In 2008 werd de match om het wereldkampioenschap tussen Anand en Vladimir Kramnik in feite beslist door één nieuwe zet en de perfecte manier waarop het team van Anand de consquenties van die zet had bestudeerd.
In een toch al scherpe variant van de Meranerverdediging verscherpte Anand toen de strijd nog verder met het pionoffer 14…Lb7.
Formeel was het geen nieuwtje, het was al eerder voorgekomen. Maar op hoog niveau had niemand het serieus genomen, en daar ging het om. Anand won er tegen Kramnik twee keer mee, met zwart. Wie in een match van 12 partijen op dat niveau twee keer verliest met wit, zoals Kramnik deed, is kansloos.
Later analyseerde Anands secondant Peter-Heine Nielsen die twee partijen in het tijdschrift New in Chess. Het was werkelijk fantastisch om te zien wat Anands team had voorbereid. Duizelingwekkende varianten die vaak na vele offers eindigden met eeuwig schaak.
Er was duidelijk bij de voorbereiding een herculische krachtsinspanning voor nodig geweest om aan te tonen dat Anands scherpe opzet niet geforceerd tot verlies leidde. Waarschijnlijk zagen we nog maar een topje van de ijsberg.
In het Chicago Open probeerde Loek van Wely vorige week in zijn partij tegen Michael Mulyar het spel van Kramnik uit 2008 te verbeteren, maar hij kwam er niet ver mee.
Wat hij precies had voorbereid werd niet duidelijk. In een interview met Chessvibes (hier) zei hij: ‘Op een bepaald moment week ik af van wat ik had willen spelen. Ik won een stuk, maar toen zag ik dat ik de stelling zo snel mogelijk moest vereenvoudigen.’
Dat leidde tot remise, wat misschien een beetje teleurstellend was. Niettemin kon Van Wely afgelopen dinsdag welgemoed het vliegtuig naar Nederland nemen. Hij had in het Chicago Open de eerste prijs van 10.000 dollar gewonnen, plus een bonus van 2000 dollar omdat hij ongedeeld eerste was. Mooi om mee naar huis te nemen.
Loek van Wely ‑ Michael Mulyar, Chicago Open 2010
1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pf3 Pf6 4.Pc3 e6 5.e3 Pbd7 6.Ld3 dxc4 7.Lxc4 b5 8.Ld3 a6 9.e4 c5 10.e5 cxd4 11.Pxb5 axb5 12.exf6 gxf6 13.0‑0 Db6 14.De2 Lb7 15.Lxb5 Ld6
Dit speelde Anand in de derde matchpartij tegen Kramnik. In de vijfde partij deed Anand 15…Tg8 en die zet is later ook nog een paar keer gespeeld.
16.Td1
Een van de varianten die Nielsen in New in Chess gaf is 16.Pxd4 Dxd4 17.Td1 Lxh2+ 18.Kxh2 Dh4+ 19.Kg1 Lxg2 20.Lxd7+ (Het heeft zin om het stuk te nemen, want meteen 20.Kxg2 is na 20…Tg8+ 21.Kf3 Dh5+ 22.Ke3 Dc5+ 23.Kd2 0‑0‑0 niet goed voor wit.) 20…Ke7 21.Kxg2 Thg8+ 22.Kf3 Dh5+ 23.Ke3 Dc5+ 24.Kd2 Tad8 25.Tf1 Txd7+ 26.Ke1 Tc8 27.De3 Da5+ 28.Ld2 Txd2 29.Dxd2 De5+ 30.De2 Da5+ en remise door eeuwig schaak.
16…Tg8 17.g3 Tg4 18.Pd2
Deze zet was ook al aangegeven door Nielsen, maar hij vond hem niet sterk. In Kramnik ‑ Anand volgde 18.Lf4 Lxf4 19.Pxd4 met zeer scherp spel.(Over 19.Txd4 schreef Nielsen dat de computer meteen een voordeel voor wit aangeeft, maar dat het hopelijk niet zo simpel is. Hopelijk… Natuurlijk wist Nielsen best dat het in orde moest zijn voor zwart.)
18…Ke7 19.Lxd7 Tag8 20.Pc4
Nielsen behandelde alleen 20.Lb5 en daarna geeft hij twee manieren waarop zwart remise door eeuwig schaak zou kunnen forceren: 20…Txg3+ (of 20…d3 21.Dxd3 Txg3+ 22.hxg3 Txg3+ 23.Kf1 Txd3 24.Lxd3 Dd4 25.Pc4 Lb4 26.a3 Lg2+ 27.Kxg2 Dg4+ en remise) 21.hxg3 Txg3+ 22.Kf1 Lg2+ 23.Ke1 Te3 24.fxe3 Lg3+ 25.Df2 Lxf2+ 26.Kxf2 dxe3+ 27.Kxg2 Dxb5 en ook hier gaat zwart eeuwig schaak geven. Duizelingwekkend, dit alles. 20…Da6 21.Le3
Hiermee wikkelt Van Wely af naar een ongeveer gelijk eindspel. Mijn computer zegt dat wit na 21.La4 Dxa4 22.Pxd6 Kxd6 maar ik geloof het niet erg met zo’n mooie zwarte loper op b7. Loek kennelijk ook niet.
21…dxe3 22.Txd6 Dxc4 23.Dxc4 Txc4 24.Lb5 Tc7 25.Td4 exf2+ 26.Kxf2 Ld5
Wits verbonden vrijpionnen op de damevleugel zijn in deze variant vaak minder gevaarlijk dan het lijkt. In het vervolg blijkt dat het eerder wit is die op moet passen.
27.Ke3 Tc2 28.Td2 Txd2 29.Kxd2 h5 30.a4 h4 31.Ta3 hxg3 32.hxg3 f5 33.Le2 Tb8 34.Kc2 Le4+ 35.Ld3 Kd6 36.Tc3 Ta8 37.b3 Tg8 38.Lxe4 fxe4 39.b4 f5 40.b5 Tb8 41.g4 fxg4 42.Kd2 Ta8 43.b6
Remise. Na 43…Txa4 44.Tb3 Ta8 45.Ke3 heeft zwart geen winstkansen.