Mensen leven langer en zouden dus ook later met pensioen moeten. Maar de verschillen tussen mensen zijn groter dan de pensioenregelingen faciliteren.

De verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd komt eraan. In juni 2010 kwamen werkgevers en vakbonden in de Stichting van de Arbeid tot een akkoord over de toekomst van de AOW. Afgesproken werd dat in 2020 de AOW- en pensioenleeftijd omhoog zal gaan naar 66 jaar en in 2025 naar 67 jaar. Daarna wordt om de vijf jaar bekeken of de AOW-leeftijd verder omhoog moet. In 2030 zou het 68 jaar kunnen worden. Een jaar eerder met pensioen gaan kan, maar niet gratis, want de AOW-uitkering gaat dan omlaag met 6,5 procent, niet alleen voor het extra jaar, voor de rest van het leven.

Inmiddels heeft de achterban van de FNV in ruime meerderheid ingestemd met het akkoord. De noodzaak van die verhoging was jaren geleden al duidelijk en is met de kredietcrisis en de daarmee gepaard gaande problemen voor de pensioenfondsen alleen maar groter geworden. Zonder veranderingen zullen de pensioenpremies verder omhoog moeten en betalen jongeren nog meer voor ouderen.

Lees verder »

Vrijdag begint de EU, in navolging van de VS, met het bekendmaken van de resultaten van stresstests voor de banksector. Blijf er niet voor thuis.

Aanstaande vrijdag is het zo ver: dan publiceert de Europese Commissie de resultaten van de stresstests die de afgelopen weken zijn losgelaten op de bankensector. Dat klinkt goed. Het is van grote waarde om het publiek, en de andere banken, ervan te overtuigen dat de banken een nieuwe storm kunnen doorstaan.

De werkelijkheid achter de Europese stresstests is minder eenduidig dan zij lijkt. De meeste landen in de eurozone hadden er helemaal geen trek in om de banksector openbaar te laten doorlichten. Maar Spanje zette de anderen op de jongste eurotop voor het blok. De regering-Zapatero kondigde aan zelf de tests in het openbaar te doen, en toen konden de anderen niet achterblijven. Want wie zich verzette maakte meteen de eigen banksector verdacht. Het was een klassiek prisoners’ dilemma. Alle arrestanten zwegen, totdat er één bekende. Toen moest de rest ook.

Van harte zijn de tests dus niet gegaan, en dat is nog maar één van de problemen. De 27 EU-landen die meedoen hebben alle een verschillende vorm van toezicht en zeer uiteenlopende nationale karakteristieken. Zo beklaagt een Nederlandse bankier zich erover dat zijn hypotheekportefeuille voor het overgrote deel gedekt is door de nationale hypotheekgarantie, en dus vrijwel risicovrij is. Maar zo’n garantie bestaat elders niet, of in een andere vorm. Als deze bankier over één kam geschoren wordt met de rest, dan komt hij er bekaaid van af. En zo heeft elke bank wel wat.

Lees verder »

Vorige maand heeft het CPB de studie ‘Vergrijzing verdeeld’  gepubliceerd. De resultaten zijn enigszins onthutsend.

We zijn geneigd in de discussie over vergrijzing alleen te kijken naar de AOW en aanvullende pensioenen. Voor het overheidsbudget gaat het echter om de AOW én de zorgkosten. Dan blijkt uit de CPB-doorrekening van 2015 tot 2040, waarvan verslag wordt gedaan in het recente rapport Vergrijzing verdeeld, dat niet alleen de AOW stijgt van 5,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar 8,5 procent,  maar dat de zorgkosten ook stijgen van 10,3 tot 14,3 procent over dezelfde periode.  De zorgkosten stijgen dus nog harder dan de AOW.
Alles bij elkaar genomen  lopen de overheidsuitgaven op van 49,4 tot 57,7 procent  van het bbp in 2040.  Als gevolg van deze ontwikkeling stijgt het begrotingstekort (EMU-saldo) van 2,9 procent van het bbp nu naar 8,9 in 2040.  Natuurlijk gaat het om voorspellingen die afhangen van de gemaakte assumpties. We dienen daarom niet alles exact te aanvaarden wat het CPB ons voorspelt, maar het zou van struisvogelgedrag getuigen om hier kennis van te nemen en vervolgens over te gaan tot de orde van de dag. Daarvoor zijn de gesignaleerde ontwikkelingen te onrustbarend.

Lees verder »

Een centrale bank die ook toezicht houdt op de banken lijkt ideaal. Maar wat als het toezicht zo even onaantastbaar wordt als het monetaire beleid zelf?

Het volksgericht voor De Nederlandsche Bank was vorige week in volle gang, en in augustus gaat het door. Dan moet de centrale bank met een plan komen voor een ‘cultuuromslag’ die moet garanderen dat de toezichthouder op de banken voortaan geen steken meer laat vallen bij het uitoefenen van zijn taak. De centrale bank heeft het moeilijk. Eerst werd ABN Amro uiteengescheurd, daarna kwam de Icesave-kwestie en toen volgde DSB. Dat het hoofd van topman Wellink werd geëist is een gangbare reflex.

Los van de schuldvraag, raakt de DSB-geschiedenis aan iets zeer fundamenteels. Stel dat het gerechtvaardigd is om de topman van de centrale bank weg te sturen omdat het toezicht heeft gefaald. Omdat De Nederlandsche Bank ook verantwoordelijk is voor het monetaire beleid, wordt dan ook de topman van het monetaire beleid ontslagen.

Lees verder »