Rechtsstaat onder Rutte (2): één landelijke politieorganisatie

politieNationale politie. Het is een langgekoesterde wens van VVD en CDA. Als het centrum-rechtse kabinet er komt, kunnen deze partijen hun droom eindelijk verwezenlijken. Een inventarisatie van de plannen van VVD, PVV en CDA op het gebied van veiligheid, deel 2: het politiebestel.

Al jarenlang pleiten VVD en CDA voor één landelijke politieorganisatie, maar in 2006 verdwenen die plannen – onder druk van tegenstander PvdA – in de ijskast.

Nu twijfelt niemand er aan dat er een nationale politie komt, mits de formatiebesprekingen slagen. Immers, in het verkiezingsprogramma van de PVV (zie pagina 11) staat: „Geen versnippering, maar één nationale politie.”

Op dit moment telt Nederland 26 politiekorpsen: 25 regiokorpsen plus het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). De korpsbeheerder, de burgemeester van de grootste gemeente in een regio, stuurt een korps aan, de dagelijkse leiding is in handen van de korpschef. Beslissingen worden genomen in de „regionale driehoek”, die bestaat uit korpsbeheerder, korpschef en officier van justitie. De verantwoordelijkheid voor de politie ligt zowel bij de minister van Binnenlandse Zaken als bij die van Justitie.

Vooralsnog is onduidelijk hoe de nationale politie er precies uit komt te zien, maar te denken valt aan een politiebestel van tien korpsen onder leiding van één minister van Veiligheid. Dat is ook waar topman Harm Brouwer van het Openbaar Ministerie voor pleitte in een opiniestuk in NRC Handelsblad. Lees hier (voor abonnees) waarom Brouwer voorstander is van een drastische reorganisatie van het politiebestel.  En lees hier (ook voor abonnees) meer achtergronden over de diverse plannen voor reorganisatie van het politiebestel. Het commentaar van de krant staat hier, voor iedereen.

Binnen de politiewereld is de discussie over de toekomst van het bestel in alle hevigheid losgebarsten. Veel burgemeesters zien nationale politie niet zitten; zij vrezen dat zij de zeggenschap over de politie kwijtraken en dat de officier van justitie te veel bevoegdheden krijgt. De korpschefs zijn juist wel voorstander van een landelijke organisatie. Volgens hen is „alles beter dan de bestuurlijke chaos van het huidige bestel”, zoals een korpschef, die anoniem wil blijven, zegt. Wel beklemtonen de korpschefs de waarde van „lokale verankering”.

Zij hoeven echter niet te vrezen dat deze verloren gaat, zo blijkt uit de verkiezingsprogramma’s van VVD en CDA. De christen-democraten willen de gebiedsgebonden politiezorg – „gebaseerd op het kennen en gekend worden” – juist verder ontwikkelen. Ook voor de VVD en de PVV staat voorop dat de politie zichtbaar moet zijn in buurt, wijk of dorp. De PVV wil om deze reden 10.000 extra agenten aanstellen, de VVD 3.500. Het CDA wil de zogeheten ‘operationele sterkte’ minimaal op peil houden en zo mogelijk verhogen.

De tien korpsen die overblijven, blijven verantwoordelijk voor de lokale openbare orde en veiligheid. Voor alle overige politiezaken en het beheer komt er aansturing van bovenaf.

Nee, de nationale politie zal niet tot verhitte discussies aan de onderhandelingstafel leiden. Dat constateerde Tweede Kamerlid Hero Brinkman ook tijdens een debat na de verkiezingen. „Laten wij nu geen tijd verknoeien”, maande hij zijn collega’s van VVD en CDA. „Chop-chop, op naar de nationale politie!”

Wilt u reageren? Graag genuanceerd en beargumenteerd en onder volledige naamsvermelding.


Dit bericht heeft 14 reacties op “Rechtsstaat onder Rutte (2): één landelijke politieorganisatie”

  1. mr drs R. Winter zegt:

    M.i. is dit een oplossing voor de corruptie in Zuid-Limburg. Ik kan me wel voorstellen dat burgemeesters van kleine gemeenten zich tegen de plannen verzetten, want op die manier is het moeilijker voor hen om dorpsagenten naar de burgers te sturen om hen te bedreigen met gevangenisstraf, zonder dat er een aangifte is.

  2. Jitso Keizer zegt:

    Had Nederland niet al eens eerder een “nationale” politie? Vijf jaar lang vanaf mei 1940 en er was ook een tegenspeler, zij het niet strak georganiseerd onder een centrale leiding want het Verzet in zijn vele verschijningen dook op uit het volk.
    De tegenwoordige NL politie is door velen gehaat omdat niet de wet gerespecteerd wordt maar de nare petten-met-pistolen aan bazen gehoorzaamheid verlenen in ruil voor positie en geld. Zo bestaat er ondanks de anti-discriminatie wetgeving gierende ongelijkheid en behandeling. Meet af aan art 1 der Verklaring van de rechten van de mens, dat die bazen als lariekoek van tafel vegen -nota bene met bijval van de rechters.
    Wij moeten terug naar de gezonde situatie bij de oorspronkelijke bewoners van het land, die volksvergaderingen hielden (nu zouden dat referenda zijn) en zelf voor orde en veiligheid zorgden, nog in de Middeleeuwen bij toerbeurt zoals te zien op de Nachtwacht. Slechts voor recherchewerk zijn er specialisten nodig en hoe eerder de in de practijk zo vaak onbetrouwbare of zelfs gemene agenten vervangen worden door burgerij in nieuwe organisaties des te beter. Vergelijk ook het huurlingenleger van de niet zo democratische machthebber met jongelui die militaire vorming ontvangen om te leren hoofd en handen te gebruiken in moeilijke situaties.

  3. Liudger Silva zegt:

    “Wel beklemtonen de korpschefs de waarde van „lokale verankering”.
    Zij hoeven echter niet te vrezen dat deze verloren gaat, zo blijkt uit de verkiezingsprogramma’s van VVD en CDA.”

    De “lokale verankering” kan ook niet meer verloren gaan: deze is in 1993 bij de overgang van gemeentelijke naar regionale politie al vakkundig om zeep gebracht.

  4. B. Mak zegt:

    Als burger kan ik het niet laten dit een publiciteitsstunt te noemen. Gelardeerd met veel gebakken lucht zoals “lokale verankering”. Waar we ons geen zorgen over hoeven maken.
    Er wordt helemaal niets gekwantificeerd behalve het aantal korpsen dan.
    “Vooralsnog is onduidelijk hoe de nationale poilitie eruit komt te zien maar te denken valt aan…”; als een manager in het bedrifsleven met zo’n “plan” aankomt kan hij of solliciteren of andere klusjes (projecten) gaan doen waar hij geen schade aanricht.
    Als men niet weet wat men gaat doen, hoe weet men dan wat het gaat kosten en hoe weet men dan wat de resultaten zullen zijn en wie z’n kop op het blok gaat voor het wel of niet succesvol doorvoeren van deze ongetwijfeld ongekende verbetering?
    Tenzij natuurlijk de koek al lang en breed verdeeld is en de burger nog even gemasserd moet worden.
    Korpschefs zijn i.h.a. persoonlijkheden die helemaal niets op hebben met burgemeesters maar het liefst hun eigen gang gaan met “targets” halen. Wat zijn die targets dan? Geen idee. Zou interessant zijn om voor de burger inzichtelijk te maken en in de beschouwing te publiceren.

    Als de politie het leger zou zijn zou dit een staatsgreep heten; het uitschakelen van een politieke machtsfactor die als hinderlijk ervaren wordt. De PVV dent terloops even 10000 mentaal geschikte, goed getrainde, integere politiemensen op te hoesten. Zichtbaarheid is belangrijk zeggen ze. Met zichtbaarheid verminder je de zware criminaliteit niet mensen.

    Dit is pure publiciteitsstunt die heel veel geld gaat kosten waarbij geen opbrengstdoelstelling is geformuleerd. Veiligheidshalve.

  5. Jadwiga de Bock Majewska zegt:

    stel: dat nationale politie, zou kunnen:voeding bodem zijn: voor systeem van “Stasi’s”toen,
    “Stasi-systeem” is makkelijk te maken onder” een big brother”.nog niet lang geleden, “Big Brother”heeft miljoenen mensen in greep gehaad door angst, inboezemen in elke ziel, vanaf kindjaren af, dat “Big Brother-Stasi”is verschrikkelijk, wie op eigen huid niet ervaren heeft, die geen idee/voorstelling kan maken wat dat verschrikkelijk is, eraf komen achteraf
    eeuw zou duuren,

  6. M Muskens zegt:

    Rechtsstaat onder Rutte??? Toe kán het even.
    Begin dan eerst maar eens de zeer zeer grote bezem te halen door, om mee te beginnen , het bestuursrecht waarvan professor Tak in zijn boek “het Nederlands bestuursrecht in theorie en praktijk ” al in de inleiding daarvan al heeft opgemerkt dat het NL bestuursrecht de kalificatie “recht” ten onrechte draagt en waarin hij tevens vaststelt dat Nederland een dictatuur is. Een conclusie waar ik mij zonder enig voorbehoud bij aansluit.
    Verder ook nog even de Trias Politica herstellen als de basis van de moderne rechtsstaat. Dus Raad van State ofwel adviesorgaan danwel rechtsprekend instituut maar niet allebei. Dit geldt dan tevens voor de Raad van de strafrechtpleging en de kinderbescherming, ook al een club met twee petten op. En zo zijn er nog wel meer instituten in Nederland die taken zijn toebedeeld die zich niet verhouden met de zuivere opvatting van de scheiding der machten á la Montesquieu
    Zo ook de grondwet waar geen rechter aan mag toetsen. Een soort van doekje voor het bloeden. Schaf maar gewoon af dit toiletpapier net zo als in Engeland en israel waar ze er beide geen hebben.

    Ik roep nog even in herinnering dat Nederland nog onlangs is gekapitteld door het mensenrechtencomité van de VN door gering bestraften het recht op beroep te ontzeggen.
    Maar natuurlijk heeft Nederland in de wereld de grootste mond over de mensenrechten terwijl ze er zelf een potje van maken.
    [...]

  7. w. schuddeboom zegt:

    Goede argumenten van de VVD en PVV voor hun invulling van 1 nationaal politiekorps zijn nog onbekend.
    De vroegere keuze voor 25 politiekorpsen is niet handig,omdat in Nederland 19 arrondissementsrechtbanken zijn. Het aantal arrondissementsrechtbanken kan terug naar 14, één per provincie en Amsterdam en Rotterdam blijven een eigen arrondissement. Conform de politiewet oefent de provincie toezicht uit op de politie qua openbaar gezag met eventuele delegatie aan de burgemeester. Een lid van GS wordt het politieke aanspreekpunt voor de politie en voor het OM. De agenten van de 14 korpsen kunnen functioneel in een nationaal korps zijn ondergebracht, beleidsmatig blijft de provinciale politiek de korpsen controleren

  8. Paul Kirchhoff zegt:

    Alle inefficient werkende korpsen op een hoop vegen verbeterd niets aan de grenzeloze tijdverspilling die nu binnen de politie heerst.
    De kans dat het alleen maar erger wordt is levensgroot aanwezig.
    Bestaande fusies van scholen en ziekenhuizen tonen duidelijk aan dat de overhead eerder toeneemt en het rendement daalt.
    Hou de bestaande structuur in stand maar ontneem de regio korpsen de vrijheid afzonderlijk te beslissen over ITC sytemen.
    Die techniek moet volgens een standaard aangeschaft en door een dienst beheerd worden.

  9. Martin van de wardt-Olde Riekerink zegt:

    Ach, in de vorm van Buitengewoon Opsporings Ambtenaar krijgen we de gemeentepolitie toch wel weer terug, met per gemeente een ander stelsel aan bestuurlijke boetes zonder tussenkomst van OM en natuurlijk een stelsel van registraties om veelplegers te kunnen identificeren.

    Wedden dat we dat over 20 jaar op nationaal niveau aan elkaar willen knopen?

  10. Lisa de Wit zegt:

    Ach, als je hier in de buurt een politieauto rondjes ziet rijden omdat de agenten de weg niet kennen …
    Blijkbaar gaf hun navigatie niet aan dat er een paaltje ergens stond. Even de weg vragen was ook te moeilijk om te bedenken. Is het niet zinnig om daar eerst eens iets aan te doen?

    En laten we het dan niet hebben over al die verkeersboetes om de kas te spekken. Of zouden die agenten misschien iets nuttigers kunnen doen?

    Als ik lees over al die vage plannen, dan zie ik de strop al weer over een tiental jaar.

  11. Max Molenaar zegt:

    Kostenbesparende voorstellen voor politie-innovatie
    Burgemeesters hebben vaak onvoldoende kennis van politiezaken en moeten daarom niet zeer veel zeggenschap daarover hebben.

    Politie moet zoveel mogelijk landelijk samenwerken. Bijvoorbeeld qua ICT(!), burgervoorlichting, inkoop, gegevensuitwisseling, vrouwenhandel en bendebestrijding. Beslis alleen zaken waarvoor veel lokale kennis nodig is,
    op regionaal of gemeentelijk niveau.

    Tienduizend extra agenten is te kostbaar. Het is veel goedkoper om elk koppel agenten te versterken met een militair met politiewapens, want militairen worden toch al betaald.

    Ook moeten honderden militairen permanent assistentie verlenen aan ME, waterpolitie, arrestatie-eenheden, douane, duinwachters en boswachters. Dat is ook een goede training voor die militairen. Er is nu nauwelijks surveillance in bosgebieden.

    Versterk politie met lichte verkenningshelikopters met infrarood-videocamera’s, die ook kunnen worden ingezet voor militaire taken. Ook dat kost dus weinig extra geld.

    Ook is het betrekkelijk goedkoop om alle openbaar-vervoerpersoneel en buurthuispersoneel in steden beschermende kleding te geven plus handboeien en pepperspray of telescopische wapenstok en bijbehorende training.

    Stimuleer onbetaalde burgerwachten (toezichtteams van acht personen) met voertuigen, onder leiding van politie. Dat verkleint kloof tussen burgers en overheid en vermindert het gevoel van machteloosheid dat veel burgers hebben over criminaliteit.

    Zie over deze onderwerpen ook mijn berichten 9, 25 en 34 via onderstaande weblink:

    http://weblogs.nrc.nl/expertdiscussies/verenig-de-26-korpsen-in-een-nationale-politie-betoogt-om-baas/#comment-30514

  12. rb van rijswijk zegt:

    De USA is ons, wat politionele organisatie betreft, decennia vooruit. Elke staat heeft daar zijn eigen politiemacht. Betreft het misdadigers wiens activiteiten zich in meer dan één staat afspelen, dan komt er een overkoepelende politionele macht in actie die het heft in handen neemt: FBI. Dus geen geneuzel meer. Stuur er een delegatie heen of nodig politie-experts van de overkant uit om ons te adviseren. Daar hebben we geen[...] politici bij nodig [...]

  13. C Welter zegt:

    Een nationale politie macht werkt alleen goed voor nationale problemen zoals drugs handel, grootschalige criminele praktijken of landelijke verkeersproblematiek.

    Veel politie taken betreft lokale aangelegenheden zoals b.v. een ruzie in een kroeg, buren ruzie en inbraken. Een lokale politie zal dan ook zeker nodig blijven als gezicht naar de burger en om lokale problematiek snel te kunnen inventariseren en eventueel op te treden.

    Hierbij is het noodzakelijk dat juist deze lokale politie een hogere status krijgt dan een landelijke politie om arrogantie en negerende praktijken te voorkomen . Nu zijn er tientallen voorbeelden van wijkagenten die veel informatie hebben over b.v. drugs deals die compleet genegeerd worden. Voor de desbetreffende wijk agent uiterst demotiverend en voor een landelijk corps uiterst inefficiënt.

    Kortom organiseer de politie in 1 landelijke politie met een aantal coordinatoren in de regio en een hele berg lokale, maar goed uitgeruste teams die niet afhankelijk zijn van de grillen van een lokale burgemeester.

  14. I. Sewandono zegt:

    Het politiebestel van 1993 is zo ondoorzichtig omdat de aansturing van de politiezorg zo vreselijk slecht is geregeld. De politietaken zijn tweeledig en betreffen de opsporing van strafbare feiten en de handhaving van openbare orde. Ze zijn dubbel tweeledig, omdat deze taken zowel erg plaatselijk van aard zijn, als van zo’n groot gewicht dat het landelijke of nationaal belang erbij betrokken is (u denkt nu: ah, een matrix!). Indertijd is er voor de politiezorg een derde, niet democratisch gecontroleerde bestuurslaag in het leven geroepen, tussen de provincies en de gemeenten. Uitgaande van het matrixje moet de oplossing juist niet worden gezocht in alleen maar verdere centralisering van de politiezorg. Wat betreft de aansturing van de opsporingstaak zou het verstandig zijn de verantwoordelijkheid te leggen bij de centrale overheid (minister van justitie dan wel de procureurs-generaal). Maar wat betreft de orde taak moet de aansturing zowel centraal als decentraal geschieden. Het bestrijden van rampen en grote rellen zal altijd centraal moeten worden geleid (door binnenlandse zaken?), de zorg voor de openbare orde kan het beste in handen blijven van de plaatselijke koddebeiers in overleg met de lokale bobo’s. Op deze manier wordt het politiebestel transparant, is de politieke verantwoordelijheid helder geregeld, is het politieoptreden weer voldoende democratisch gelegitimeerd en kan het vertrouwen in het politieapparaat worden hersteld.

    mr. I. Sewandono, univ docent staats- en bestuursrecht Open Universiteit

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.