De FIDE wordt ethisch
Het gaat niet goed met Nigel Short in het Bosna toernooi in Sarajevo. In deze dubbelrondige zeskamp had hij halverwege slechts 1,5 uit 5 en in de meeste partijen was zijn spel bedeesd, heel anders dan het fris vrolijke aanvalsspel waarin hij normaal uitmunt. Misschien zit het hem toch dwars dat hij binnenkort voor de Commissie voor Ethiek van de FIDE moet verschijnen.
Wat krijgen we nou, doet de wereldschaakbond aan ethiek? Als die commissie echt iets voorstelde, zou de leiding van de FIDE al lang met pek en veren besmeurd uit de schaakwereld gejaagd zijn. Een ethische commissie die de erecode van de Cosa Nostra moet bewaken zou even geloofwaardig zijn als een commissie voor ethiek van de FIDE. Toch schijnen daar eerbiedwaardige juristen in te zitten.
De klacht tegen Short is ingediend door Zurab Azmaiparashvili, vice-president van de FIDE. Het is naar aanleiding van een interview met Short in een Indiase krant waarin Short hem en zijn kompaan Giorgios Makropoulos, waarnemend president van de FIDE, stomkoppen noemde. Vooral Azmai was volgens Short ongeschikt voor zijn functie, omdat hij in 2003 het kampioenschap van Europa door bedrog zou hebben gewonnen.
Azmai zag er een aantasting van zijn reputatie in, alsof die nog slechter zou kunnen worden dan hij al is. De Britse schaakbond nam het op voor Short en liet weten dat het gedrag van Azmai en Makro zelf maar eens door de ethische commissie moest worden onderzocht. Short verklaarde dat hij alle vertrouwen had in de goede afloop van de zaak, omdat de waarheid de beste verdediging is.
Maar had hij wel de waarheid gesproken? Azmai en Makro zijn misschien kwalijke figuren – en bij Azmai kan je dat misschien wel weglaten – maar domkoppen zijn het volgens mij niet. En in dat Europese kampioenschap van 2003 had Azmai een zet gespeeld die onmiddellijk verloor, die teruggenomen en vervangen door een andere waarmee hij vervolgens de partij won. Onethisch is dat zeker, maar strikt genomen was het geen bedrog, want hij deed het brutaal in alle openheid.
Is het denkbaar dat Short als schaker geschorst zal worden? Behalve schaker is hij ook een journalist met een zeer scherpe pen. Een jaar of tien geleden was er bij de FIDE een plan om in alle landen vergunningen aan journalisten uit te delen en er naar te streven dat alleen journalisten met een oormerk van de FIDE over schaken mochten schrijven. Dat ging natuurlijk niet door, maar als er een manier zou zijn om een prominent criticus als Short in te peperen wie er de baas is, zal de FIDE dat niet laten.
Er was in de eerste helft van het toernooi in Sarajevo één partij waarin Short wel zijn gewone ondernemende spel liet zien. Het was tegen onze Ivan Sokolov, die ieder jaar naar zijn oude woonplaats terugkeert om mee te doen aan dit toernooi, georganiseerd door zijn oude club Bosna.
Nigel Short – Ivan Sokolov, Sarajevo 2007
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Lc5 4.b4 Lxb4 5.c3 Le7 6.d4 Pa5 7.Le2 Deze zet kwam in de mode nadat Kasparov er in 1995 in Riga op overweldigende manier mee van Anand had gewonnen.
7…exd4 8.Dxd4 d6 Anand deed 8…Pf6 en hield het na 9.e5 Pc6 10.Dh4 Pd5 11.Dg3 niet lang meer vol.
9.Dxg7 Lf6 10.Dg3 Pe7 11.0‑0 Pg6 Een vechtlustiger zet is 11…Tg8. Na 12.Df4 Lh3 13.Pe1 (13.Dxf6 Txg2+ 14.Kh1 Tg6 15.Dh8+ Tg8 is goed voor zwart) 13…Lg5 moet wit de dame offeren met 14.Dxg5 Txg5 15.Lxg5, wat tot een moeilijk te beoordelen stelling leidt.
12.Pd4 De7 13.Pd2 Ld7 14.P2b3 Pxb3 15.axb3 0‑0 16.Lg4 Kh8 17.Lxd7 Dxd7 18.Ta5 Nu staat wit door zwarts verzwakte koningsstelling duidelijk beter.
18…Tae8 19.Th5 Lxd4 Beter was direct 19…Txe4. Na 20.Df3 De7 21.Pf5 De6 kan wit dan eeuwig schaak houden met 22.Txh7+ Kxh7 23.Dh5+ Kg8 24.Ph6+ Kg7 25.Pf5+, maar hij kan ook rustig op aanval blijven spelen.
20.cxd4 Txe4 21.Lh6 Veel sterker was 21.f4, want na 21…Tg8 (21…f5 gaat niet wegens 22.Dxg6) 22.f5 Pf4 23.Txh7+ Kxh7 24.Dh4+ Kg7 25.Lxf4 zou wit een winnende aanval hebben.
21…Tfe8 22.Df3 f6 Zwart moest een pion geven, want 22…De7 23.Lg5 zou goed voor wit zijn.
23.Dxf6+ Kg8 24.d5 Df7 25.Dxf7+ Kxf7 Zo is zwart er nog goed afgekomen. In dit scherpe eindspel spelen beide partijen op winst.
26.Tf5+ Kg8 27.f4 Te1 28.g3 Txf1+ 29.Kxf1 a5 Voorzichtiger was 29…Pe7 30.Tg5+ Kf7
30.Tg5 Kf7 31.f5 Pe7 32.Tg7+ Kf6 33.g4 Pxd5 34.Txh7 b5 Zwart blijft scherp spelen. Na 34…Pe3+ 35.Lxe3 Txe3 was het toreneindspel overigens ook bijzonder spannend.
35.Kf2 a4 36.bxa4 bxa4 37.h4 Ke5 Hierna gaat het mis met zwart. Een interessante variant was 37…Tg8 38.Kf3 a3 39.Lc1 Tb8 40.Lxa3 Tb3+ 41.Ke4 Pc3+ 42.Kf4 Pe2+ 43.Ke4 Pg3+ met remise, al hoeft wit hier niet op in te gaan.
38.Kf3 Kd4 39.f6 Pxf6 40.Lg7 Tf8 41.g5 a3 42.Th8 Wellicht hoopte zwart nog even op 42.Lxf6+ Txf6+ 43.gxf6 a2 44.f7 a1D 45.f8D Df1+ waarna zwart zelfs nog zou winnen, maar na de zet die Short speelde gaf Sokolov de partij op.
