Hervorm woningmarkt ten behoeve van vergrijzing – Lans Bovenberg
Om de pensioenen en de gezondheidszorg in Nederland betaalbaar te houden, moet de woningmarkt worden hervormd. Zes opties.
Nederland kent net als Denemarken, IJsland, en de Angelsaksische landen VS, het Verenigd Koninkrijk en Ierland zowel hoge hypotheekschulden als omvangrijke pensioenbesparingen. Dat duidt op goed functionerende financiële markten. Enerzijds kunnen jongeren een eigen huis kopen door te lenen. Anderzijds zijn mensen op hun oude dag door het opbouwen van een eigen pensioenvoorziening niet alleen afhankelijk van overheidsvoorzieningen en hun kinderen.
Maar de kredietcrisis heeft ook de nadelen laten zien van kunstmatige balansverlening waarbij burgers hun huis vol zuigen met aflossingsvrije hypotheekschuld en hun eigen geld elders beleggen. Nederland heeft de twijfelachtige eer om met IJsland te strijden om het wereldkampioenschap hypotheekschulden.
Om de fiscus een poot uit te draaien worden huishoudens in ons land verleid met allerlei ondoorzichtige en risicovolle fiscale constructies. Huishoudens profiteren op die manier zo lang mogelijk van zowel fiscale renteaftrek als fiscale pensioenaftrek. De rente die een huizenkoper aftrekt wordt bij de ontvanger van die rente niet of nauwelijks belast.
Deze fiscale windhandel holt niet alleen de belastingbasis uit, maar resulteert ook in een kunstmatig grotere en kwetsbaarder financiële sector. Het DSB-debacle is mede te wijten aan het fiscale stelsel. Hierbij zes aanbevelingen om bij te sturen.
Eigen woning als pensioenvoorziening
Een aflossingsvrije hypotheek wordt steeds populairder zodat mensen hun huis steeds minder vrijsparen tijdens hun werkzame leven. Zo kan de eigen woning minder goed functioneren als oudedagsvoorziening. Een afbetaald huis is pensioen in natura; met lagere woonlasten volstaat een lagere pensioenambitie. Daarnaast kunnen ouderen het in hun huis opgebouwde eigen vermogen vrij maken door te gaan huren, of door via allerlei verzilveringsconstructies voor extra pensioeninkomen, of een betere woon-zorgomgeving te zorgen.
Bevorderen vrijsparen eigen woning
Om huishoudens niet te ontmoedigen eigen vermogen op te bouwen in het eigen huis dienen de fiscale faciliteiten voor hypotheekrenteaftrek te worden beperkt. Daarnaast kan een vrijstelling worden geïntroduceerd voor het vrijgespaarde vermogen in het eigen huis (de WOZ-waarde minus de op de woning rustende hypotheek) voor degenen die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd. Op die manier worden belastingplichtigen die over weinig pensioenrechten beschikken op eenzelfde manier behandeld als degenen die sparen voor hun pensioen via de financiële sector. Samen met een langdurig overgangsregime waarvan ook nieuwe hypotheken profiteren, voorkomt een dergelijke fiscale faciliteit dat het beperken van de hypotheekrenteaftrek de waarde van woningen en daarmee het onderpand van kwetsbare banken aantast.
Huurmarkt
Het afschaffen van de overdrachtbelasting en geleidelijke liberalisering van de huren dragen daar ook aan bij en maken het verder beter mogelijk om het in het eigen huis opgebouwde vermogen vrij te maken door te gaan huren. De vergrijzing vraagt om een beter functionerende particuliere huurmarkt met meer doorstroming.
Corporaties
Ook bewoners van een corporatiewoning kunnen tijdens het werkende leven geleidelijk een deel van het eigendomsrecht van hun woning kopen en deze na ingang van het pensioen voor een gegarandeerde prijs weer verplicht terugverkopen aan de corporatie in ruil voor bijvoorbeeld woon-zorgarrangementen. Door deze tussenvorm van huren en kopen en de daarbij horende welzijnsvoorzieningen, kan het vermogen van woningbouwcorporaties worden benut om de kosten van pensioenvoorzieningen, gemeentelijke voorzieningen (WMO) en de AWBZ te beperken zonder dat huishoudens met weinig financieel weerstandsvermogen daarbij onverantwoorde risico’s lopen.
Pensioenfondsen
Pensioenfondsen die hun deelnemers inflatiebescherming moeten bieden zijn een natuurlijke partij voor corporaties om de risico’s van dalende huizenprijzen af te dekken. Deze partijen kunnen hun deelnemers en klanten verder de mogelijkheid bieden het vrijgespaarde deel van hun woning in te brengen ten behoeve van levenslange woon-zorg-pensioenarrangementen.
Arbeidsmarkt en overheidsfinanciën
Als de woning meer als pensioenvoorziening wordt benut kunnen de aanvullende pensioenen worden versoberd. Minder pensioenopbouw verlaagt de arbeidskosten en de premieaftrek. Op deze manier komt loonruimte vrij om meer te investeren in mensen. Zo resulteert een hogere AOW-leeftijd in een hogere arbeidsparticipatie van ouderen in plaats van in het doen van een groter beroep op andere sociale voorzieningen en inkomensafhankelijke regelingen. Minder aftrek voor hypotheekrente zorgt ook voor een bredere belastingbasis. Dit stelt investeringen in menselijk kapitaal veilig (bijvoorbeeld in zorg en onderwijs) in een internationale omgeving die vraagt om lagere fiscale tarieven.
Conclusie
De woningmarkt speelt dus een hoofdrol bij de grote hervormingsdossiers van dit moment: de arbeidsmarkt, pensioenen en de zorg. Een beter functionerende woningmarkt draagt bij aan de financiering van de vergrijzing en de gezondheidszorg door meer private vermogensopbouw tijdens het werkzame leven. Dit biedt ruimte voor meer investeringen in menselijk kapitaal ten behoeve van een hogere arbeidsparticipatie en een bredere belastingbasis.
Lans Bovenberg, hoogleraar economie in Tilburg. NRC Handelsblad werkt voor deze rubriek samen met de website MeJudice.
Maar de kredietcrisis heeft ook de nadelen laten zien van kunstmatige balansverlening waarbij burgers hun huis vol zuigen met aflossingsvrije hypotheekschuld en hun eigen geld elders beleggen. Nederland heeft de twijfelachtige eer om met IJsland te strijden om het wereldkampioenschap hypotheekschulden. Om de fiscus een poot uit te draaien worden huishoudens in ons land verleid met allerlei ondoorzichtige en risicovolle fiscale constructies. Huishoudens profiteren op die manier zo lang mogelijk van zowel fiscale renteaftrek als fiscale pensioenaftrek. De rente die een huizenkoper aftrekt wordt bij de ontvanger van die rente niet of nauwelijks belast. Deze fiscale windhandel holt niet alleen de belastingbasis uit, maar resulteert ook in een kunstmatig grotere en kwetsbaarder financiële sector. Het DSB-debacle is mede te wijten aan het fiscale stelsel. Hierbij zes aanbevelingen om bij te sturen.
Eigen woning als pensioenvoorziening
Een aflossingsvrije hypotheek wordt steeds populairder zodat mensen hun huis steeds minder vrijsparen tijdens hun werkzame leven. Zo kan de eigen woning minder goed functioneren als oudedagsvoorziening. Een afbetaald huis is pensioen in natura; met lagere woonlasten volstaat een lagere pensioenambitie. Daarnaast kunnen ouderen het in hun huis opgebouwde eigen vermogen vrij maken door te gaan huren, of door via allerlei verzilveringsconstructies voor extra pensioeninkomen, of een betere woon-zorgomgeving te zorgen.
Bevorderen vrijsparen eigen woning
Om huishoudens niet te ontmoedigen eigen vermogen op te bouwen in het eigen huis dienen de fiscale faciliteiten voor hypotheekrenteaftrek te worden beperkt. Daarnaast kan een vrijstelling worden geïntroduceerd voor het vrijgespaarde vermogen in het eigen huis (de WOZ-waarde minus de op de woning rustende hypotheek) voor degenen die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd. Op die manier worden belastingplichtigen die over weinig pensioenrechten beschikken op eenzelfde manier behandeld als degenen die sparen voor hun pensioen via de financiële sector. Samen met een langdurig overgangsregime waarvan ook nieuwe hypotheken profiteren, voorkomt een dergelijke fiscale faciliteit dat het beperken van de hypotheekrenteaftrek de waarde van woningen en daarmee het onderpand van kwetsbare banken aantast.
Huurmarkt
Het afschaffen van de overdrachtbelasting en geleidelijke liberalisering van de huren dragen daar ook aan bij en maken het verder beter mogelijk om het in het eigen huis opgebouwde vermogen vrij te maken door te gaan huren. De vergrijzing vraagt om een beter functionerende particuliere huurmarkt met meer doorstroming.
Corporaties
Ook bewoners van een corporatiewoning kunnen tijdens het werkende leven geleidelijk een deel van het eigendomsrecht van hun woning kopen en deze na ingang van het pensioen voor een gegarandeerde prijs weer verplicht terugverkopen aan de corporatie in ruil voor bijvoorbeeld woon-zorgarrangementen. Door deze tussenvorm van huren en kopen en de daarbij horende welzijnsvoorzieningen, kan het vermogen van woningbouwcorporaties worden benut om de kosten van pensioenvoorzieningen, gemeentelijke voorzieningen (WMO) en de AWBZ te beperken zonder dat huishoudens met weinig financieel weerstandsvermogen daarbij onverantwoorde risico’s lopen.
Pensioenfondsen
Pensioenfondsen die hun deelnemers inflatiebescherming moeten bieden zijn een natuurlijke partij voor corporaties om de risico’s van dalende huizenprijzen af te dekken. Deze partijen kunnen hun deelnemers en klanten verder de mogelijkheid bieden het vrijgespaarde deel van hun woning in te brengen ten behoeve van levenslange woon-zorg-pensioenarrangementen.
Arbeidsmarkt en overheidsfinanciën
Als de woning meer als pensioenvoorziening wordt benut kunnen de aanvullende pensioenen worden versoberd. Minder pensioenopbouw verlaagt de arbeidskosten en de premieaftrek. Op deze manier komt loonruimte vrij om meer te investeren in mensen. Zo resulteert een hogere AOW-leeftijd in een hogere arbeidsparticipatie van ouderen in plaats van in het doen van een groter beroep op andere sociale voorzieningen en inkomensafhankelijke regelingen. Minder aftrek voor hypotheekrente zorgt ook voor een bredere belastingbasis. Dit stelt investeringen in menselijk kapitaal veilig (bijvoorbeeld in zorg en onderwijs) in een internationale omgeving die vraagt om lagere fiscale tarieven.
Conclusie
De woningmarkt speelt dus een hoofdrol bij de grote hervormingsdossiers van dit moment: de arbeidsmarkt, pensioenen en de zorg. Een beter functionerende woningmarkt draagt bij aan de financiering van de vergrijzing en de gezondheidszorg door meer private vermogensopbouw tijdens het werkzame leven. Dit biedt ruimte voor meer investeringen in menselijk kapitaal ten behoeve van een hogere arbeidsparticipatie en een bredere belastingbasis.
Lans Bovenberg
De auteur is hoogleraar economie in Tilburg
NRC Handelsblad werkt voor deze rubriek samen met de website MeJudice, www.mejudice.nl
Lezers kunnen reageren op de bijdragen van Maarten Schinkel op nrc.nl/schinkel.Nederland kent net als Denemarken, IJsland, en de Angelsaksische landen VS, het Verenigd Koninkrijk en Ierland zowel hoge hypotheekschulden als omvangrijke pensioenbesparingen. Dat duidt op goed functionerende financiële markten. Enerzijds kunnen jongeren een eigen huis kopen door te lenen. Anderzijds zijn mensen op hun oude dag door het opbouwen van een eigen pensioenvoorziening niet alleen afhankelijk van overheidsvoorzieningen en hun kinderen.
Maar de kredietcrisis heeft ook de nadelen laten zien van kunstmatige balansverlening waarbij burgers hun huis vol zuigen met aflossingsvrije hypotheekschuld en hun eigen geld elders beleggen. Nederland heeft de twijfelachtige eer om met IJsland te strijden om het wereldkampioenschap hypotheekschulden. Om de fiscus een poot uit te draaien worden huishoudens in ons land verleid met allerlei ondoorzichtige en risicovolle fiscale constructies. Huishoudens profiteren op die manier zo lang mogelijk van zowel fiscale renteaftrek als fiscale pensioenaftrek. De rente die een huizenkoper aftrekt wordt bij de ontvanger van die rente niet of nauwelijks belast. Deze fiscale windhandel holt niet alleen de belastingbasis uit, maar resulteert ook in een kunstmatig grotere en kwetsbaarder financiële sector. Het DSB-debacle is mede te wijten aan het fiscale stelsel. Hierbij zes aanbevelingen om bij te sturen.
Eigen woning als pensioenvoorziening
Een aflossingsvrije hypotheek wordt steeds populairder zodat mensen hun huis steeds minder vrijsparen tijdens hun werkzame leven. Zo kan de eigen woning minder goed functioneren als oudedagsvoorziening. Een afbetaald huis is pensioen in natura; met lagere woonlasten volstaat een lagere pensioenambitie. Daarnaast kunnen ouderen het in hun huis opgebouwde eigen vermogen vrij maken door te gaan huren, of door via allerlei verzilveringsconstructies voor extra pensioeninkomen, of een betere woon-zorgomgeving te zorgen.
Bevorderen vrijsparen eigen woning
Om huishoudens niet te ontmoedigen eigen vermogen op te bouwen in het eigen huis dienen de fiscale faciliteiten voor hypotheekrenteaftrek te worden beperkt. Daarnaast kan een vrijstelling worden geïntroduceerd voor het vrijgespaarde vermogen in het eigen huis (de WOZ-waarde minus de op de woning rustende hypotheek) voor degenen die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd. Op die manier worden belastingplichtigen die over weinig pensioenrechten beschikken op eenzelfde manier behandeld als degenen die sparen voor hun pensioen via de financiële sector. Samen met een langdurig overgangsregime waarvan ook nieuwe hypotheken profiteren, voorkomt een dergelijke fiscale faciliteit dat het beperken van de hypotheekrenteaftrek de waarde van woningen en daarmee het onderpand van kwetsbare banken aantast.
Huurmarkt
Het afschaffen van de overdrachtbelasting en geleidelijke liberalisering van de huren dragen daar ook aan bij en maken het verder beter mogelijk om het in het eigen huis opgebouwde vermogen vrij te maken door te gaan huren. De vergrijzing vraagt om een beter functionerende particuliere huurmarkt met meer doorstroming.
Corporaties
Ook bewoners van een corporatiewoning kunnen tijdens het werkende leven geleidelijk een deel van het eigendomsrecht van hun woning kopen en deze na ingang van het pensioen voor een gegarandeerde prijs weer verplicht terugverkopen aan de corporatie in ruil voor bijvoorbeeld woon-zorgarrangementen. Door deze tussenvorm van huren en kopen en de daarbij horende welzijnsvoorzieningen, kan het vermogen van woningbouwcorporaties worden benut om de kosten van pensioenvoorzieningen, gemeentelijke voorzieningen (WMO) en de AWBZ te beperken zonder dat huishoudens met weinig financieel weerstandsvermogen daarbij onverantwoorde risico’s lopen.
Pensioenfondsen
Pensioenfondsen die hun deelnemers inflatiebescherming moeten bieden zijn een natuurlijke partij voor corporaties om de risico’s van dalende huizenprijzen af te dekken. Deze partijen kunnen hun deelnemers en klanten verder de mogelijkheid bieden het vrijgespaarde deel van hun woning in te brengen ten behoeve van levenslange woon-zorg-pensioenarrangementen.
Arbeidsmarkt en overheidsfinanciën
Als de woning meer als pensioenvoorziening wordt benut kunnen de aanvullende pensioenen worden versoberd. Minder pensioenopbouw verlaagt de arbeidskosten en de premieaftrek. Op deze manier komt loonruimte vrij om meer te investeren in mensen. Zo resulteert een hogere AOW-leeftijd in een hogere arbeidsparticipatie van ouderen in plaats van in het doen van een groter beroep op andere sociale voorzieningen en inkomensafhankelijke regelingen. Minder aftrek voor hypotheekrente zorgt ook voor een bredere belastingbasis. Dit stelt investeringen in menselijk kapitaal veilig (bijvoorbeeld in zorg en onderwijs) in een internationale omgeving die vraagt om lagere fiscale tarieven.
Conclusie
De woningmarkt speelt dus een hoofdrol bij de grote hervormingsdossiers van dit moment: de arbeidsmarkt, pensioenen en de zorg. Een beter functionerende woningmarkt draagt bij aan de financiering van de vergrijzing en de gezondheidszorg door meer private vermogensopbouw tijdens het werkzame leven. Dit biedt ruimte voor meer investeringen in menselijk kapitaal ten behoeve van een hogere arbeidsparticipatie en een bredere belastingbasis.
Lans Bovenberg
De auteur is hoogleraar economie in Tilburg
NRC Handelsblad werkt voor deze rubriek samen met de website MeJudice, www.mejudice.nl
Lezers kunnen reageren op de bijdragen van Maarten Schinkel op nrc.nl/schinkel.
dinsdag 28 september 2010, 17:02 uur
Ook gij Brutus! Lars Bovenberg op 28 9 2010 in het NRC.Niets over het TABOE, de jaarlijkse collectieve 30 miljard aftrek in box 1 en de vrijstelling in box 3 van 800 miljard(met een latente belastingclaim van netto circa 150 miljard)
–
Verschenen in:
ESB, 83e jaargang, nr. 4138, pagina 100, 6 februari 1998 (datum)
Belasting op pensioenbesparingen: nu, later of nooit
Auteur(s):
Besseling, P.J. (auteur)
Bovenberg, A.L. (auteur)
De auteurs zijn werkzaam op het Centraal Planbureau. Bovenberg is ook verbonden aan het Ocfeb en CentER. Een
uitgebreidere beschrijving van het in dit artikel besproken onderzoek is te vinden in De fiscale behandeling van
pensioenbesparingen in discussie, CPB, werkdocument, Den Haag, 1998.
Voorstel: Schaf de aftrekbaarheid van de pensioenpremies af en maak de uitkeringen hiermee belastingvrij.
–
En vandaag in het NRC:
–
Bevorderen vrijsparen eigen woning
Om huishoudens niet te ontmoedigen eigen vermogen op te bouwen in het eigen huis dienen de fiscale faciliteiten voor hypotheekrenteaftrek te worden beperkt. Daarnaast kan een vrijstelling worden geïntroduceerd voor het vrijgespaarde vermogen in het eigen huis (de WOZ-waarde minus de op de woning rustende hypotheek) voor degenen die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd. Op die manier worden belastingplichtigen die over weinig pensioenrechten beschikken op eenzelfde manier behandeld als degenen die sparen voor hun pensioen via de financiële sector. Samen met een langdurig overgangsregime waarvan ook nieuwe hypotheken profiteren, voorkomt een dergelijke fiscale faciliteit dat het beperken van de hypotheekrenteaftrek de waarde van woningen en daarmee het onderpand van kwetsbare banken aantast.
—
Niets over de jaarlijkse 30 miljard belastingaftrek in box 1 en vrijstelling in box 3 voor de collectieve pensioenpremies. Welke (collectieve?) krachten maken dit taboe tot een taboe?
dinsdag 28 september 2010, 18:43 uur
[...] Lees het volledige verhaal hier [...]
dinsdag 28 september 2010, 18:59 uur
Ik wil niet uitsluiten dat er ook velen zijn, die hun hypotheekschuld zolang mogelijk handhaven om een 2-de woning in het buitenland te kopen.Nederlanders beschikken over 250.000 tweede woningen in het buitenland, zo had de fiscus enige jaren geleden berekend. Zelf kocht ik op die wijze in 1974 een 2-de woning in Italie, waarin ik nu reeds 25 jaar vast woon met mijn gezin. Destijds allemaal mogelijk omdat gierende inflatie de schuld in weinig jaren deed smelten als sneeuw in de zon. Nu helpen de lage rente en de aflossingsvrije hypotheek een handje. Of dit soort mogelijkheden maatschappelijk gewenst zijn, daar kan je een vraagteken bijzetten. Mijn persoonlijke mening is dat het aanvullend nederlandse pensioen naast de AOW te hoog gemikt is. Op de lange duur zal het noodgedwongen gekort moeten worden. De AOW daarentegen dient verbeterd te worden met oog op de minderbedeelden. Ook noodgedwongen! Een over 10 à 15 jaar gerekte afbouw van de hypotheek-rente-aftrek zou m.i. ook een goede zaak zijn. In andere EU-landen is de aftrek niet zo genereus. EU-belastings-telsels kunnen op die wijze meer convergeren. Ook een goede zaak!!
dinsdag 28 september 2010, 23:02 uur
Voor mij wordt een en ander zeer ondoorzichtig.Ik heb meer vragen dan meningen.
Door de recessie is de rente laag,er was immers weinig vraag naar geld en de rente viel terug,nog kunstmatig versterkt door centrale banken.?Je zou zeggen lagere rente hogere huizenprijzen,dat was ook zo,maar nu niet meer,er is zelfs betrekkelijk weinig handel in huizen ?
Die hoger waarde van het huis zou een pensioen in natura zijn,maar nu niet meer omat er zoveel hypotheek was opgenomen ?
Het pensioenfonds schijnt opeens last te hebben van lagere rente hoewel staatsobligaties toch duurder worden bij lagere rente ?
Neen er schijnt een dekkingstekort te zijn dat nog geflatteerd is ook (vergeten dat veel meer mensen ouder werden) ?
Kan het verlies bij de pensioenen niet goedgemaakt zijn door die lange periode van prijsstijging van huizen,of verliezen we op beiden tegelijk ?
Als de renteaftrek minder wordt wordt het dan beter met de handel,het inkomen van jongeren of van gepensioeneerden ?
Sorry,ik hoor de mensen alle kanten op redeneren,soms weten ze iets,soms vrezen ze iets en willen het niet waar hebben of soms is het propaganda voor een beleid of iets dergelijks.
woensdag 29 september 2010, 0:29 uur
Als essentiële verandering wordt eigenlijk alleen de hypotheekrenteaftrek aangepakt. Verder zijn het wat vage aanbevelingen in verschuivingen van financiële mogelijkheden.
De door de schrijver aangegeven hoofdzaak van het probleem (het opnemen van hypotheekgelden om die elders meer risicovol te beleggen) wordt echter niet fundamenteel aangepakt.
Immers altijd zal de rente op risicovolle investeringen hoger zijn, dan die op risicoloze investeringen. De homo economicus zal hier altijd weer intrappen en goedkoop geld lenen om dat tegen de hogere rente te investeren. Maar deze homo economicus zal dan later hard klagen, als daadwerkelijk blijkt, dat de investering meer risico liep en hij/zij zijn/haar geïnvesteerde geld kwijt is. Het ligt dan o.a. aan vadertje staat, die zijn vaderlijke plicht -om de homo economicus tegen zichzelf te beschermen- heeft verzuimd.
woensdag 29 september 2010, 9:34 uur
Het is ook van de gekke dat er aflossingsvrije hypotheken zijn en dat je op je 60-ste of ouder nog dergelijke hypotheken kunt krijgen. De totale hypotheekschuld is te hoog. De overheid zou vervroegd aflossen kunnen stimuleren, door deze (ten dele) aftrekbaar te maken. Dit is aantrekkelijk voor de aflosser en na enkele jaren al ‘goedkoper’ voor de overheid. Een redelijke win/win.
woensdag 29 september 2010, 11:15 uur
Steeds bij het lezen van artikelen over de hypotheekrente aftrek – waarvan ik in theorie een groot voorstander ben – heb ik behoefte aan concrete (cijfermatige) gegevens(voorbeelden) waarmee ik mijn gesprekspartners kan laten zien wat de gevolgen in bepaalde situaties zijn. Dat werkt denk ik beter dan alle mooie verhalen. Bestaan er dergelijke rekenvoorbeelden of programma’s. Zou misschien voor meer mensen duidelijkheid scheppen
woensdag 29 september 2010, 12:05 uur
De staatsschuld EMU saldo bedraagt eind 2011 408 miljard. Hiervan moet u de belastingclaim van ca 35% van 784 miljard pensioenreserves dus 274 miljard aftrekken. Daarmee heeft Nederland een uitstekende uitgangspositie en is er al flink gespaard. Over die belastingclaim heeft men het nooit (m.u.z. van de heer Kortekaas – zie boven) als de hobby horse aflossen van de staatsschuld weer eens bereden wordt. Deze schuld daalt overigens, bij een inflatie van 2% en een groei van bbp van 1,75, van 66% van het bbp nu naar 22% in het jaar 2040, zonder maar een cent te hebben afgelost.
Blijkens de AFM (latere cijfers kon ik daar niet vinden) bedroeg begin 2008 de totale uitstaande hypotheekschuld van alle hypotheekvormen in Nederland 568 miljard euro volgens het TOF onderzoek van GfK Panel Services. Bijna de helft (48%) van het aantal van deze uitstaande hypotheken is grotendeels aflossingsvrij. In totaal 264 miljard euro van de hypotheekschuld is dus aflossingsvrij. In 1996 was slechts 9% van de uitstaande hypotheken aflossingsvrij. Sinds 1996 neemt het aandeel aflossingsvrij ieder jaar ruim drie procentpunt per jaar toe, blijkt uit deze tweejaarlijkse meting. Thans is deze schuld ca 630 miljard. Het belastingeffect van het niet aflossen van de hypotheekschuld is dus substantieel en bevordert men zo het eigen woningbezit?
Zolang de HRA een heilige koe is, zal deze situatie niet veranderen. De totale subsidie eigen woningbezit was na aftrek overdrachtsbelasting in 2008 15,2 miljard incl. het effect van de gederfde vermogensrendementheffing van 7,7 miljard, die vaak vergeten wordt.
Met name door de aftrek hypotheekrente en (top) pensioenpremie profiteert de bovenste 10 percent inkomenscategorie bovenmatig van de fiscale faciliteiten met een belastingdruk op inkomen en vermogen van 32%. Toen wijffels het in Buitenhof had over het in kaart brengen van bepaalde inkomensoverdrachten van de overheid bij groepen die het niet nodig hebben, zal hij ongetwijfeld mede aan deze onevenwichtigheden gedacht hebben.
woensdag 29 september 2010, 14:05 uur
Een van de grote problemen blijft in feite bij dit alles dat de hypotheekrente op een erg ongunstig mmoment wordt afgeschaft. Dit mn op 2 aspecten:
-iedere aankondiging ook al werkt die pas voluit over 30 jaar of zo heeft gevolgen voor de prijs van og nu.
-Stel een overgangstermijn van 30 jaar en dat nu ook 30% van de prijs bepaald wordt door de aftrek (lijkt een aardige schatting) dan moet het og ongeveer 1% pj anderszins in waarde stijgen om eea op te vangen. Dit zou weleens ook het feitelijke percentage kunnen zijn. Met als gevolg dat er in feite alleen maar gespaard wordt als er wordt afgelost. Iedere berekening gaat in feite uit van aanzienlijke waardestijgingen, maar studies specifiek naar die og waardestijgingen geven vaak nauwelijks waardestijgingen aan.
Overdrachtsbelasting moet een probleem zijn. In de US blijkt nu dat,door onderwaarde,verhuizen onbetaabaar wordt en dat dit nu al de arbeidsmarkt beinvloedt.
Liberaliseren huurmarkt. Zal waarschijnlijk ook betekenen eenvoudiger opzeggen van de kant van de verhuurder. Of dit zo wenselijk is in NLse verhoudingen? Het is niet alleen de lage huurprijs die zorgt dat huurhuizen lager in waarde zijn dan vrij opleverbare. Het is ook het feit dat er iemand inzit en dat je moeilijk vrij op kunt leveren.
Ondanks mijn kritiek is dit het eerste plan wat ik tot nog toe gezien heb dat als aanzet voor een mogelijke oplossing zou kunnen dienen. En er zal wat moeten gebeuren totale belastingdruk naar 55-60% en voor veel werkenden nog hoger in 2040, met nog maar de vraag of je zelf ooit nog pensioen krijgt, lijkt mij geen haalbaar iets. Dit lost een aantal knelpunten op, nu de laatsten nog.
woensdag 29 september 2010, 20:13 uur
Liudger Silva,
Het belangrijkste probleem met de beleggingen is dat die hoofdzakelijk in het buitenland plaatsvinden waardoor er veel geld wegvloeit.
Gb. Rustenburg,
We kennen al te veel aftrekposten en zeker op het gebied van de huizenmarkt. De beste manier om het aflossen te stimuleren is door het inperken van de hypotheekrenteaftrek.
woensdag 29 september 2010, 23:09 uur
De meest stabiele regeling is, de maximale aftrekbare hypotheek van huizen bouwjaar 2006 en eerder vast te stellen op de vastgestelde WOZ waarde van 2006. Op deze waarde moet jaarlijks 2% worden afgescheven, zodat de aftrekbare hypotheek langzamerhand kleiner wordt.
Huizen van na 2006 krijgen aftrekbare hypotheek ter hoogte van de nieuwbouwwaarde. Hierop wordt daarna jaarlijks ook 2% afgeschreven.
Enkele voordelen:
Het object(huis)krijgt dus gedurende 50 jaar een objectspecifieke fiscale aftrekcapaciteit die lineair daalt. Met de gevreesde inflatiegolf in aantocht, zal dit niet tot een inflatoire toename van hypotheekaftrek leiden.
Mensen die al een deel van hun huidige hypotheek hebben afgelost b.v. 20%, zullen dus zeker de eerste 8-9 jaar geen beperking van de hypotheekaftrek ondervinden.
De huizenprijzen zullen redelijk stabiel op het huidige niveau blijven liggen.
Opbouw eigen vermogen wordt gestimuleerd vanuit een negatieve stimulans, hetgeen verdere ongelijkheid tussen belastingbetalers voorkomt.
donderdag 30 september 2010, 11:51 uur
Nederland is koploper met zijn hypotheekschuld&pensioenreserve.
Beide worden fiscaal gefaciliteerd met aftrek in box 1, beiden jaarlijks circa 30 miljard, en vrijstelling in box 3. Bij de pensioenreserve geldt dit alleen voor de collectieve pensioenregelingen, maar ook de hypotheekrenteaftrek kent inmiddels beperkingen.
Het taboe op de hypotheekrenteaftrek is inmiddels geslecht. Het onderwerp is bespreekbaar. Het taboe op de belastingclaim in de reeds opgebouwde pensioenreserve en de jaarlijkse belastingfaciliteit in box 1 (kosten 13 miljard) en box 3 (kosten 10 miljard) nog niet. De auteur van bovenstaand artikel schreef in 1998 bij het CPB al een studie naar de afschaffing van de pensioenaftrek. Daarom is het schokkend dat Lars Bovenberg wel spreekt over de hypotheekrenteaftrek en niet over de pensioenaftrek.
Het verschil is inderdaad dat de gegeven hypotheekrenteaftrek niet meer fiscaal terug keert, en de gegeven pensioenaftrek wel uiteindelijk in de schatkist, zij het gemiddeld 40 jaar later.Spaarpot voor later.
Sterke collectieve krachten van werkgevers&werknemers maken dit onderwerp tot een taboe. Dat is jammer want bij emigratie heeft de Nederlandse Staat nu al het nakijken in box 1 en box 3, zodat het verstandiger is de aftrek af te schaffen in ons Europees verband.
De staatsschuld kan verminderen met de latente collectieve belastingclaim van circa 150 miljard en de collectieve pensioenen en de pensioenpremies gaan buiten box 1 om. Net als nu al het grootste deel van de individuele pensioenvoorzieningen. Over vrijstelling in box 3 valt best te praten, maar incasseer jaarlijks die opbrengst van 12 miljard in box 1 NU en niet 40 jaar later.
vrijdag 1 oktober 2010, 9:09 uur
Waarom heeft die hoogleraar niet een paar jaar geleden zijn mond opengedaan? Or for that matter: alle Nederlandse economen.
Gevolg daarvan zijn dat zijn punten teveel sociaal wenselijk zijn ipv inzichtgevend. Bijvoorbeeld: leuk dat je nu ontdekt dat geld in bakstenen er ingebakken zit, maar ooit over nagedacht wat er werkelijk gebeurd wanneer dat geld belandt in “geldcircuits met lagere snelheid”? Geld is uiteindelijk altijd een verhouding.
Wat mij betreft teveel gericht op kortzichtig eigenbelang. De enige interessante vraag is waarom economen hun mond dicht hielden: was het omdat ze niet konden rekenen of omdat het ze niet uit kwam?
vrijdag 1 oktober 2010, 18:15 uur
Is het ook bekend wat het percentage “groen of klimaathypotheken” is? of zitten die in het stukje Onbekend en overig uit de grafiek?
zaterdag 2 oktober 2010, 15:34 uur
Het artikel van Maarten Schinkel maakte bij mij genoeg los om deze reactie te schrijven.
Ook nu nog worden in Nederland hypotheken verstrekt aan personen met een middelmatig inkomen, die 120% van de aankoopsom van hun woning nodig hebben om die te kunnen betalen. De banken hebben dus niet genoeg geleerd van de crisis om daarmee eindelijk te stoppen. Voor de problemen, die dat over een aantal jaren oplevert, draait straks natuurlijk weer de belastingbetaler op. Ook zie je nu nog dat de helft van de hypotheek aflossingsvrij is, omdat de huizenkoper anders op te zware lasten komt te zitten en dan niet aan de financieringsnorm kan voldoen. Maar met dit trucje wordt de norm dus omzeild.
Deze mensen kunnen dus nooit meer verhuizen, laat staan wat er gebeurt bij een echtscheiding of als ze langdurig werkloosheid worden.
Weet de Nederlandse Bank dit wel? En zo ja, waarom worden deze praktijken dan niet gestopt? Heel simpel, omdat de banken in Nederland anders te weinig verdienen en de staat volgend jaar alweer moet ingrijpen.
Je ziet dus dat het eenvoudig onmogelijk is, om de hypotheekaftrek af te schaffen: grote groepen, vooral jongeren met een hooggefinancierde eigen woning zouden de eerste slachtoffers zijn. Wij moeten in Nederland de prijzen dus wel zo hoog laten en deze daarom zelfs nog geleidelijk verder laten stijgen.
De lagere overheid werkt hieraan volop mee door ervoor te zorgen, dat er in veel aantrekkelijke woongebieden nauwelijks en dan nog alleen voor absurde prijzen bouwgrond beschikbaar komt voor hen, die zelf een eigen woning willen (laten) bouwen. Wel is nog genoeg grond te koop in onaantrekkelijke steden die verder willen / moeten groeien.
Iets voor de nieuwe ambitieuze regering i.o. om eens in alle wijsheid over na te denken.
woensdag 6 oktober 2010, 10:41 uur
De Nederlandse Politiek kent nog wel meer taboes dan de collectieve pensioenaftrek. Jaarlijks 13 miljard aftrek in box 1 en 800 miljard vrijstelling in box 3. Politici zijn alhier calvinistische eekhoorns, die overal geld hebben verstopt dat in de grond ligt te rotten.Latente belastingclaim van de Staat in dit dossier circa 150 miljard. Maar er is meer.
I.Staatsschuld.(400 miljard) Er wordt politiek slechts gesproken over schuld, niet over bezittingen.
De aardgasvoorraad, conservatief geschat op 1300 miljard, oplopend tot 2000 miljard. De totale voorraad is honderden keren groter, de winbaarheid daarvan is nu nog problematisch. Een vijandig bod van Shell/Exxon op het overheidsdeel in de aardgasvoorraad : 200-400 miljard euro.
II.Aandelen in bedrijven (ABNAMRO, ASR, Schiphol etc etc en alle publieke gebouwen, infrastructuur).100-200 miljard.
3. 2 miljoen woningen van Woningbouworganisaties die voor 45.ooo euro op de balans staan met een WOZ-waarde van 150.000. 200 miljard dood geld dat rot.
Verkoop die huizen voor balanswaarde 45.000 aan de huurders of stop met klagen. Dat is sociale volkshuisvesting, een huis voor 45.000 euro. Met antispeculatiebeding van 30 jaar, dat wel.
Het bezuinigingsbeleid van de achtereenvolgende kabinetten is een economische doodzonde, die de eenheid van de eurolanden ondermijnt. De Grieken frauderen statistisch net zo omlaag met hun staatsschuld als wij de staatsschuld van negatief opblazen tot 400 miljard. De oersombere kijk.
donderdag 21 oktober 2010, 10:20 uur
De Nederlandse pensioenen zijn de beste van de wereld. Het blijft daarom vreemd dat Lars Bovenberg wel begint met een grafiekje hypotheekschuld-rood en pensioenvermogen-groen. Maar verder zegt hij niets over de exorbitante pensioenopbouw in Nederland ten op zichte van mede eurolanden Duitsland,Frankrijk, Italie,Oostenrijk en Belgie. In die landen is deze pensioenpot nog geen 10% van die in Nederland. Bovendien zit er hier in die pensioenpot onbetwist een eenmalige latente belastingclaim voor de overheid van 150 miljard. Ook zijn uitspraak over de goed functionerende financiele markt in Ierland en Ijsland is ridicuul.(Nederland kent net als Denemarken, IJsland, en de Angelsaksische landen VS, het Verenigd Koninkrijk en Ierland zowel hoge hypotheekschulden als omvangrijke pensioenbesparingen. Dat duidt op goed functionerende financiële markten)De conclusie moet veeleer zijn dat de hypotheekrenteaftrek en pensioenpremieaftrek, beide circa 30 miljard in box 1, een veel te pessimistisch beeld geven van de overheidsfinancien. Zoals eerder betoogd is het taboe op het afschaffen op de collectieve pensioenaftrek( schade jaarlijks 13 miljard in box 1, 10 miljard in box 3)nog steeds onbespreekbaar. Ook in deze rubriek, want Lars Bovenberg reageert niet. De auteur van het CPB rapport uit 1998:
Voorstel: Schaf de aftrekbaarheid van de pensioenpremies af en maak de uitkeringen hiermee belastingvrij.
dinsdag 26 oktober 2010, 17:52 uur
We hebben al zoveel constucties gelezen van zogenaamde economen.
Het komt er koud op neer dat makelaars banken etc allemaal willen verdienen aan een dak boven iemands hoofd.Er wordt verdiend aan niet-werken (lees een uikering via de woningmarkt voor diezelfde lui die niets anders kunnen dan handelen ).Ik kan nog steeds geen goede reden bedenken waarom een huis niet zo veel mag kosten als bijvoorbeeld in duitsland waar de prijzen op de letterlijke helft liggen in vergelijking met nederland.
De prijs van een dak boven iemands hoofd is een lucratief handeltje geworden voor de staat en bovenvermeldde lieden.
De jeugd is er de dupe van.
ook moet me van het hart dat bovenstaande reacties voornamelijk komen van de bezittende gegoede klasse met een vaste baan en dito inkomen.Het argument hiervan is dat de zogenaamde flexibele schil in de economie (zzp uitkeringstrekkers en vooral uitzendkrachten met zeer kortlopende contracten)zich deze nieuwerwetse wetmatigheden en oplossingen zoals boven gesuggereerd in andere reacties van deze rubriek,zich wel kunnen veroorloven!!
Ergo moeten we definitief af van de woekering in handel door staat makelaars banken ,van iemands dak-boven-hoofd.
Laat ze eens echt gaan werken en investeren in hightech en echte duurzame werkgelegenheid in plaats van speculeren op andermans eerste levensbehoefte :WONEN !!!
dinsdag 26 oktober 2010, 20:00 uur
Ook gij Mark!, de regeringsverklaring.
Naar verwachting is de staatsschuld eind 2011 opgelopen naar 400 miljard euro – dat is een slordige 24.000 euro per Nederlander. En dat bedrag loopt nog op met zo’n 100 miljoen euro per dag. We betalen over deze schuld elk jaar 11 miljard euro aan rente, evenveel als we uitgeven aan het basis- en voortgezet onderwijs. Het is onze plicht om dit tekort zo snel mogelijk terug te dringen en de rekening niet door te schuiven naar volgende generaties. Dat zou onverantwoord zijn. Zeker nu we voor het probleem staan dat door de vergrijzing steeds minder werkende Nederlanders voor steeds meer niet-werkende Nederlanders moeten zorgen.
————————————————–
Staatsschuld 400 miljard, maar
1.Waarde delfstoffen in bodem, gas,olie,kolen&zout, conservatieve schatting vijandig bod Shell&Esso
400 miljard.
2. Waarde publieke gebouwen, bezittingen, aandelen
200 miljard
3. Onderwaardering 2,4 miljoen woningwetwoningen
200 miljard. Verkoop deze aan huurders voor boekwaarde van 50.000 euro per stuk of houd op met zeuren over de precaire positie van de woningbouwcooperaties.
4. Het grote taboe. Jaarlijks 30 miljard aftrek in box1 (en ook box 3) van de collectieve pensioenpremies. Het afschaffen lijkt totaal onbespreekbaar. Inmiddels zit er een latente belastingclaim van 150 miljard in de pensioenpot van 800 miljard. Ook vele individueel gesloten pensioenvoorzieningen torsen zo’n latente belastingclaim.
Calvinistische eekhoorns, die overal honderden miljarden hebben verstopt. We hebben een economische Youp nodig om deze schatten bloot te leggen!Op dit forum lukt het niet.
dinsdag 2 november 2010, 21:19 uur
Allemaal in hetzelfde pensioenschuitje (NPN)
Gepubliceerd op: 26 April 2010
Verplicht sparen voor pensioen moet worden afgetopt, stelt Goudswaard. Maar de tegenstanders roeren zich, schrijven Jasper van de Kerkhof en Thomas Olivier
……………
“De 650 miljard euro aan pensioenvermogen is een latente belastingclaim van 220 miljard. Zeker bij een zeer sterk oplopende overheidsschuld hebben we dat geld heel hard nodig om de kosten van de vergrijzing op te vangen.”
=====================================================
Zie hier DE Profielschets van de Calvinistische Eekhoorns.
Andere EU-landen hebben geen Pensioenspaarpot met een latente belastingclaim.
Geen bodemschatten.
Geen ondergewaardeerde Woningcorporaties.
=================================
Als uitsmijter dan maar Peter Voser, RSD, heden in het FD:
“Toch heeft Nederland volgens de Zwitserse Shell-voorman veel meer aan gas, ook de winning ervan. Hij ziet veel potentie in gas dat in gesteentes ligt opgeslagen, zogeheten onconventioneel gas. Een veelbelovende steenformatie loopt langs de Belgisch-Nederlandse grens. ‘Het is verwonderlijk als je naar een atlas kijkt met seismische informatie. Het lijkt wel of Willem van Oranje en zijn nazaten toen zij de Spanjaarden verjoegen de eerste geologen ter wereld waren, slechts vermomd als prinsen.’”
zondag 5 december 2010, 10:30 uur
De Ierse banken worden gered, na die van Ijsland, de USA(minus Lehman) GB en de Benelux. Wat bedoelt Lans Bovenberg toch hierboven?
“Nederland kent net als Denemarken, IJsland, en de Angelsaksische landen VS, het Verenigd Koninkrijk en Ierland zowel hoge hypotheekschulden als omvangrijke pensioenbesparingen. Dat duidt op goed functionerende financiële markten”
dinsdag 5 april 2011, 13:18 uur
Jammer dat Lans Bovenberg blijft zwijgen. De Pensioenpotten zijn inmiddels gevuld met 1000 miljard, de hypotheekschuld is 630 miljard en het aftrekken in box 1 gaat door.
Jaarlijks 30 miljard aftrek hypotheekrente in box 1.
Jaarlijks 30 miljard aftrek pensioenpremies in box 1.
Waarom zijn de pensioenpremies onbespreekbaar?
Schaf de aftrek in box 1 af en de overheid vangt structureel 13 miljard meer aan belastingen. De premies kunnen met 40% omlaag omdat de toekomstige uitkeringen onbelast zijn. De opgebouwde pensioenpot van inmiddels 1000 miljard kan belastingvrij worden uitgekeerd na betaling aan de staat van 250 MILJARD latente belastingen. De staatsschuld meer dan gehalveerd.
Het geld ligt op straat.