Uitgeput en met volle kerstbuiken sleepten ze zich voort. Nu nog oud-en-nieuw en dan begint het leven weer, zuchtten ze.
Het deed me denken aan de vroegere bondscoach Hans Bouwmeester, die ons placht te begroeten met opmonterende teksten als ‘zo, september hebben we ook weer onder de knie gekregen.’ Maar niet te vroeg gejuicht, want in een lezersbrief in de Volkskrant las ik dezer dagen de omineuze zin ‘de paashaas staat al in de startblokken.’ Lees verder »
Hoe kan het dat een geschoolde schaker in een serieuze partij al na 9 zetten verloren staat? Ik zou uit bittere ervaring het antwoord moeten weten, maar het verbaast me nog steeds.
Zeker als het gaat om de Amerikaanse kampioen Hikaru Nakamura, die in een oogwenk de meest venijnige tactische wendingen doorgrondt. Lees verder »
Ik speel vaak vluggertjes met Katy van der Mije, die vroeger Nicolau heette en een van de beste schaaksters van Europa was, en als ze tevreden is over haar techniek zegt ze lachend: ‘Ja, ik ben opgegroeid in de goede oude Russische school.’
Het is alleen schaaktechnisch bedoeld, beslist niet politiek. Lees verder »
Bij de wedstrijd ‘Experience vs Rising Stars’ die in augustus in Amsterdam werd gespeeld, zei Vlastimil Hort dat hij misschien een leuk baantje voor me had.
Het kwam misschien doordat ik kort daarvoor wat kritische opmerkingen had geschreven over een dvd die hij had ingesproken en hij wilde laten zien dat hij het me niet kwalijk nam.
Het baantje had te maken met iets dat je een light versie van die wedstrijd in Amsterdam zou kunnen noemen. In Tsjechië hebben ze Snowdrops vs Old Hands, sneeuwklokjes tegen ouwe rotten. De ouwe rotten zijn aanmerkelijk ouder dan die in Amsterdam en de sneeuwklokjes zijn jonge vrouwen.
Hort zei dat hij zou vragen of ik captain van de old hands kon worden. Toen ik vroeg wat mijn taak dan zou zijn, zei hij: zorgen dat Viktor Kortchnoi gelukkig is.
Nog niet zo’n simpele taak, want de knorrigheid van de nu 78-jarige Verschrikkelijke is in de loop der jaren steeds erger geworden. We zouden het niet anders meer willen zien, zozeer is de knorrigheid nu met de levende legende Viktor Kortchnoi verbonden.
‘Voor deze nobele taak kom ik graag naar de prachtige stad Mariënbad’ zei ik.
Ik hoorde er niets meer van en op de toernooiwebsite (hier) zie ik nu dat Fridrik Olafsson captain van de ouwe rotten was. Hij was vast beter uitgerust voor de nobele taak dan ik, want als president van de FIDE van 1978 tot 1982 had hij ruime ervaring met delicate schakershumeuren.
Makkelijk kan het nu toch niet zijn geweest. In de derde ronde overschreed Kortchnoi na 29 zetten de tijd in een gelijke stelling met bijna alle stukken nog op het bord. Hij zei dat hij de klok totaal vergeten was en stond op zonder een hand te schudden of zijn notatieformulier te ondertekenen.
In de volgende ronde overschreed hij weer de tijd, nu op de 40ste zet, maar weer in een remisestelling en weer door vergeetachtigheid.
Toen had de voormalige Verschrikkelijke een half punt uit 4 partijen, maar in de tweede helft maakte hij het min of meer goed met twee winstpartijen en twee remises.
Jana Jackova ‑ Viktor Kortchnoi, Czech Coal Match Marianske Lazne, 5de ronde
1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.e5 Pfd7 6.Lxe7 Dxe7 7.f4 Pb6 8.Pf3 Ld7 9.Ld3 a6 10.0‑0 c5 11.De1 Pc6 12.Df2 c4
Je moet er van houden om zulke vastgeschoven stellingen te spelen, maar Kortchnoi heeft het vaak met plezier gedaan. Veel keus had hij overigens niet, want na 12…cxd4 13.Pxd4 zou wit een duidelijk voordeeltje hebben.
13.Le2 Tc8 14.Pd1 f6 15.exf6 gxf6 16.c3 f5 17.Dg3 Kd8 18.b3 cxb3 19.axb3 Kc7
De lange mars van de koning brengt hem nog niet in veiligheid.
20.Pb2 Tcg8 21.De1 Pc8 22.Tf2 Pd6 23.Lf1 Pe4 24.Tc2 Tg7 25.Pd3 Thg8 26.c4 Kb8
Hij gaat weg van de c‑lijn die geopend dreigt te worden.
27.c5 Kc7
Nu de c‑lijn dicht is kan hij weer terug.
28.Pde5 Tc8 29.b4 Kd8 30.b5 axb5 31.Lxb5 Pxe5 32.Pxe5 Lxb5 33.Da5+ Ke8 34.Dxb5+ Kf8
De zwarte koning is ontsnapt, maar wit heeft duidelijk positioneel voordeel.
35.Db6 h6 36.Tac1 Kg8 37.c6
Dit is nog geen grove fout, maar wit raakt haar voordeel kwijt en komt op het verkeerde pad.
37…bxc6 38.Pxc6
Dit is verkeerd. Na 38.Txc6 zou het ongeveer gelijk staan.
38…Da3
Kortchnoi grijpt zijn kans. Zijn dame heeft door wits laatste zetten een vrije baan gekregen en gaat nu in de tegenaanval.
39.Te1
Waarschijnlijk had wit gedacht dat zwarts laatste zet niet kon wegens 39.Pe7+ maar dan zou wit na 39…Kh7 voor onoplosbare problemen staan. Na 40.Txc8 zou het klassieke stikmat volgen: 40…De3+ 41.Kh1 Pf2+ 42.Kg1 Ph3+ 43.Kh1 Dg1+ 44.Txg1 Pf2 mat. Iets beter dan 40. Txc8 zou 40.Pxc8 zijn, maar ook dat is na 40…De3+ heel goed voor zwart.
Een iets betere verdediging dan het gespeelde 39.Te1 zou 39.Tf1 zijn.
39…Kh7 40.Tce2
Hierna is het snel uit, maar wat ze ook deed, wit zou in onoverkomelijke moeilijkheden zijn.
40…Dc3 41.Pe5
Ook na 41.Pd8 Dd3 met de dreiging 42…Dxe2 zou zwart gewonnen staan.
41…Txg2+
Wit gaf op. Ze gaat mat door 42.Kxg2 Tg8+ 43.Kh1 Dxe1+ 44.Txe1 Pf2 mat.
De Ballad of Bobby Fischer is wereldberoemd, de Euwemars heeft in kleine kring een grote reputatie, maar er zijn veel meer liederen over schaken gemaakt.
Een tijdje geleden had de website Chessvibes een artikel over recente schaaknummers van rockgroepen, bijvoorbeeld een groep met de aardige naam Half Man Half Biscuit die zong over Bad Losers on Yahoo Chess. Lees verder »
Ik ben vergeten waar het precies was, maar Kasparov maakte eens een interessante opmerking over het verschil in speelstijl tussen hem en Karpov.
Hij schreef dat hijzelf imiteerbaar was en Karpov niet. Het trof me als bescheidenheid, want het lijkt aantrekkelijker om juist jezelf af te schilderen als een uniek genie, aangeraakt door onreproduceerbare goddelijke inspiratie.
Hij bedoelde natuurlijk niet dat iedereen een Kasparov kon worden door hem na te doen. Het ging om de methode. De openingsvoorbereiding waarin met hulp van de computer vlijmscherpe varianten tot diep in het middenspel werden uitgewerkt. De stijl van spelen, die op ieder moment vraagt om maximale activiteit of potentiële activiteit.
Karpov was anders. Natuurlijk bereidde die vroeger de openingen ook grondig voor, maar in principe was hij tevreden met een prettig speelbare stelling. Van zijn partijen vroeg je je soms af waarom hij eigenlijk gewonnen had. Hij leek dan niets bijzonders gedaan te hebben, alleen bleken al zijn stukken op de juiste plaatsen te staan. Dat is niet alleen moeilijk na te doen, het is zelfs moeilijk in te zien hoe je het zou moeten proberen.
Raymond Keene schreef eens dat het voor de opbouw van een openingsrepertoire goed was om een actieve topspeler als model te nemen. Je kon er op vertrouwen dat zijn openingsrepertoire in orde was en bovendien was je verzekerd van een constante stroom van nieuwe ideeën van hoog niveau. Het rolmodel moest natuurlijk wel iemand zijn met een stijl die je lag.
Een extreem voorbeeld van een onimiteerbare moderne topspeler is Alexander Morozevitsj. In zijn spoor zal bijna iedereen verongelukken.
Een geschikt rolmodel is Boris Gelfand. Zijn openingen zijn scherp, maar niet roekeloos. Zijn stijl is klassiek. Als het kan neemt hij graag het centrum in. Zijn spel is actief en begrijpelijk. Ik vind dat hij lijkt op Lajos Portisch in de jaren ’70 en ’80.
Maandag plaatste Gelfand zich voor de finale van de World Cup in Chanti-Mansiysk. Hij had de dag daarvoor zijn eerste partij tegen Sergei Karjakin met zwart gewonnen en in de tweede partij had hij het makkelijk. Karjakin moest winnen en doordat hij een kalme, ongeveer gelijke stand wilde vermijden, stak hij al gauw zijn eigen hoofd in de strop.
Vandaag, dinsdag, wordt uitgemaakt of Gelfand in de finale tegen Roeslan Ponomariov of tegen Vladimir Malachov moet spelen.
Boris Gelfand ‑ Sergei Karjakin, World Cup, halve finale, 2de partij.
1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 d5 4.Pc3 c6 5.e3 Pbd7 6.Dc2 Ld6 7.Ld3 0‑0 8.0‑0 dxc4 9.Lxc4 b5 10.Le2 Lb7 11.Td1 Dc7 12.Ld2 e5
In Gelfand‑Piket, Amber blind 1999, werd 12…a6 13.b4 a5 (niet 13…Lxb4 wegens 14.Pxb5) 14.a3 gespeeld.
13.Tac1 a6 14.b4 Tfe8 15.Ld3 Lxb4
Deze zet is meestal slecht wegens het eerder genoemde Pxb5, maar hier gaat het waarschijnlijk wel.
16.Pg5
Meteen 16.Pxb5 ging niet wegens 16…axb5 17.Lxb4 e4 met stukwinst voor zwart.
16…h6
Maar hiermee vraagt Karjakin veel te veel van de stelling. Hij moest op winst spelen, maar dit is niet de manier. Juist was het kalme 16…Pf8 17.Pxb5 axb5 18.Lxb4 exd4 19.exd4 Df4, wat in een paar correspondentiepartijen gespeeld schijnt te zijn. Het zou ongeveer gelijk staan en zwarts winstkansen zijn niet groot, maar hij zou in ieder geval kunnen spelen.
17.Pxb5 axb5 18.Lh7+ Kf8
Had zwart overzien dat hij na 18…Kh8. 19.Pxf7 mat zou staan?
19.Lxb4+
Dit is een ramp voor zwart.
19…c5 20.dxc5 Lc6
Of 20…hxg5 21.c6+ en wit wint.
21.Le4 Pb8
21…hxg5 Ook nu kon zwart het stuk niet nemen: 22.Lxc6 Dxc6 23.Td6 en wit wint.
22.Ph7+ Pxh7 23.Lxh7 g6
Hij moet wel, want anders zou wit gewoon bij superieure stelling een pion voor staan.
24.Td6 Te7
Wits loper is wel ingesloten, maar zwart kan er niet bij komen. Na 24…Kg7 wint 25.Lxg6
25.h4 h5 26.Lxg6
Er waren ook andere manieren om te winnen, maar dit hakt de knoop op simpele manier door.
26…fxg6 27.Dxg6
Wits aanval snijdt nu als een mes door de boter.
27…Txa2 28.Tcd1 Tf7 29.Dh6+ Tg7 30.Df6+ Kg8 31.Td8+ Kh7 32.Df5+ Tg6 33.Dxh5+ Th6 34.Df5+
Zwart gaf op.
Het was de bedoeling dat er op de borrel van het Max Euwe Centrum een gesprekje met Anish Giri gevoerd zou worden, maar omdat die borrel altijd bij de buren van het Holland Casino is, mocht de minderjarige Anish daar niet komen.
Hans Böhm belde hem op, bij Vladimir Chuchelov thuis. Chuchelov is een voormalige Rus die in België woont en bondscoach is van de KNSB. We zijn een internationaal volkje. Lees verder »
Goed nieuws, al zal het voor weinigen als een verrassing komen. Vasili Ivantsjoek is al weer teruggekomen op zijn beslissing om zijn schaakloopbaan af te sluiten.
Op de Russische website chesspro legde hij gisteren een verklaring af die begon met de woorden ‘ik vraag vergeving aan fans, vrienden, wapenbroeders en talrijke schaakliefhebbers…’ Dat stoppen met schaken was slechts een emotionele opwelling geweest, gelukkig maar. Lees verder »