Het wordt nog druk in de centrale bunkers
Een centrale bank die ook toezicht houdt op de banken lijkt ideaal. Maar wat als het toezicht zo even onaantastbaar wordt als het monetaire beleid zelf?
Het volksgericht voor De Nederlandsche Bank was vorige week in volle gang, en in augustus gaat het door. Dan moet de centrale bank met een plan komen voor een ‘cultuuromslag’ die moet garanderen dat de toezichthouder op de banken voortaan geen steken meer laat vallen bij het uitoefenen van zijn taak. De centrale bank heeft het moeilijk. Eerst werd ABN Amro uiteengescheurd, daarna kwam de Icesave-kwestie en toen volgde DSB. Dat het hoofd van topman Wellink werd geëist is een gangbare reflex.
Los van de schuldvraag, raakt de DSB-geschiedenis aan iets zeer fundamenteels. Stel dat het gerechtvaardigd is om de topman van de centrale bank weg te sturen omdat het toezicht heeft gefaald. Omdat De Nederlandsche Bank ook verantwoordelijk is voor het monetaire beleid, wordt dan ook de topman van het monetaire beleid ontslagen.
Dit staat bekend als de ‘nucleaire optie’. Centrale banken zijn zeer onafhankelijk gemaakt, omdat in het verleden besloten is dat het geldbeleid beter niet in politieke handen kan zijn. Politieke inmenging is uit den boze. Bovendien zijn de tijden op de financiële markten in Europa uiterst onzeker. Nederland kan maar beter niet opvallen met het ontslag van zijn centralebankier.
Hier openbaart zich een probleem. Centrale banken die ook het bankentoezicht uitvoeren, hebben dat toezicht in het domein van hun onaantastbaarheid getrokken – een onaantastbaarheid die wél hoort bij het monetaire beleid, maar niet vanzelfsprekend bij het toezicht. Niet dat dit laatste geen afgeschermde status verdient. Er zijn meer instituten die zich buiten het domein van directe politieke bevinden, van de Algemene Rekenkamer en het Centraal Bureau voor de Statistiek tot die andere toezichthouder, de Autoriteit Financiële Markten. Maar zo onaanraakbaar als De Nederlandsche Bank zijn zij niet.
Hoe ongelooflijk dit ook klinkt: er is in de eurozone niet eens overeenstemming over hoe het toezicht nationaal geregeld is. De bijgaande tabel laat zien dat het in vrijwel elk land weer anders is. En er is ook beweging. In Duitsland, het belangrijkste lid van de muntunie, is op dit moment een strijd aan de gang over wie het zwaartepunt van het toezicht op de banken naar zich toe trekt. Acht jaar geleden werd daar een algemene toezichthouder in het leven geroepen, de BaFin. De centrale bank, de Bundesbank, doet het allemaal liever zelf. Axel Weber, de topman van de Bundesbank, maakt zich daar publiekelijk sterk voor.
Nu kunnen centrale banken in principe het toezicht het beste uitoefenen. Zij hebben het meeste contact met banken, weten van de dagelijkse praktijken op de financiële markten en zijn zo in staat goed bij de banksector naar binnen te kijken. Maar er is ook een lans te breken voor meer democratisch toezicht op het toezicht. Er is tenslotte, als het fout gaat, vaak publiek geld mee gemoeid.
Daar komt nog bij dat tot een jaar of vier, vijf, geleden centralebankiers een onaantastbare publieke status hadden. Zij stonden te boek als een gilde van goedwillende en bekwame technocraten, die er samen wereldwijd voor hadden gezorgd dat de inflatie uit de jaren zeventig was getemd. Alan Greenspan, de centralebankier van de VS had een haast mythische status.
Een kredietcrisis later blijkt dat zij het niet altijd bij het rechte eind hebben, en niet de alwetendheid bezitten die hun voorheen werd toegedicht. En van de broederschap is ook niet veel meer over: er zijn, toen het er op aankwam, te veel onderlinge twisten geweest om dat verhaal overeind te houden. Denk, in het geval van Nederland, aan België (Fortis), Italië (AntonVeneta) en IJsland (Icesave). Allemaal toezichtskwesties, overigens. Maar zelfs bij het monetaire beleid is er nu openlijke strijd tussen president Trichet van de Europese Centrale Bank (ECB) en (alweer) Axel Weber van de Bundesbank over de koers.
Centralebankiers zijn hun aura van vroeger dus wel een beetje kwijt. De ECB zelf maakt er intussen geen geheim van het bankentoezicht bij de centrale banken, en dus uiteindelijk bij zichzelf, te willen concentreren. Maar de vraag blijft of het toezicht op de banken de zelfde beschermde status verdient als het voeren van het monetaire beleid zelf.
De Europese Commissie is intussen druk bezig met het in de steigers zetten van drie nieuwe coördinerende toezichthouders op de banken, verzekeraars en financiële markten. Beter kan zij zich ook richten op het uniformeren van van de toezichtspraktijk in de lidstaten zelf. De fundering dus. Maar Brussel begint wel vaker het liefst met het bouwen van het dak.
Maarten Schinkel
dinsdag 6 juli 2010, 20:40 uur
Het wordt nogdrik in de centrale bunkers,
Ik heb een betere utopie en dat is boven het dak wat Brussel wil bouwen zet daar boven de hemel en daar uit kan de toezicht beter geregeld worden dan van uit de fundering. Omdat het democratis stemmen, stemmen met de voeten en het kiezen van beleids toezicht houders onmogelijk is, omdat vrijwel alle financiele instellingen en het bedrijfleven ondemocratis en ondoorzichtelijk zijn. dat is bewezen door:Fortis, AntonVeneta,World Online en Qwest Wanneer er doorzichtiheid dreigd dan blijven de deuren door toevan hun advokaten nog jaren wereldwijd dicht.
De schade die dan aangebracht wordt is veel groter dan de crises van 1929(dat kan pas over een x aantal jaren bewezen worden-zie het geval van AlenGreenspan-)
Wanneer finciele uitgleiders wereldwijd plaatvinden dan heb je centrale corrector/toezichthouder/rechter nodig.
Het wordt tijd dat men dit gaat instellen gelijk aan de veiligheidsraad maar van de VN dan op democratise wijze gekozen door democratise landen,dictaturen mogen slechts kandidaat rechters,toezichthouders/financiele experts/onderzoekers leveren.
Dit orgaan kan bij ondoorzichtelijke zaken een voorlopige vonnis toewijzen die direckt moet worden uitgevoerd zodat zaken niet onodig lang kan duren, daar zijn staten en gezonde instellingen mee gediend.
En dat houd de finaciele wereld gezond.
dinsdag 6 juli 2010, 22:55 uur
Inderdaad :
quis custodet ipse custodes ?
woensdag 7 juli 2010, 8:47 uur
Maarten van Schinkel schrijft:
Een centrale bank die ook toezicht houdt op de banken lijkt ideaal. Maar wat als het toezicht zo even onaantastbaar wordt als het monetaire beleid zelf?
La question qui tue, zoals de Fransen zeggen.
Toezicht op de toezicht van de toezicht door de toezicht. Makkelijk en cynisch neergeschreven tegelijkertijd weten we in meer of mindere mate dat we ons op een doodlopende weg bevinden. Wanneer vrijwel ons enige antwoord op de huidige meervoudige crisissen ‘toezicht’ blijft, zal er uiteindelijk niets kunnen veranderen.
In toezicht op toezicht ligt de chronische logica van ‘het mosterd na de maaltijd-syndroom’ verscholen. Of ‘Het Kasteel’ van Kafka, op zoek naar de macht en de eindverantwoordelijken, kom je in een bureaucratisch labyrinth terecht waar niemand nog(mede-)verantwoordelijk is.
Een spookwereld waar niemand nog weet waar het uiteindelijk omdraait. Ja zorgen dat je s’avonds een maaltijd op tafel hebt, en daar doen we voor wat ‘het systeem’ van ons vraagt.
Het is moeilijk om ons voor te stellen dat we zelf ‘Charlie Chaplin’ zijn in Modern Times of wanneer daar bewust van worden, Keanau Reeves uit Matrix. Wanneer we zien dat we zelf de windmolens hebben gebouwd die we bevechten, dan ontstaat er de mogelijkheid om tot een constructieve doorbraak te komen. Wanneer een appel weer een appel wordt en we niet miljarden in een systeem pompen om de bureaucratische illusie in leven te willen houden.
We zitten in een periode van enorme verspilling in tijd en energie om de (bureaucratische illusie) levend te houden.
Het artikel van Maarten van Schinkel drukt op een belangrijk pijnpunt, maar het gaat nog niet daar naar toe waar de pijn werkelijk is ontstaan.
vrijdag 9 juli 2010, 0:08 uur
Wat een discussie! Wat een concentratie op de probleemstelling! Wat een zorgvuldig taalgebruik!
Schinkel schrijft zinnige stukken. Het lijkt wel alsof daar nu vanuit de camping op wordt gereageerd. Die camping is een voortdurende exercitie in laag-productieve arbeid. Een kwartier bezig zijn om koffie te zetten of een half uur wat gevallen blaadjes wegharken.
Doe het een eerbaar journalist niet aan om zo te reageren.
zaterdag 10 juli 2010, 15:15 uur
1. Er is mn ook in een land als NL te weinig kennis om goed toezicht te houden op mn de grote risicopunten (systematisch en/of eenzijdig risico) als je dat nog gaat verspreiden wordt het helemaal moeilijk.
2. Systematische en eenzijdige risico’s ontdekken en beheersbaar houden gaat niet met een controle lijstje dat is regelmatig of zelfs continu contact noodzakelijk alswel zeer deskundig personeel.
3. Kortom vwb NL is DNB eigenlijk de enige optie.
4. Wellink heeft zijn crediet verspeeld, dat hij ook andere taken heeft is imho niet erg van belang. Ministers ed stappen ook op (of beter horen ook op te stappen) om problemen in maar een klein deel van het takenpakket. Er is een behoorlijke kans dat hij door velen niet meer serieus wordt genomen en dan moet je zsm de eer aan jezelf houden.
5. Toezicht Europees wordt nog interessant 4 (ipv 3 zoals Schinkels vermeldt) en een begrotingscie. voor de lidstaten, de Cie. zelf en de ECB gecombineerd met in NL DNB en de AFM dat wordt weer smullen voor de liefhebbers van competentiegeschillen en de volgende problemen komen natuurlijk daar waar iemand dacht dat een ander daar verantwoordelijk voor was.
6. Verder toezicht op de DNB (op NL niveau in ieder geval) lijkt mij een beetje een ‘wassen neus’. De 2e Kamer heeft weinig van economie begrepen en zoals met de debatten rond bijv. Griekenland is gebleken totaal niets van de materie hier onder discussie.
zondag 11 juli 2010, 1:15 uur
Uit de arrogante en onbeschofte reactie van Wellink bij Buitenhof op de crisis, blijkt dat de man geen enkel overzicht machtig is: “Daar gaan wij eens op ons dooie gemak naar kijken…”
Hoe moet zo iemand Europees toezicht uitoefenen?
http://stingflation.com
dinsdag 13 juli 2010, 10:42 uur
Een van de grondslagen voor deze crisis zijn het met opzet ondoorzichtig maken van producten om deze als gebakken lucht in de markt te kunnen zetten om zo geld te genereren voor iets dat niet bestaat. De oplossing is eenvoudiger dan je denkt. Geef een strikt kader aan waarbinnen banken en verzekeraars moeten opereren en laat ze producten ter toetsing aanbieden. Zo’n systeem is eenvoudig te controleren en in de hand te houden.
dinsdag 13 juli 2010, 17:25 uur
Ik heb het artikel niet goed gelezen. Houd dan je mond dicht of dat hadden we uit uw reactie al begrepen zal uw reactie zijn (tenminste als u eerlijk en niet beleefd zou zijn).
Echter dit is wel een belangrijk punt. Het artikel gaat er vanuit dat de centrale banken de ‘Banken der banken’ zijn. Klopt meestal, maar voor NL nu net niet (sinds 1999 geloof ik). Sinds dat jaar doet de ECB dat. Echter om dan in de alinea daarop van een belangenverstrengeling te spreken binnen DNB is dan natuurlijk gewoon onzin. DNB is geen verlengstuk van de ECB (die zorgt voor geldcirculatie). Dus ook geen belangenverstrengeling.
In ieder geval nog niet.
dinsdag 13 juli 2010, 23:45 uur
Schinkel raakt de fundamenten: het toezicht is gefragmenteerd-nationaal georganiseerd op een overigens internationaal opererende sector en onafhankelijk toezicht dat formeel geen verantwoording hoeft af te leggen.
Wellink acteert in de geest van dat tweede punt. Aanvankelijk reageerde Wellink immers stellig met “lak te hebben aan de schulddiscussie”. Inmiddels is ie (te) voorzichtig bijgedraaid. Verdedigers van Wellink (oa Melvyn Krauss) wijzen steevast op het internationale profiel en track record van Wellink. Daar is iets voor te zeggen maar daarin schuilt ook de grootste verwijtbaarheid en bewijs van kennelijk onvermogen: het feit dat ie al zo lang ervaring opdeed en niettemin “verrast” is geweest door de bankencrisis (ondanks de meer dan explosieve groei vd derivatenhandel CDS/CDO’s, de waarneembare praktijk van ratingagencies die producten beoordeelden van banken die hen ook betaalden en de nog altijd verdedigde praktijk van verzekeren zonder verzekerbaar belang – verzekering nemen op het afbranden vh huis van de buurman).
Met een salaris van 7 ton en 1700 medewerkers tegen de achtergrond van ook nog de lokale akkefietjes Icesave en AAB, is de door Wellink opgevatte taakinvulling “het bestuderen van juridische kaders waarin DNB mag opereren” en het schrijven van waarschuwende e-mails toch tamelijk bescheiden te noemen.