Zijn de centralebankiers bezig dezelfde fouten te maken die leidden tot de kredietcrisis, of maken ze slechts ‘kleine blije ongelukjes’?

Jackson Hole, in de Amerikaanse staat Wyoming, heeft zo’n typsich Amerikaans natuurschoon dat lijkt te zijn weggelopen uit een schilderij van wijlen televisieschilder Bob Ross. Denk aan Yosemite National Park: keurige bergtoppen, bomen precies op de goede plaats en hier en daar een welgemikt meertje of een waterval. En dat alles, in de geest van de snelschilderende krullenbol, voorzien van pretty little highlights, bospaadjes waarvan het er niet toe doet waar ze naartoe gaan, en hier en daar een zweempje Van Dyke brown op een verlaten schuur.

Jackson Hole is ook de plek voor de jaarlijkse centralebankiersbijeenkomst van de Amerikaanse Federal Reserve, waar de top van de sector, aangevuld met een keur aan wetenschappers, zich buigt over actuele onderwerpen in de eigen sector.

Lees verder »

Extra overheidsuitgaven  verzachten de crisis. Maar  intussen lopen de  staatsschulden zo ver op dat  die op zichzelf de crisis  versterken. Wat te doen?

De financiële crisis die eind 2008  losbarstte, leidde wereldwijd tot  een heuse comeback van het keynesiaanse denken onder beleidsmakers. Sinds de jaren zeventig  was het idee dat overheden actief  een keynesiaans, dat wil zeggen  anti-cyclisch, begrotingsbeleid  moesten voeren geheel uit de mode geraakt. Maar toen de wereldeconomie twee jaar geleden in een  vrije val dreigde te raken, werd  vliegensvlug naar de reddingsboei  van het expansieve begrotingsbeleid gegrepen. En het heeft gewerkt. Zonder het conjuncturele  tegengas van het ruime begrotingsbeleid zou de krimp van  2009 nog groter zijn uitgevallen.

Maar het kan verkeren. Vorige  zomer voerde het keynesiaanse  geluid over de (verdere) noodzaak  van een expansief begrotingsbeleid nog ontegenzeglijk de boventoon. Lees verder »

Is er sprake van te hoge rentetarieven op de  hypotheekmarkt? In sommige gevallen lijkt de situatie nog ernstiger dan onderzoek aantoonde.

Het gaat goed met de banken. Nu de grootste golf van winstcijfers achter de rug is, mag worden geconcludeerd dat de winstgevendheid in Europese bankensector sterk aan de beterende hand is. Het ene spectaculaire winstcijfer duikelde de afgelopen maand over het andere heen.

Van de Nederlandse banken die hun cijfers al hebben geopenbaard, noteerde ING over het tweede kwartaal van dit jaar een winst van 1,1 miljard euro, vergeleken met een schamele 71 miljoen een jaar geleden.  Ook de middelgrote bank Van Lanschot presteert beter. En ABN Amro mag dan volgens bestuursvoorzitter Zalm een verliesgevend jaar draaien, de onderliggende winstgevendheid zal in lijn liggen met de rest van de sector.

Dat maakt het des te brisanter dat de Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis beweren dat de marges op hypotheken alleen maar zijn toegenomen. Lees verder »

De werkloosheid in Nederland behoort tot de laagste ter wereld. Tijdens de crisis is die maar weinig opgelopen en nu daalt die al weer. Hoe kan dat?

Terwijl de grote recessie diepe wonden slaat in de overheidsfinanciën zijn de gevolgen voor de Nederlandse arbeidsmarkt relatief gematigd. De piek in de werkloosheid lag bij 6,1 procent, een percentage waar menig land zelfs in goede tijden jaloers op zou zijn. En de afgelopen drie maanden is de werkloosheid zelfs alweer gedaald.

Een voor de hand liggende verklaring voor de meevallende gevolgen is natuurlijk de omvang van de crisis. Die is tot nu toe zeker niet te vergelijken met de crisis van de jaren dertig en tachtig van de vorige eeuw. Toch is de vraaguitval naar goederen en diensten in de afgelopen periode fors geweest. De arbeidsmarkt heeft die klap echter verrassend flexibel opgevangen. Hoe komt dit? Er zijn verschillende mogelijk verklaringen, de een beter dan de ander.

Lees verder »

Wie denkt dat centralebankiers het nu moeilijk hebben, moet zich eens verdiepen in de laatste vooroorlogse jaren.

Een stapeltje literatuur is onontbeerlijk op vakantie, maar tussendoor is er niets tegen wat monetaire nostalgie bij de trekkerstent: de jaarverslagen van de Bank voor Internationale Betalingen van vóór de Tweede Wereldoorlog. Ze staan allemaal op de site van de BIB (www.bis.org) en blijken in hun tijd even doortastend en helder als de verslagen van de BIB tegenwoordig zijn – zij het met de taal en het jargon uit die tijd.

De BIB was na de Eerste Wereldoorlog opgericht om de Duitse herstelbetalingen aan zijn overwinnaars door te sluizen, maar ontpopte zich al snel tot de ‘bank van de centralebankiers’ die zij nog steeds is. En tot een analytisch en statistisch centrum van de internationale bankwereld, dat tot dan toe niet bestond.

Lees verder »