Vergrijzing vergt herbezinning op collectieve én private uitgaven – B.M.S. van Praag
Vorige maand heeft het CPB de studie ‘Vergrijzing verdeeld’ gepubliceerd. De resultaten zijn enigszins onthutsend.
We zijn geneigd in de discussie over vergrijzing alleen te kijken naar de AOW en aanvullende pensioenen. Voor het overheidsbudget gaat het echter om de AOW én de zorgkosten. Dan blijkt uit de CPB-doorrekening van 2015 tot 2040, waarvan verslag wordt gedaan in het recente rapport Vergrijzing verdeeld, dat niet alleen de AOW stijgt van 5,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar 8,5 procent, maar dat de zorgkosten ook stijgen van 10,3 tot 14,3 procent over dezelfde periode. De zorgkosten stijgen dus nog harder dan de AOW.
Alles bij elkaar genomen lopen de overheidsuitgaven op van 49,4 tot 57,7 procent van het bbp in 2040. Als gevolg van deze ontwikkeling stijgt het begrotingstekort (EMU-saldo) van 2,9 procent van het bbp nu naar 8,9 in 2040. Natuurlijk gaat het om voorspellingen die afhangen van de gemaakte assumpties. We dienen daarom niet alles exact te aanvaarden wat het CPB ons voorspelt, maar het zou van struisvogelgedrag getuigen om hier kennis van te nemen en vervolgens over te gaan tot de orde van de dag. Daarvoor zijn de gesignaleerde ontwikkelingen te onrustbarend.
Het CPB beziet de ontwikkeling vanuit de overheid en speciaal met betrekking tot de ontwikkeling van de staatsschuld. Een begrotingstekort leidt immers tot een toename van de staatsschuld. Er is weinig aan de hand wanneer de staatsschuld gelijk op stijgt met het nationaal product, maar volgens het CPB zou in dit geval de staatsschuld veel sneller gaan stijgen dan het bbp, waardoor we op den duur kunnen belanden in een Griekse situatie. Het huidige begrotingstekort wordt op de lange duur onhoudbaar, behalve als we ertoe overgaan de belastingen en premies te verhogen.
Deze ontwikkeling is te herleiden tot het feit dat een belangrijk deel van de overheidsuitgaven bepaald wordt door de leeftijdsverdeling van de Nederlandse bevolking. Het CPB ging na hoe het profijt van de overheid terechtkomt bij de verschillende leeftijdscategorieën. Het verband is weergegeven in de grafiek. Hieruit blijkt dat degenen die tussen 25 en 65 jaar zijn een nettobijdrage leveren aan de overheidsuitgaven, maar dat voor de jongeren en de ouderen veel meer wordt uitgegeven dan ze aan belasting en premie aan de overheidskas afdragen.
Wanneer de leeftijdsverdeling naar rechts verschuift en het aandeel van ouderen sterk stijgt, stijgt per saldo het beroep op de overheid en stijgt het begrotingstekort. We zouden kunnen denken – en deze mening wordt door sommigen nog steeds verdedigd – dat wij van dit probleem afkomen door het profijt van de ouderen tijdelijk te trimmen en bij terugkeer van ‘normale’ omstandigheden in de jaren veertig van deze eeuw, de teugels weer te laten vieren. Deze demografische verschuiving is echter, zoals ook het CPB erkent, niet tijdelijk maar permanent. De normale omstandigheden keren niet terug. Dat impliceert dat ook de veertigjarigen van nu over vijfentwintig jaar die getrimde AOW en een sterk uitgedund zorgpakket kunnen verwachten. Wanneer de actieven van nu zich dat realiseren, wordt die oplossing natuurlijk een stuk minder aantrekkelijk. Bij consistent beleid impliceert een keuze van het trimmen van de zorg voor de senioren van nu immers ook het afzien van dat zorgaanbod over twintig jaar.
In de politiek wordt sterk gehamerd op het reduceren van de overheidsuitgaven, zodat het begrotingstekort houdbaar wordt. Een daarvoor benodigde reductie van ongeveer 4,5 procent van het bbp lijkt echter gewoon onhaalbaar. Het probleem is dat het bestedingspatroon van de Nederlandse bevolking zich aan het wijzigen is. Jongeren hebben veel private consumptie (bijvoorbeeld vakantie en duurzame consumptiegoederen), terwijl een ouder wordende bevolking de bestedingen verschuift naar zorg en AOW, die in onze maatschappij via de overheid lopen. Het willen tegengaan of negeren van deze verschuiving is vechten tegen de bierkaai.
De meest voor de hand liggende oplossing – en daar zal het ook wel naar toe gaan – is een verhoging van de belastingen en premies, gefinancierd uit een reductie van de private consumptie. Het zou dan moeten gaan om een verhoging van de totale belasting- en premiedruk van 49,4 naar 57,7 procent. Dat is niet misselijk. Natuurlijk zijn er tal van manieren waarop dit kan worden gespreid over directe en indirecte belastingen, AWBZ en verzekeringspremies, maar het zal moeten worden opgebracht, en gezien de omvang van de belastingverhoging zal dit onmogelijk alleen door ‘de rijken’ kunnen worden opgebracht.
Een tweede mogelijkheid om het begrotingstekort te verminderen is verdere privatisering van de zorg. Dit lost voor de burger echter weinig op. Het is een cosmetische wijziging, want dezelfde zorg zal geleverd moeten worden, ook al lopen de kasstromen dan niet meer via de overheid.
Hoe we het ook wenden of keren, de bestedingsquote van zorg zal stijgen naar rond de door CPB voorspelde 15 procent of misschien zelfs wel naar 20 procent. De dreigende personeelsschaarste in de zorgsector maakt het immers meer dan waarschijnlijk dat lonen in de zorg behoorlijk zullen moeten stijgen om de komende vacatures te kunnen invullen, wat de zorg uiteraard duurder maakt.
B.M.S. van Praag is emeritus universiteitshoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam.
dinsdag 13 juli 2010, 16:28 uur
Neen, de meest voor de hand liggende oplossing is niet verhoging van belasting en premies, maar…..”privatisering”: Zorg dat de overheid elke burger weer op gelijke voet bejegent en niet langer welgestelden spekt met premieaftrek pensioenfonds. Het volk wil belasting betaald hebben naar draagkracht en over de tarieven kun je in het parlement en bij verkiezingen stemmen. Stiekume, door de meeste mensen niet begrepen, methoden om hier onder uit te komen deugen niet. Zoals die premieaftrek met netto effect overheveling van geld uit de zakken van laagbetaalden naar lieden die het niet nodig hebben, behalve om hun hebzucht te stillen. De “privatisering” betekent in dit geval zelf sparen indien je dat wilt.
Correctie van het wanbeleid met die begunstiging is nodig: het nieuwe kabinet dient het ermee gemoeide geld terug te halen naar de Schatkist en vervolgens kan de AOW daardoor met honderden euros verhoogd worden. Dat schept gelegenheid bij oude mensen om meer zelf hun zorg te betalen en raadt eens: Wil de buurjongen, het nichtje, de kennis iets bijverdienen zonder dat ook geld naar Den Haag verdwijnt? Deze “privatisering” levert dus echt voordeel op, in tegenstelling met wat allerlei politici uithalen en de zakken van managers en aandeelhouders vult.
dinsdag 13 juli 2010, 17:44 uur
Opgepast moet worden voor stemmingmakerij. Bijvoorbeeld de kop boven de grafiek in NRC van vandaag over herbezinning m.b.t vergrijzing is op zich correct per persoon. De oudere is dan de duurste voor de overheid, maar alleen als hij 100 wordt. De gemiddelde sterfteleeftijd is echter 83 dus als de grafiek afgekapt wordt op die leeftijd blijkt juist de jongeren de duurste te zijn!!!!Verjonging is dan een probleem en niet veroudering. Hou de discussie svp zuiver.
dinsdag 13 juli 2010, 18:06 uur
Dat de zorgkosten harder zouden stijgen dan de AOW is in absolute zin juist, maar de relatieve stijging lijkt me in dit verband een te verkiezen gezichtspunt.
De stijging van de AOW is met 57% veel groter is dan die van de zorgkosten (39%). Een poging tot misleiding?
dinsdag 13 juli 2010, 18:08 uur
1. Dat worden moeilijke keuzes voor NL (en eigenlijk Europa als geheel).
2. De belastingheffing is nu internationaal al te hoog. Bedrijven kun je vaak eigenlijk in 2 stukken hakken:
-verkoop en marketing (is sterk locatie gebonden).
-financieel beheer, centraal management, productie en R&D ed is dat grotendeels niet.
Bij hoge belastingen gecombineerd met hoge lonen (mn loonkosten waar belasting ook weer een groot gedeelte van is) en lage groei, gaat de tweede groep functies naar goedkopere landen. En bijna alles is nu goedkoper.
3. Met totale belastingtarieven van gemiddeld 55-60% is het ook erg moeilijk bepaalde bedrijven en personen te ontzien, dan moet de rest nog meer betalen.
4. Tarieven van deze omvang kunnen economisch gewoon niet, dat is vragen om problemen. En dat snapt iedereen. Zeker aangezien de groei door hetzelfde fenomeen en daarbij de deleveraging en voortgaande outsourcing erg laag zal zijn.
5. Nog afgezien van de waarschijnlijk hoog opgeleiden die dan massaal naar betere oorden verhuizen. Wat nog meer druk op de ketel zal geven.
6. Dit moet dus ergens anders vandaan komen wil het economisch geen zelfmoord worden.
7. De mogelijkheden:
-overheid uitkleden (in ieder geval de niet zorg). Maar waar? De enige mogelijkheid zijn de overdrachtsuitgaven zoals AOW etc. Dit is de enige post die zoveel kan opbrengen. De andere zaken kunnen een bijdrage geven, maar het echte geld moet daar vandaan komen. NL kan zich simpel weg niet meer permiteren 1 miljoen niet werkende invaliden met een pensioen, 100en werklozen en bijstandstrekkers, bakken vervroegd gepensioneerden, werkverschaffings overheidsbanen en op iedere 2 werkenden ook nog 1 WAOer te hebben.
-Immigratie. Maar dan wel immigranten die financieel bijdragen aan de maatschappij en niet die wandelende kostenposten die nu binnen gehaald worden. Een probleem: ‘Best and Brightest’ zijn, de naam zegt het al oa ‘bright’. En die gaan echt niet een land uitzoeken met afgetopte lonen en 60% belastingheffing om te zorgen voor de NL oudjes, als er ook betere alternatieven zijn. En helaas zijn die er. Dus dat gaat niet gebeuren.
8. Kortom enige reele alternatief is het einde van de verzorgingsstaat zoals we die kennen. Dat mensen vroeger in Skandinavie dit soort tarieven accepteerden betekent niet dat dat nu ook weer zou gaan lukken. Bedrijven en ook werknemers zijn veel, ook internationaal, mobieler en er zijn veel meer mogelijkheden op dat gebied.
9. Of dit (afbreken welvaartstaat) gebeurt en op tijd voor de vloedgolf is natuurlijk een andere vraag. Vaak wordt het probleem pas aangepakt in een land met en tamelijk slappe regering als NL of de meeste Westerse landen (ik denk dat je dat wel kunt concluderen)als men er letterlijk over valt. En dan krijg je vaak onnodige harde maatregelen waarbij mn de zwakken getroffen worden. Denk maar aan de AOW en immigratiedossiers (dat laatste moet nog gebeuren grotendeels maar lijkt mij mede gezien het bovenstaande ook onvermijdbaar).
10. Dus ik vrees voor NL dat de gouden eeuw voor slecht opgeleiden, ambtenaren, en uitkeringstrekkers binnenkort voorbij is. Ik wens u allen veel sterkte met de moeilijke keuzes. Hier hebben we dit jaar weer een procent of 10 groei (een beetje leedvermaak mag toch wel) en 15% belasting ipv 50, misschien dat dat verband met elkaar heeft.
dinsdag 13 juli 2010, 18:23 uur
De uitgaven voor de AOW kunnen worden “bevroren” door de leeftijdsgrens te verleggen. Hieraan wordt al enigszins gewerkt.
De uitgaven voor de zorg zijn minder makkelijk te drukken. Eenvoudig de inkomenssluis openzetten door hogere belastingen is té makkelijk. Tenslotte willen mensen ook nog wel wat anders dan alleen hun verdiende geld uitgeven voor zorg.
Ik denk, dat een beperking in de kwaliteit en kwantiteit van de zorg uiteindelijk onontkoombaar is. Ook zonder vergrijzing stijgen de kosten van de zorg namelijk harder dan het nationaal inkomen. Men zal er vroeg of laat aan moeten wennen, dat niet alle dure geneesmiddelen, alle dure behandelingen en alle mogelijke optimale zorg verzekerd zal zijn.
Een verschraling? Het is maar hoe je het bekijkt. Je kunt ook spreken van een bewuste keuze, om een maximum bedrag beschikbaar te stellen voor zorg.
De scribent gaat er duidelijk van uit, dat deze bewuste keuze niet gemaakt zal worden: hij heeft het over een onafwendbare verhoging van de zorgkosten naar 15 – 20%. Dan liever een minder optimale zorg en geld overhouden voor andere dingen.
Laten we dit eens in een referendum aan de Nederlandse bevolking voorleggen.
dinsdag 13 juli 2010, 19:41 uur
Eh, even terzijde. Is het niet zo dat de huidige privatisering van de zorg niet al bewezen heeft dat de kosten dan omhoog gaan en het aantal zorguren omlaag gaat?
Observatie geeft aan dat het aantal zorgenden percentueel terugloopt tov het aantal kantoorwerkers, in casu planners en managers EN dat zorgenden teveel tijd kwijt zijn aan registratie van zaken waar de zorgbehoevende eigenlijk geen boodschap aan heeft?
dinsdag 13 juli 2010, 21:23 uur
L.S.,
Een zeer lezenswaardig artikel, waarvan je zou hopen dat iedereen hiervan doordrongen wordt.
Jammer vind ik wel dat de illustratie (NRC 1230710 / BG / Bron: CPB) de inhoud van het artikel vertekend. Je zou het profijt naar leeftijd moeten weergeven, gewogen naar de aantallen van de bevolking. Temeer daar de tekst al sterk kwalitatief is is.
M.vr.gr.
dinsdag 13 juli 2010, 21:41 uur
Geachte heer van Praag,
Zonder enige achtergrond in de economie, maar met belangstelling in de betreffende materie nam ik kennis van uw artikel in de NRC.
Daarbij komt de vraag op of het niet juist zou zijn onderscheid te maken tussen de begrippen “begroting” en “exploitatie”. Uw opmerking dat een begrotingstekort leidt tot vergroting van de staatsschuld zal slechts worden bewaarheid als zich geen meevallende afwijking van die begroting gaat voordoen, terwijl een exploitatietekort inderdaad de staatsschuld vergroot.
Mijn tweede vraag is of in de begroting de aflossing op de staatsschuld drukt op de uitgavenkant. Als dat inderdaad het geval is dan zou een tekort op de begroting mogelijk kunnen zijn bij gelijkblijvende of zelfs krimpende staatsschuld.
Inmiddels verblijf ik, met vriendelijke groet,
Hans Nyst.
dinsdag 13 juli 2010, 22:25 uur
Het artikel van van Praag wordt in de krant geïllustreerd met een beroemde grafiek. De rode lijn geeft voor iedere leeftijd de positieve dan wel negatieve bijdrage aan het staatsinkomen. Tot de leeftijd van 25 jaar kost een mens de staat geld. Tussen de leeftijd van 25 en 65 jaar draagt de gemiddelde burger bij aan het staatsinkomen. Daarna kost de burger weer geld. Door ouder worden en veranderende bevolkingsopbouw neemt het aantal mensen dat de staat geld kost toe, en neemt het aantal mensen die geld bijdragen af.
Bij alle beschouwingen rond dit enorme probleem wordt steeds weer een belangrijke verschuiving in de grafiek vergeten. Het linker snijpunt met de as schuift voortdurend naar rechts. De leeftijd van het omslagpunt van geld kosten naar geld leveren is de laatste 50 jaar circa 5 jaar naar rechts verschoven. Deze verschuiving is te wijten aan de toenemende onderwijsverblijftijd. Ofwel: tegenwoordig gaan kinderen 5 jaar langer naar school dan 50 jaar geleden. De verschuiving heeft een enorme invloed op de balans van kosten en bijdragen. De groei van de onderwijsverblijftijd wordt NIET veroorzaakt door een maatschappelijke noodzaak voor langer onderwijs, maar heeft als belangrijkste oorzaak de strijd om de beste plaatsen in de maatschappij, een strijd waar vooral de ouders van de kinderen zich bewust van zijn. Lang geleden, in 1957 nog voor de emancipatie van de vrouw door o.a. Paul van Vliet, werd al gezongen: “Laat je zoon studeren”.
Enorme besparingen zonder schadelijke maatschappelijke gevolgen zouden kunnen worden bereikt door de schoolduur te bekorten. In de de door het laatste kabinet geïnitiëerde “brede heroverweging” staan hiervoor enkele voorstellen. Helaas is het maatschappelijk draagvlak voor deze ingrepen waarschijnlijk klein. Maar we zouden er in ieder geval over kunnen nadenken en praten.
dinsdag 13 juli 2010, 23:46 uur
Bij deze discussie van Bernard van Praag wordt er iets teveel vanuit gegaan dat de kostenstructuur van zorg zich aan automatisering of bio-informatisering gaat onttrekken in de komende decennia.
Het is allemaal iets teveel “de ziekte van Baumol” qua redenering.
Daardoor krijgt het artikel helaas een toon vergelijkbaar met de calculaties rond 1890 dat de grote metropolen na 1900 ten onder zouden gaan in koetsen en paardenstront, met alle hygiëneproblemen van dien.
En toen werden dus de auto, de metro en de elektrische tram massaal ingevoerd.
Veel van de arbeidsverminderende zorgtechnieken resulteren in nieuwe categorieën duurzame consumptiegoederen. Misschien moet je dat soort zaken buiten de ziektenkostenverzekeringen gaan trekken. Hans Hillen maakte al eens een opmerking over de “rollator” als de “bejaardenfiets”.
Het is natuurlijk ridicuul dat mannen die rond hun 50e nog een Harley-Davidson aanschaffen, of hun zoveelste stoere auto, op hun 70e een elektrische scootmobiel bij de ziektenkostenverzekering komen declareren, terwijl de hypotheek op hun woning dan is afbetaald.
woensdag 14 juli 2010, 9:23 uur
Ook dit is maar een deel van het verhaal. Want als we naar de toekomst kijken, zal de impact van het opraken van ons aardgas (nog +- 20 jaar) en het opraken van aardolie wereldwijd (peakoil op +- 2012) een nog veel grotere impact hebben op onze economie en dus inkomsten van de overheid. Het is een illusie dat de huidige generatie 30-40 ers überhaupt nog met pensioen kan.
woensdag 14 juli 2010, 13:51 uur
Graag wil ik aanhaken bij de opmerkingen van Hendrik Rood, die terecht meldt dat veel ouderen nu (of straks) wonen in een huis dat grotendeels is afbetaald of inmiddels een behoorlijke overwaarde heeft. Leuk voor de erfgenamen, maar zou het niet logischer zijn dat dit in stenen geïnvesteerde kapitaal benut zou kunnen worden voor een zorgeloze laatste levensfase? Hier zou een taak voor gemeenten kunnen liggen die in ruil voor de kosten van de zorgfase deze woning t.z.t. in eigendom verkrijgt, eventueel met een extra uitkering als de overwaarde boven de gemiddelde zorgkosten zou uitkomen. In Frankrijk bestaat een aardig systeem dat ook soelaas zou kunnen bieden: de verkoop van het huis “en viager” – de verkoper blijft gewoon in het huis (of een deel ervan) wonen, de koper betaalt een deel van de koopsom en een maandelijks bedrag als aanvulling op het pensioentje, het zgn. “bouquet”. Ook in Duitsland bestaat geloof ik zoiets, je koopt een huis voor een lage prijs in ruil voor zorg en onderhoud. Juist omdat zorg-op-maat aan huis beduidend goedkoper is zijn hier nog creatieve oplossingen voor te bedenken vermoed ik.
woensdag 14 juli 2010, 14:34 uur
Vergeet de influx van mede-Europeanen op de Ned. arbeidsmarkt niet,
de komende jaren.
In het denken over vergrijzing wordt altijd vergeten dat het nu toegestaan is binnen Europa werk te zoeken. Dit zal zonder twijfel aanzuigende werking hebben op landen als Polen, Tsjechië, etc..
Het is zelfs maar de vraag of de vergrijzing zal plaats vinden.
donderdag 15 juli 2010, 8:53 uur
Dan maar snel ‘de pil van Drion’ in het basispakket. Of nee, verplicht gebruik ervan boven leeftijd X bij een zorgverbruik boven bedrag Y.
Misselijk wordt ik van al die rekenarij. De generatie van ‘wij willen alles én wij willen het goedkoop, liever nog gratis. Bah.
donderdag 15 juli 2010, 10:08 uur
1.Het geld uit de AWBZ wordt grotendeels uitgegeven aan de jeugdzorg en niet aan de ouderenzorg.
2.De babyboom betaalt hoegenaamd niets mee terwijl wij,veertigers hebben meebetaald aan de vut,waarvan wij niet meer mogen genieten maar ook;dat geld is weg in het kader van de solidariteit.Leg jij even 70.000 euro op tafel?
3.Het is maar zeer de vraag of wij nog iets terugzien van de ingelegde gelden bij de pensioenfondsen.Ook op de AOW rekenen wij maar niet meer.
4Gezien de reacties hierboven vraag ik mij af of ik na mijn zestigste nog wel recht op zorg heb,ook al betaal ik ervoor,want ik ben dan economisch afgeschreven.Zal ik maar vast gele sterren gaan maken?
donderdag 15 juli 2010, 12:07 uur
Graag wil ik inhaken op reactie 12.
Mijnheer de Graaff, u wordt op uw wenken bediend. De Wmo stelt dat de gemeente naar eigen inzicht een nader te bepalen eigen bijdrage kan vragen en de gemeente heeft ter verificatie van uw financieele positie op basis van de Wmo het wettelijke recht van inzage daarover bij de fiscus.
Het door u genoemde Franse systeem bestaat, onder andere benamingen (bijvoorbeeld de crediet hypotheek), in Nederland ook al.
Rest een ethische vraag. Hoe een medeburger te bejegenen die levenslang zijn inkomen volop geconsumeerd heeft en voor de verzorging in de nadagen van het leven op ons collectief is aangewezen, ten opzichte van de medeburger die via een overwaarde in het eigen huis vergaand daar zelf in kan voorzien?
vrijdag 16 juli 2010, 17:40 uur
Privatisering als oplossing?? Wat een kletsverhaal. Alle privatiseringsactiviteiten tot nu toe hebben geen enkel prijsverlagend effect opgeleverd. Laten we maar Engeland als prachtig voorbeeld nemen voor de rotzooi die uit de privatisering van publieke diensten is voortgekomen.
Solidariteit heeft een grens. Het is vreemd dat gemeenten allerlei mensen van buiten gaan compenseren voor een tekort aan opgebouwde AOW jaren.
Voorbeeld: je komt op je 58e in Nederland en krijgt slechts enkele jaren AOW. Prima, want zo is nu eenmaal de afspraak. Tja, maar van 7 jaar recht op AOW kan jeniet leven. Dus gaan gemeenten dat compenseren. Als dat geen aanzuigende werking heeft weet ik het meer.
vrijdag 16 juli 2010, 23:13 uur
het gevoel is dat de overheid moet bezuinigen. Er zijn echter twee oplossingen om de nationale productie en dus de overheidsinkomsten te vergroten:
1. vergroot immigratie van werkenden (zie ook commentaar van N. van Dijk). Bij werkende bevolking van 20% geeft 1% immigratie van werkenden reeds 5% (globale schatting) stijging van de nationale productie.
2. vergroot de productiviteit.
Waar het mis kan gaan is dat de werkloosheid groot zou kunnen zijn. Maar dan moet je de AOW leeftijd al helemaal niet verhogen want dan vergroot je alleen maar de werkloosheid, en dat kost voor oudere werklozen nog veel meer dan de AOW. 1 jaar stijging van de AOW leeftijd schijnt volgens vakbonden een verbetering van de positie van pensioenfondsen te geven van 3.5%, en dat wordt teniet gedaan als de rente in de orde van 0.1% daalt. AOW leeftijd verhogen is flauwekul van politici.
zaterdag 17 juli 2010, 14:09 uur
Slechts één enkele vaststelling, die in a-politieke en in a-populistische gremia geldig blijft.
Anders dan in de door de politieke en populair geïnspireerde media gebruikelijk is, blijft het wetenschappelijk meer correct om over de “ontgroening” van de Nederlandse samenleving te spreken in stede van “vergrijzing”, vermits de laatstgenoemde slechts optreedt indien het aantal nieuw geborenen fors verminderd bij een zeer langzame groeiende hogere gemiddelde leeftijd van een bevolking.
a.zecha
woensdag 21 juli 2010, 12:51 uur
Dat de zorgkosten harder stijgen dan de AOW geldt misschien in euro’s gemeten, maar zeker niet in procenten van het bbp.
maandag 20 september 2010, 23:00 uur
meneer schinkel
dit is wel heel erg oud nieuws. wordt het niet tijd om een serieuze verklaring te geven voor het feit dat al die speculerende dames en heren aan de luchthandel hebben meegedaan. of is dit niet opportuun?
collegiale groet
stan van houcke