Kabinetten vallen in Nederland als de stemming te slecht wordt. Openlijk gaat het dan over iets relatief zakelijks – vroeger omroep- of grondpolitiek of vijftigduizend woningwetwoningen, tegenwoordig over belastingen of het buitenland, Srebrenica, Uruzgan, Hirsi Ali – maar eigenlijk valt de boel uit elkaar als men elkaar niet meer pruimt.

Afgaande op de stemmingsbarometer werd de vraag deze week actueel of Nederland het volgende land wordt dat in dit Europese stormseizoen toe is aan een regeringswissel. Na Griekenland, Italië, Spanje, het aanhoudende vacuüm in België en de junkstatus voor Portugal zou het gedoogkabinet-Rutte  weleens kunnen bezwijken in het komende half jaar. De humeurenoorlog is losgebarsten.

Lees verder »

Het zal volgende week bij de Regeringsverklaring en Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer vast gaan over dubbele paspoorten. Tenzij een nieuwe bijzaak zich aandient. Een beter thema zou zijn: gaan we verder met het ontmantelen van de rijksoverheid? Het gebeurt al jaren, alleen is Huidig Rechts er iets bruusker in.

Waarschijnlijk niet. Het Binnenhof wordt steeds meer bewegend behang. Gezellig, met makkelijk te volgen emoties.  Soap met aantrekkelijke carrièremogelijkheden. De formatiemaanden bewezen dat het er niet toe doet. Het land werd toch geregeerd, of wat daar op leek.

Terugkomend op de bijzaak van de week. Natuurlijk heeft Mark Rutte in 2007 meegehuild met Wilders en kan hij nu in zijn Torenkamer van de Petteflet niet volhouden dat haar Zweedse paspoort de nieuwe staatssecretaris in loyaliteitsconflicten brengt. Prijsschieten voor de oppositie. De PVV incasseert soeverein.

Lees verder »

Het Gedoogkabinet is weer een stap dichterbij gekomen, nadat het CDA-congres het met tweederde meerderheid verwelkomde. Geert Wilders stelde met zijn Berlijnse woorden jegens Angela Merkel, de spankracht van de nieuwe combinatie op de proef. Intussen zet het coalitie- en gedoogakkoord de Nederlandse publieke zaak onder druk. Het is de vraag of dat een ‘feest voor de democratie’ is, zoals Maxime Verhagen zijn congres omarmde.

De vaste bezoekers van café De Kachel hebben straks hun eigen kabinet. Zij mogen weer roken en kunnen er nog eentje nemen op de korte linkse directe die Geert, Mark en Maxime de publieke omroep toebrengen. De ex-kiezers van VVD, PvdA en CDA, die zich in de steek gelaten voelden, hebben weer wat greep op Den Haag. Symboolpolitiek is ook politiek.

De bewoners van huizen met veel hypotheekschuld hebben trouwens ook niet te klagen. De renteaftrek voor de eigen villaschuld blijft gehandhaafd. Als zij ondernemer zijn krijgen zij nog een paar steuntjes in de rug. Anders dan mensen die minder goed geloot hebben in het leven. In de oude termen is het, zoals FNV-voorzitter Jongerius zei, ook een rijkeluiskabinet.

Toch is werkelijkheid  ingewikkelder. Niet alleen omdat er ook heel wat gebeurt of wordt nagelaten waar  een links kabinet voor zou tekenen. De zorg, de WW en de ontslagbescherming worden niet aangepakt op de manier waarmee VVD en CDA in hun verkiezingsprogramma’s  meer banen schiepen  dan zij nu doen volgens het Centraal Planbureau.

Lees verder »

Een minderheidskabinet van VVD en CDA, met steun van de PVV. Dat willen die drie partijen, maar een minderheidskabinet zat niet in Lubbers’ opdracht dus het ligt voor de hand dat hij eerst opnieuw andere meerderheidsvarianten te onderzoeken.         Zo lang VVD en CDA daar iedere medewerking aan weigeren omdat samenwerken met Wilders de droom van hun leven is, zal Lubbers moeten rapporteren dat een meerderheidskabinet er niet in zit.

Aangezien dat over links ook niet lukte breekt dan theoretisch de  fase aan van ongebruikelijke varianten. Daartoe hoort ook een extraparlementair kabinet waarin ministers zitten van een groter aantal partijen die slechts op hoofdlijnen zijn gebonden aan dat kabinet. Maar opnieuw, als VVD en CDA daar niet aan meedoen, dan rest de Fitna-variant. Lastig uit te leggen in het buitenland. Wedden dat Verhagen vice-premier op een ander departement dan buitenlandse zaken wil worden?

Lees verder »

Kabinetsformaties gaan over het zoeken naar een gemeenschappelijke waarheid. Die ontstaat niet vanzelf uit de verkiezingsuitslag. Informateurs zijn verloskundigen, die soms een vacuümtang nodig hebben. En veel tact en mensenkennis om te zorgen dat het uur van de waarheid voor alle betrokkenen op het zelfde moment arriveert.

Bij formaties worden op den duur  programmapunten tegen elkaar weggestreept. Maar succes is alleen in zicht als er vertrouwen is dat niet-geprogrammeerde problemen  samen oplosbaar zijn. De eerste weken van de nieuwe Britse regering ademden een dergelijk vertrouwen uit. Formateur Rosenthal is op zoek naar die fundamentele basis.

Voorlopig stelt iedereen zijn moment van de  waarheid uit. Dat ligt tactisch voor de hand. Waarom als eerste concessies doen? Alleen Geert Wilders deed dat met zijn AOW-draai, om ‘zijn’ week in het brandpunt meer dan een formaliteit te laten zijn.

De anderen wachtten. Maxime Verhagen (CDA) en Mark Rutte (VVD) kunnen elkaar na deze eerste formatieweek met evenveel recht aanwrijven geen kleur te hebben bekend. Geen van beiden heeft duidelijk gemaakt of zij – als het er op aan komt – met de PVV willen regeren. Lees verder »

Na buurman Joost (PvdA), baby Sophie (CDA), Carrie (GroenLinks) en Gerard (D66) hebben we vorige week kennis mogen maken met Henk en Ingrid, die volgens de PVV niet de deur platlopen bij hun wijkgenoten Ali en Fatima. De afgetreden PvdA-leider Wouter Bos zette daar meteen Sjonnie en Anita tegenover.

Een groepsfoto van het gezelschap zou prachtig staan op een politiek-correcte beleidsfolder. Eén probleem: net als Joost en Carrie zijn Henk en Ingrid nogal schuchter. RTL Nieuws maakte daarom een profielschets (lees: opsporingsbericht) van het stel en Radio1 ging in arren moede maar willekeurige Henks en Ingrids opbellen. Waar hangen ze toch uit?
Lees verder »

In NRC Weekblad dit weekeinde een reportage over mensen die Wilders hun stem geven omdat hij hun stem geeft. Volgens de laatste TNS Nipo-peiling zou de PVV de grootste partij worden. De huidige coalitie zou uitkomen op 49 zetels.

Joke Mat en Steven Derix spraken twee PVV-aanhangers voor NRC tv. Een zelfstandige in de bouw en een vrachtwagenchauffeur/diskjockey van randstadradio.com.

Wat leert een kleine reconstructie van de bijna traditionele zomerprovocatie van de PVV, deze keer over de kosten van allochtonen? Kamerlid Sietse Fritsma (PVV) diende op 20 juli Kamervragen in over de kosten van “niet-westerse allochtonen” bij verschillende ministeries. Dat werd door niemand opgemerkt. Trouw berichtte er vervolgens op 22 juli over en dat werd overal opgemerkt.

GroenLinks en de D66 reageerden fel, de SP en de PvdA meer geprikkeld, zoals blijkt uit de reactie van Kamerlid Khadija Arib (PvdA) in Trouw:

Hoe wil de PVV de kosten en baten van de oorspronkelijke gastarbeiders berekenen? Die zwaar werk deden en soms eerder dood gingen, zoals mijn eigen vader.

Tot zover weinig nieuws en de gebruikelijke reacties. Elsevier vond het een uitstekend plan, Sargasso plaatste een komische bijdrage van schrijver Hassan Bahara, die alvast zijn eigen kosten-batenanalyse openbaarde.  Zo slaagde de PVV er weer eens in de boel op scherp te zetten.

Wat wel opviel, waren de reacties van Rita Verdonk, de VVD en de PVV zelf. Lees verder »

Natuurlijk, het waren Europese verkiezingen. Daarom voerden de fractievoorzitters in de Tweede Kamer het tv-debat dat de verkiezingsavond afsloot. In die lijn doorredenerend twee opmerkingen.

1. De enige min of meer logische coalitie met de helft van de zetels op grond van deze voorlopige uitslag is die van CDA (31), PVV (26) en VVD (18). De huidige CDA/PvdA/CU-coalitie komt op 60 zetels (als de CU-combinatie met SGP als geheel wordt meegeteld); voor een meerderheid zijn 76 zetels nodig. (Aangepast 5 juni, 9u49)

2. Als politiek debat tussen de politieke leiders c.q. nummers twee van de binnenlandse volksvertegenwoordiging was het een vernieuwende ervaring. Het leek of Geert Wilders, afrekenend met ‘de oude politiek’ de nieuwe discussie-lijn onthulde: minstens drie sprekers tegelijk en hij het hardst.

Lees verder »

De stempas ziet er mooi uit, een feestelijke uitnodiging. Donderdag mogen we er mee zeggen wat we van Europa vinden en verwachten. Voor veel mensen aanleiding tot een fikse gaap, voor niemand een makkie. Er is zo veel dat niet deugt, ‘ons’ wordt opgelegd, aan strijkstokken blijft hangen. In te veel gevallen waar, maar niet-stemmen is de slechtste van alle opties.

Volgens schattingen is maar eenderde van de kiesgerechtigden van plan te gaan stemmen. Overal hoor ik redelijke, actieve mensen zeggen: ik heb geen idee waar het over gaat, waar zou ik op moeten stemmen? Dat is een drama, maar wel verklaarbaar. Geboren uit ongeduld. Lees verder »