ blijken te kunnen gedijen.
De VS, en particuliere financiële instellingen die afhankelijk zijn van de Dollar als ‘reservemunt’, zoals ‘rating bureaus’ in de VS, ‘clearinghouses’, Amerikaanse zakenbanken en de FED, hebben de aanval ingezet op Euro, Yuan en Real. De VS heeft tijd nodig om haar economie om te katten van een olie-franchise naar een ‘ouderwetse’ productie-gedreven economie. Tijd die er niet meer is.
De 600 miljard dollar die de FED bij gaat drukken tot juni volgend jaar maakt dat de VS mondiaal als een melaatse de deur wordt gewezen. Wereldwijd zet men hoge hekken rond de eigen economie om ‘hot money’ buiten de deur te houden. Want, anders dan het wordt voorgesteld, is dat geld niet bedoeld om banken in de VS te faciliteren leningen aan Amerikaanse bedrijven te verstrekken, en zo de Amerikaanse economie een steuntje in de rug te geven. Het is een financieel massavernietigingswapen dat de economieën van de Eurozone, China, India, Brazilië en andere (voor zichzelf) opkomende landen in het verderf moet storten. In de hoop dat de VS hierdoor tijd winnen die ze nodig hebben om zichzelf aan de haren uit het moeras te trekken.
Sta niet versteld als de VS ergens volgend jaar alsnog haar greep op het zwarte goud zal proberen te verstevigen door haar tanden te laten zien in Iran, en wellicht ook Venezuela. De Eurolanden, China en Rusland (met name) zijn tot elkaar veroordeeld als ze willen voorkomen dat zij met de rekening blijven zitten. De VS toestaan hun olie-franchise nieuw leven in te blazen is geen optie voor wie de mondiale welvaart voorop staat. Maar het zal nog een heidens karwei worden om de VS op andere gedachten te brengen, en te helpen zich te herpakken. Als we al schrikken van het helpen van economische dwergen als Griekenland en Ierland, dan moet er nog wel even wat water door de Rijn voor we inzien dat ‘de markt’ ons niet gaat redden, maar dat we dat toch echt zelf moeten doen.
zondag 14 november 2010, 5:44 uur
Er zijn verschillende redenen voor de “hoge” goudprijs, maar de boodschap van Zoellinck is daar niet één van. Je kan dit dan ook beter zien als reactie op andere gebeurtenissen:
- De complete verrotting van het financiële systeem in de Verenigde Staten (totaal onderbelicht, hier in Nederland, terwijl Nederland ‘s werelds grootste belegger is in de V.S.)
- De aankondiging van QE2, een set maatregelen van de Federal Reserve in de USA. (Deze maatregelen zullen echter niet bij de gewone burger terecht komen, maar dienen meer te worden gezien als “pappen en nathouden”.) In plaats van gewone correcties worden zgn. imploderende “bubbles” opgevangen met nieuwe, en dat houdt een keer op. (als de koek op is)
- De zorg om de financiële situatie in de EU. (Italië is technisch failliet, met de beer het bos in, zo ook Ierland, zo ook Portugal, door in gewaagde financiële constructies te stappen “Over the Counter” derivatives, zoals credit default swaps. De dames en heren managers (van o.a. onze pensioenfondsen) “bet the farm and lost”. China en de FED staan klaar om te “helpen”. Afgelopen mei reageerden de duitsers vooral, door en masse hun euros in te wisselen voor zwitsers goud. Iets wat Merkel noopte te vermelden bij de G20 in Toronto: “Bij ons werkt inflatie niet”. Nee, europeanen zijn wat minder volgzaam dan het amerikaanse publiek.
- De “Currency War” tussen China en de V.S.. China is zijn goudvoorraad stilletjes aan het verhogen, o.a. door burgers toe te staan (zelfs aan te bevelen) minstens 10% in goud te investeren. En dat in een Maoistische plan economie. (Ha Ha!)
Zodra de dollar in mekaar klapt, wordt het vuurwerk, en het hebben van een goudvoorraad is een belangrijke stabiliserende invloed op een valuta. China wil de wereld reserve currency overnemen. De banken en militaire industriële complex in de V.S. eten nog liever hun sokken op.
De USD werd trouwens na de tweede wereldoorlog de reserve currency, omdat de amerikanen iedereen wisten te overtuigen dat ze hun goud daar veilig konden parkeren, en dollars niets anders dan een representatie van dat goud zouden zijn. (Bretton Woods 1)
- De goudmarkt in India (juwelen meestal) is weer aangetrokken. Dit is wereldwijd ‘s werelds grootste afnemer van fysiek goud (het metaal zelf)
- Nadat duidelijk is bewezen nu, dat de zilvermarkt werd en wordt gemanipuleerd (door de FED gesteunde bank JP Morgan Chase), en de prijzen gedrukt, is het een publiek geheim dat dit ook met goud aan de hand is. Afgemeten aan de absolute piek in 1982, met inachtneming van hoeveelheid goud over wereldwijde bevolking en assets, en absolute inflatie, heb je het over bedrag van 5800 USD per ounce. (NB, dit is een piek.) Vernoemenswaardig is dat het argument wat tegen goud als “reserve currency” wordt gebruikt, nl. dat er maar een beperkte voorraad van is, en er dus geen “leverage” kan plaatsvinden, en dus geen geaccelereerde economische groei erdoor, ook gezien kan worden als een voordeel. Behalve door Tungsten baren de vergulden en als “echt” te verkopen, zoals in de V.S. gedaan schijnt te zijn, is er geen gerommel mogelijk met goud.
- China’s goudvoorraad in erts is met het huidige tempo over 5 jaar uitgeput. De V.S. heeft 20% van gouderts wereldwijd nog in de grond zitten.
- Er is gerede twijvel over de pakweg 8000 ton goudvoorraad van de V.S.. Namelijk dat dit weggesleept en verkocht is. De FED heeft de eis om “audits” door Ron Paul weten te weerstaan. De V.S. hebben (in de kleine lettertjes) aangekondigd dat ze de pakweg 6000 ton van andere landen (o.a. 65% van de totale duitse goudvoorraad) wel eens in beslag zouden kunnen leggen, mocht de noodzaak voordoen.
- De aanhoudende “hype” van goud als investeringsmiddel voor de “gewone man”, in de V.S.; goud is nu “mainstream” en kan “bubble” achtige proporties aannemen, zolang het niet wordt gekoppeld aan een “reserve currency”.
Een leuke anekdote is dat Max Keiser heeft opgeroepen om de artificiële manipulatie van zilver te breken, door iedereen 1 zilverstuk te laten kopen. Dit zal resulteren in het breken van de houdgreep, als het lukt, hetgeen ik persoonlijk betwijvel. In europa is op 7 december een zgn. “run on the bank” voorgesteld, ook om diezelfde houdgreep hier te breken.
Zilver is in de historie altijd vaker gebruikt als munteenheid, dan goud, en had de verhouding 1:16.
Zo, dat is wat gratis informatie, doet u er uw voordeel mee. Raak alstublieft maandag niet in paniek. En sla wat blikken met bonen in als u toch bezig bent.
;’)
zondag 14 november 2010, 14:11 uur
De vraag die gesteld moet worden is wat als de geldpersen tot stilstand komen, welke gevolgen heeft dit en dan is de hoge prijs van het goud in dollars wel verklaarbaar,maar zoals een andere lezer het al aangaf wat is het effectieve rendement en wie heeft daar voordeel bij.
Het gaat om een gezonde balans die meetbaar moet zijn ,maar de waarderingsratio zullen aangepast moeten worden omdat het virtuele geld niet gewaardeerd wordt.
maandag 15 november 2010, 23:47 uur
Het blijft toch een wat vervreemdend aandoende discussie. De bekende reactievergelijking mv=pt maakt duidelijk dat de geldhoeveelheid in het economische leven een centrale rol heeft. Het koppelen van de geldhoeveelheid aan de voorraden van een edelmetaal leidt in de moderne economie tot een voortdurende stijging van de waarde van het betreffende edelmetaal. Er is zoveel economische groeipotentie in een wereld waarin én de techniek voortdurend tot nieuwe producten en productiviteitsstijging leidt en nog meer dan 2 miljard volwassenen staan te trappelen om hun volledige arbeidsvermogen in te schakelen. De geldschepping heeft onder meer tot functie om de vraag te creëren die die mensen aan (meer) werk gaat helpen. Het is heel raar om te denken dat de koppeling nog te maken is. Het koppeling van de waarde van een valuta aan een vaste hoeveelheid edelmetaal leidt tot een constante deflatie. In de wereldeconomie is dat een ondenkbare en uiterst onwenselijke situatie. Het alternatief is een voorspelbare gigantische waardestijging van het betreffende edelmetaal. Net als in de middeleeuwen zou de zilver- of goudwaarde van een valuta constant moeten verminderen door de noodzakelijke groei van de geldhoeveelheid. De waarde van metalen kan het beste door hun waarde als grondstof bepaald worden.
Dat er momenteel in van alles wordt gespeculeerd, volgt vooral uit de slechte rendementsvooruitzichten. Er zijn vele miljarden op zoek naar bovengemiddelde rendementen. Momenteel hebben vele ‘commodities’ daardoor nogal een potentie voor ‘bubbling’. Beleggers kunnen daar, met Rutte’s rechts, “de vingers bij aflikken”, het blijft gokken met het risico dat je op het verkeerde moment met de verkeerde ‘commodity’ zit. Dat heeft echter totaal niets met een verantwoord monetair beleid van doen.
dinsdag 16 november 2010, 5:50 uur
@ Michel Tonen,
De leverage aanpassen aan de werkelijke economische waarde? (aan het GDP?) U onderschat, zoals bijna iedereen die ik spreek, het probleem. Dit is namelijk onmogelijk. Als het experiment van de amerikaanse FED (onderdeel van de “currency war”) mislukt is het afgelopen met het huidige financiële systeem.
Het is geen “liquiditeits crisis” het is een “schulden crisis”.
Zie dit grafiekje: http://www.oftwominds.com/photos10/debt-chart2.jpg
Goud is geen valuta, maar wordt inmiddels wel op verschillende plekken als zodanig geaccepteerd, naast credit cards.
En dit is waarom beleggers niet in de euro vertrouwen:
http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gbQkFCsItVs9UMnr_7gC3ZUJuASQ?docId=CNG.f6195da88e96c07a59558ee7d57595b6.c1
Dat betekend dat de griekse financiële elite nóg een keer gelogen heeft, en nu gewoon doorgaat.
We worden gewoon ouderwets getilt.
;’)
dinsdag 16 november 2010, 6:08 uur
En dit is ook het vermelden waard:
“However, a spokesman for Commissioner for Economic and Monetary Affairs Olli Rehn said the pressure was not coming from the European Commission but another player.”
Als dit een bank of bankenconcortium is, zijn ze in overtreding van het bankcharter!! HOOGVERRAAD!
http://www.rte.ie/news/2010/1115/economy.html
;’)
vrijdag 19 november 2010, 23:13 uur
Geachte heer Caron,
U heeft het over een schuldencisis,maar de schulden zijn o.a ontstaan door posities in te nemen in derivaten otc en commodities waar men geen dekking op nam ,omdat men uitgaat van snelle computerhandel en daar een snelle winststijging kon realiseren in een paar minuten tijd.Jammer voor hen die er aan deelnamen liepen de posities tegen hen en moesten ze hen reele bezittingen verkopen om de virtuele schuld te kunnen afdekken.De gevolgen zijn niet uitgebleven waarbij bedrijven overeind werden gehouden die beter failliet hadden kunnen gaan.Er is echter voor een oplossing gekozen ,waarbij de belastingbetaler er voor opdraait.Als u het accoord van Basel III erop na lees, dan mag u zich eens gaan afvragen of het het dichttimmeren wel zin heeft, want het is niet echt vernieuwend wat er in staat inzake toezichthouden.Zeker als je dan rapporten lees waarin bepaalde banken forse bonussen uitkeren aan hen personeel ,terwijl het bedrijf een paar maanden daarvoor op een insolvency afstevent, gered wordt door belastinggeld en voorlopig het geinvesteerde bedrag over een langere termijn pas hoef terug te betalen.
Ze hebben weer dezelfde strategie gevoerd inzake hen beleggingen omdat er een aantal spelers nog op apegapen lag ,konden ze een forse winst realiseren .
Maar dit speelgeld blijft op de exchanges en op papier hebben ze winst cq verlies gemaakt en dan mag u aangeven hoe ze dit in hen balans hebben verwerkt,waar ze aan vadertje staat dan een klein deel aan belastingpenningen vergoeden.De reserves opgepompt worden en het gaat echt niet van harte een aflossing van een deel van het nog terug te betalen bedrag aan de overheid.
zaterdag 13 augustus 2011, 14:09 uur
En als je de hoeveelheid geld nu eens afhankelijk maakt van de hoeveelheid mensen?