Als mij ooit bij een schaakwedstrijd gevraagd zou worden om een dopingtest te doen, zou ik dat weigeren, omdat ik het als een schending van de menselijke waardigheid beschouw.

Makkelijk gezegd natuurlijk, want de kans dat het me zal overkomen is erg klein en bovendien is mijn serieuze schaakloopbaan al lang afgelopen, dus de straf zou wel te dragen zijn.

Het is nauwelijks omstreden dat de dopingcontroles bij het schaken flauwekul zijn, maar dat is kennelijk geen argument om ze af te schaffen. Waarom zijn ze er eigenlijk? Ik denk dat het pure genot van het verbieden en het straffen dat beleefd wordt door perverse machthebbers de belangrijkste reden is.

Bij de gedachte dat de grote schaakhelden uit het verleden, die ik vereer, door een perverse dopinginspecteur naar de WC geleid zouden worden om voor hem een plasje te doen, krimpt mijn hart. De helden van nu gun ik het ook niet.

Voor een ambitieuze schaker is het erg moeilijk te weigeren. Hij zou streng bestraft worden en door de bavianen van de publieke opinie zou hij niet als een strijder voor de mensenrechten worden beschouwd, maar als een valsspeler die bang was voor ontmaskering. Wie toch weigert is in mijn ogen een held.

Eind vorige week begon in Ceuta, de Spaanse enclave in Marokko, het kampioenschap van Spanje. Er zijn 16 deelnemers die spelen volgens het knock-out systeem.

Na de eerste ronde moesten alle spelers een dopingtest doen. Er was er een die weigerde, grootmeester Manuel Rivas Pastor. Hij werd gediskwalificeerd en misschien komt er nog meer straf voor hem.

Rivas is geboren in 1960 en hij is nog lang niet aan het eind van zijn schaakloopbaan. Hij is een sterke speler die vier keer kampioen van Spanje was en bijvoorbeeld twee keer van Viktor Kortchnoi heeft gewonnen. De eerste keer was in Linares in 1979, toen hij zelf 18 jaar was en Kortchnoi tweede van de wereld.

Ik weet niet waarom Rivas de dopingtest weigerde. Misschien was het niet om principiële redenen, maar omdat hij een stimulerend middel had gebruikt of juist een kalmerend middel, of teveel koffie of wat dan ook. De lijst van verboden substanties is lang.

Als het zo zou zijn, moet hij misschien eerder worden beschouwd als een onschuldig slachtoffer van de hysterische anti-doping razernij, maar zolang we dat niet weten is hij mijn held.

Bij de naam Rivas Pastor dacht ik altijd aan de verbluffende zet 15…Ta7-d7, een min of meer uit nood geboren, maar daarom niet minder wonderschoon torenoffer dat hij bracht tegen Genna Sosonko in het zonetoernooi van 1978 in Amsterdam.

Sosonko ‑ Rivas Pastor, zonetoernooi Amsterdam 1978

1.d4 d5 2.c4 dxc4 3.Pf3 Pf6 4.Pc3 a6 5.e4 b5 6.e5 Pd5 7.a4 c6 8.axb5 Pxc3 9.bxc3 cxb5

Met deze scherpe variant heeft Sosonko veel mooie partijen gewonnen en mede dankzij hem is de algemene mening nu dat wit hier beter staat.

10.Pg5 f6 11.Df3 Ta7 12.e6 Db6 13.d5 fxg5 14.Df7+

Wits stukoffer is ongetwijfeld verantwoord en misschien had hij nu het best 14.Le3 Dc7 15.Le2 gedaan, zoals later wel eens gespeeld is.

14…Kd8 15.Lxg5

Zijn gewoonte getrouw heeft Sosonko de meest directe weg gekozen. Hij dreigt 16. d6 met vernietigende aanval. Als afweer vindt zwart een verbluffende zet.

15…Td7

Of zwarts torenoffer objectief het beste was weet ik niet, want 15…Pd7 kwam ook in aanmerking. Mooi is het in ieder geval wel wat hij doet. 16.exd7 Pxd7 17.Le2 h6 18.Le3

Nu komt er een eindspel waarin zwart niet slecht staat. Waarschijnlijk was 18.Dh5 beter, om in het middenspel nog te profiteren van de positie van zwarts koning.

18…Df6 19.Dxf6 exf6

Zwart mag tevreden zijn. Na wits overval is hij er afgekomen met een miniem materieel nadeel, hij heeft een pion voor de kwaliteit. Bovendien heeft hij een simpel en veelbelovend plan: de pionnen op de damevleugel naar voren. Wie er hier objectief beter staat is me niet duidelijk, maar in het vervolg lijkt het er op alsof wit geruisloos wordt weggeschoven.

20.Lg4 Lb7 21.0‑0 Ld6 22.Tfd1 Te8 23.Le6 Pc5 24.Lxc5 Lxc5 25.Lg4 Kc7 26.Lf3 Ld6 27.Kf1 Kb6 28.Te1 Txe1+ 29.Kxe1 a5 30.Kd2 b4 31.cxb4 axb4 32.Ta4 La6 33.Le4 c3+ 34.Kc2 Lc4 35.g3 Kc5 36.Ld3 Lxd5 37.Ta6 Le5 38.Ta5+ Kd4 39.Txd5+ Kxd5 40.f4 Ld6 41.Lg6 Kc4 42.Lf7+ Kd4 43.Lb3 Ke3 44.f5 h5 45.Lf7 h4 46.gxh4 Lxh2 47.La2 Ld6 48.Lb1 Kf4 49.Kb3 Kg4 50.Kc4 Kxh4 51.Lc2 Kg5 52.Kd5 Lf8 53.Ke4 g6 54.fxg6 f5+ 55.Ke5 Lg7+ 56.Ke6 f4 57.Kf7 Kh6

Wit gaf op.

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 3 oktober 2008 om 13:28 uur.