*

Schaken » Bescheidenheid helpt niet :: nrc.nl

Bescheidenheid helpt niet

Kort voor het toernooi om het wereldkampioenschap dat vorig jaar in Mexico werd gehouden, zei Anand in een interview dat hij Vladimir Kramnik als de favoriet beschouwde. Hij zou dat toernooi zelf winnen en natuurlijk hield hij daar al ernstig rekening mee toen hij dat interview gaf, maar hij deed zich bescheiden voor.

Voor het toernooi dat nu in Morelia aan de gang is zei Anand dat Levon Aronian de favoriet was voor de eindoverwinning. Voor de rest van de wereld was Anand zelf favoriet.

Die schijnbare bescheidenheid is misschien vertederend, maar ook een beetje irritant. Bescheidenheid is mooi, maar nog mooier voor het publiek is een held zoals Bobby Fischer, die vastberaden zegt dat hij verwacht te winnen en het vervolgens ook doet.

Zo’n held moet sterk in zijn schoenen staan, want hij neemt het risico dat hij leedvermaak oproept als het niet zo goed gaat als hij heeft aangekondigd. Erger is het nog dat hij door openbaar vertoon van zelfverzekerdheid zijn eigen geest kan benevelen. Nu moet hij wel winnen, omdat hij het heeft gezegd, en voor veel mensen is iets dat absoluut moet juist daardoor onbereikbaar.

Jan Timman zei eens dat hij het leuk vond om een beetje op te scheppen, maar dat hij er wel voor zorgde om zijn mond dicht te houden als er een journalist met een opschrijfboekje in de buurt was. Zo denken de meeste topschakers er over.

In Morelia speelde Anand in de tweede ronde tegen Aronian, die hij als favoriet had aangewezen. Ik wil er geen gemakkelijke bijgelovige praatjes aan ophangen en zeg alleen dat Aronian aan zijn favorietenplicht voldeed door Anand in een mooie aanvalspartij te verslaan.

Het Marshallgambiet dat Aronian met zwart speelde wordt vaak beschreven als een remisewapen. Het idee is dat wit tenslotte een eindspel met een pion meer bereikt dat hij net niet kan winnen.

Zo gaat het vaak, maar toch zie je af en toe partijen die door de zwartspelers op fraaie manier met een koningsaanval worden gewonnen. Dat kwam dan bijna altijd doordat wit niet tevreden was met het kleine voordeeltje waar hij recht op heeft, en zo zal het in deze partij vast ook zijn geweest.

Het is geen ramp voor Anand. Na de derde ronde van zondag (maandag was een vrije dag) stond hij met 2 uit 3 op de tweede plaats, een half punt achter Veselin Topalov. Het toernooi heeft 14 ronden en het duurt nog lang, tot 7 maart.

Anand ‑ Aronian, Morelia, tweede ronde

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0‑0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0‑0 8.c3 d5 9.exd5 Pxd5 10.Pxe5 Pxe5 11.Txe5 c6 12.Te1 Ld6 13.g3 Te8 Wits laatste zet, die je wel vaker ziet, heb ik nooit goed begrepen, maar ik ben ook geen kenner van de variant. Het komt me voor dat zwart met 13…Dd7 14.d4 Dh3 naar de hoofdvariant over kan gaan, maar dat hij ook extra mogelijkheden krijgt die hij normaal niet heeft.

14.d4 Txe1+ Dit is een nieuwe zet. Meestal werd hier 14…Ta7 gespeeld

en ook wel 14…Lg4 met het idee 15.Txe8+ Dxe8 16.Dxg4 De1+ 17.Kg2 Dxc1.

15.Dxe1 Ta7 16.Le3 Te7 17.Pd2 De8 18.Pf1 h5 19.a4 Le6 20.Ld1 h4 21.axb5 axb5 22.Lf3 Lh3 23.Lxd5 Misschien is het overdreven om te zeggen dat wit met de manoevre Lb3‑d1‑f3xd5 twee tempi heeft verloren, maar omslachtig was het in ieder geval wel en het is nu duidelijk dat zwart gevaarlijke aanvalskansen heeft.

23…cxd5 24.Dd1 f5 Zwart offert nog een pion.

25.Lg5 Een interessante zet was 25.Db3, waarna zwart waarschijnlijk 25…Df7 moet doen.

25…Te4 26.Lxh4 Dg6 27.Ld8 f4 28.Dd3 Dh5 Zwart staat twee pionnen achter, maar zijn aanval is buitengewoon gevaarlijk.

29.Pd2 Hierna wordt wits stelling kritiek. Hij had waarschijnlijk 29.Lb6 moeten doen met de bedoeling om na 29…Te2 eeuwig schaak te geven met 30. Ta8+ Kf7 31. Ta7+. Zwart kan dat verhinderen met 29…Lb8, maar na 30.Lc5 Te2 31.Ta8 Te1 32.Txb8+ Kf7 33.Tf8+ Ke6 34.Txf4 kan zwart wel wits dame winnen, maar dat zou hem geen winstkansen geven.

29…Te2 30.Pf3 Dit verliest snel en spectaculair, maar er was geen goede verdediging meer. Na 30.Lh4 zou zwart winnen met 30…Txd2 31.Dxd2 (of 31.Ta8+ Lf8 32.Txf8+ Kxf8 33.Dxd2 Kg8 en zwart wint.) 31…Df3 32.Ta8+ Lf8 33.Txf8+ Kh7 en wit heeft nog een paar schaakjes, maar daarna gaat hij mat.

30…Te3 Na deze mooie zet is wit verloren.

31.fxe3 Dxf3 32.Dc2 fxg3 33.hxg3 Dxg3+ 34.Kh1 Lf5 Wit gaf op, want hij gaat mat.


Dit bericht heeft 4 reacties op “Bescheidenheid helpt niet”

  1. Frits Swerink zegt:

    Ik lees altijd met veel plezier deze column van Hans Ree. Deze reactie heeft dan ook niet zozeer betrekking op de inhoud van de column als wel op het ‘logo’ dat boven de column is geplaatst. Als ik het goed zie dan zie ik een stuk van een schaakbord met de stukken in de beginopstelling. De witte dame staat echter op een zwart veld en de koning op een wit. Naar mijn bescheiden mening staan de stukken daarom verkeerd opgesteld. Het kan de bedoeld zijn om de opmerkzaamheid van de lezer te testen, maar dat lijkt mij sterk.

  2. Eugene zegt:

    Beste Frits,

    Het geeft verder niet, maar je bent op zijn minst de derde die deze opmerking maakt. Ongeveer een jaar terug heeft Hans Ree hierop persoonlijk gereageerd, je kunt zijn reactie terugvinden in de gearchiveerde columns.

    Kort gezegd komt het hierop neer: ja, het staat verkeerd; ja, dat is bij Hans bekend; ja, dat heeft het effect dat de lezer even op het verkeerde been wordt gezet en dus trekt het de aandacht en dat is precies het doel van een ‘logo’.

    Vriendelijke groeten,

  3. Henri Verbeek zegt:

    Ik lees altijd met veel plezier deze column, ook de reacties. Eerst dacht ik, daar heb je d’r weer eentje. Maar toen ik “bescheiden mening” las, werd ik argwanend en voelde me op het verkeerde been gezet. Ik vermoed dat Frits Swerink mijn opmerkzaamheid wil testen, ook al lijkt dat sterk.

  4. rob zegt:

    @ Frans Swerink:
    Het laatste zal wel het geval zijn (zie mijn reactie op “Anatoli Karpov vindt het wiel uit” van 7 januari).

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.